To koniec Alzheimera? 😮 Nowy lek może odmienić życie chorych pacjentów. Sprawdź❗
To koniec Alzheimera? 😮 Nowy lek może odmienić życie chorych pacjentów. Sprawdź❗
To koniec Alzheimera? 😮 Nowy lek może odmienić życie chorych pacjentów. Sprawdź❗

Stres - jakie choroby powoduje i jak sobie z nim radzić?

Stres osłabia naszą odporność i układ trawienny, zwiększa ryzyko nadciśnienia i przyczynia się do przewlekłych stanów zapalnych. Czy istnieją skuteczne preparaty i techniki, pozwalające zwiększać odporność na stres i łagodzić jego skutki? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Zestresowany mężczyzna w pracy
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Stres jest nieuniknioną częścią życia, ale jeśli utrzymuje się nieprzerwanie przez dłuższy czas, może powodować negatywne skutki zdrowotne: nadciśnienie tętnicze, choroby serca, zaburzenia układu pokarmowego.
  • Istnieją profesjonalne testy na stres - są tworzone i używane przez psychologów, ale można je też znaleźć w Internecie.
  • W walce ze stresem pomaga zrównoważona dieta, regularna aktywność fizyczna i techniki relaksacyjne.
Spis treści

Reklama

Czym jest stres? Definicja

Każdy czasem się stresuje, czy jednak jest to równoznaczne z faktem, że wiemy, co to jest stres z medycznego punktu widzenia? Sprawdźmy.

Zgodnie z definicją, stres jest stanem reakcji organizmu na sytuacje wywołujące napięcie, zagrożenie lub niepokój. Odpowiedź na stres jest naturalnym mechanizmem obronnym, który pozwala reagować na niebezpieczne lub trudne sytuacje.

Kiedy jesteśmy zestresowani, nasze ciało produkuje hormon stresu, zwany kortyzolem. Jest to wynik ewolucyjnego przystosowania  organizmu do reakcji na potencjalne zagrożenie - np. atak. 

Niestety, jeśli sytuacja utrzymuje się dłużej, stres wpływa na organizm destrukcyjnie. Występujący przez dłuższy czas wysoki poziom kortyzolu daje o sobie znać bólami głowy, zaburzeniami snu, problemami z koncentracją i pamięcią, a z czasem może prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak wysokie ciśnienie krwi i problemy z układem odpornościowym.

Warto też mieć świadomość, czym jest stres w kontekście zdrowia psychicznego.

W klasyfikacji ICD-10 stres nie występuje jako odrębna jednostka chorobowa, ale pod numerem F43 pojawia się jego emocjonalny skutek - reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne.

Obejmuje kilka stanów: ostrą reakcję na krótkotrwały stres, następujący w wyniku traumy stres pourazowy oraz będące efektem długotrwałego stresu stany niepokoju czy przygnębienia, prowadzące do trudności w codziennym funkcjonowaniu i w relacjach społecznych.

Dzieje się tak, ponieważ stres  może zakłócać równowagę dopaminy, czyli neuroprzekaźnika, który odgrywa kluczową rolę w nagrodzie, motywacji i przyjemności. Krótkotrwały stres prowadzi do pogorszenia nastroju, ale przewlekły może prowadzić do anhedonii (niemożności odczuwania przyjemności).

Jest to szczególnie niebezpieczne dla kobiet, które statystycznie są bardziej zestresowane. Badacze z Cambridge dowiedli, że wiąże się to z koniecznością łączenia ról  oraz sprostania obowiązkom w domu i w pracy w ograniczonym przedziale czasowym.

Reklama

Rodzaje stresu

Choć zwyczajowo rozróżniamy stres negatywny (demotywujący) i pozytywny (aktywizujący), warto wiedzieć, że istnieje wiele rodzajów stresu, które różnią się natężeniem i wpływem na stan zdrowia.

Stres pourazowy (PTSD) jest odpowiedzią na traumatyczne zdarzenie lub serię zdarzeń, związanych z zagrożeniem życia, zdrowia, a często także integralności psychicznej, np. w wyniku utraty najbliższej osoby w wypadku samochodowym.

Osoby z zespołem stresu pourazowego (PTSD) mogą doświadczać nawracających wspomnień traumatycznego zdarzenia, za wszelką cenę unikać przypominających o nim sytuacji. Często są pobudzone i w wyniku koszmarów mają problemy ze snem.

Jeśli stres występuje nieprzerwanie przez dłuższy okres, mówimy o stresie chronicznym lub przewlekłym. Taki długotrwały stres to stan nieustannego napięcia, bez znaczących okresów ulgi. Może być spowodowany wieloma czynnikami, takimi jak trudne warunki pracy, problemy rodzinne lub finansowe.

Zdarza się jednak, że przyczyną stresu nie jest czynnik zewnętrzny, a wewnętrzny. Stres psychologiczny odnosi się do stanu napięcia spowodowanego negatywnymi myślami, uczuciami i percepcją własnej osoby. Może to być wynik obaw o przyszłość, napięć interpersonalnych czy odczucia braku kontroli nad własnym życiem.

Utrzymujący się długotrwały stres, niezależnie od przyczyny, negatywnie wpływa na stan zdrowia.

Palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, dieta bogata w tłuszcze utlenione przyczyniają się do innej kategorii stresu.

Stres oksydacyjny jest związany z uszkodzeniami komórek spowodowanymi przez wolne rodniki. Są to niestabilne cząstki wytwarzane przez każdego z nas podczas podstawowych reakcji fizjologicznych, np. oddychania.

Zdrowy organizm neutralizuje wolne rodniki, min. dzięki pozyskiwanym z owoców i warzyw antyoksydantom, czyli przeciwutleniaczom.

Jednak, gdy produkcja wolnych rodników przewyższa zdolność organizmu do ich neutralizacji, może dochodzić do uszkodzeń komórek, tkanek i organów, a pacjent odczuwa ból głowy, mięśni, stawów, problemy skórne i trawienne.

Wspomniany podział ma charakter teoretyczny, ponieważ w praktyce różne rodzaje stresu mogą  występować jednocześnie, a objawy mogą się nieco różnić w zależności od osoby. Dlatego, aby skutecznie radzić sobie ze stresem, konieczne jest zrozumienie swoich reakcji i uczuć.

Przyczyny stresu

Współczesne realia obfitują w sytuacje, które mogą powodować stres. Przyczyny stresu są różnorodne i zależą od indywidualnych doświadczeń oraz sposobu postrzegania świata.

Tym niemniej w odpowiedzi na pytanie: co powoduje stres, większość z nas wymienia podobne sytuacje, które łączy presja sprostania sytuacji i obawa przed niepochlebną oceną w oczach ważnych dla nas osób.

Co powoduje wysoki stres? Największe napięcie towarzyszy sytuacjom związanym z ważnymi wydarzeniami w życiu, jak ślub czy ciąża, ale bardzo często pojawia się też paraliżujący stres w pracy.

Do tego dochodzi stres przed egzaminem - dla większości jedno z najgorszych wspomnień. Strach przed złą oceną bywa dla wielu osób nie do przekroczenia.

Powszechnie wymieniany stres w pracy bywa w rzeczywistości bardzo niebezpieczny.  Nadmierna odpowiedzialność, konflikty interpersonalne, niewystarczające wsparcie czy strach przed utratą pracy to tylko niektóre z przyczyn stresu w miejscu pracy, który w skrajnych przypadkach powoduje wypalenie zawodowe.

Warto też mieć świadomość, że częstą, a niestety przez wiele osób lekceważoną kwestią jest stres przed ślubem. Organizacja wesela, obawy związane z przyszłością małżeńską, napięcia rodzinne i presja społeczna mogą sprawić, że okres przygotowań do ślubu staje się szczególnie stresujący.

Do tego może dochodzić stres przed seksem, czyli genofobia. Obawy związane z oczekiwaniami partnera, presja osiągnięcia satysfakcji, lęki związane z własnym ciałem mogą prowadzić do stresu związanego z intymnością.

Czasami uczucie stresu może pojawić się nagle, bez wyraźnego powodu. Może to być spowodowane czynnikami, takimi jak nierozpoznane problemy zdrowotne czy nagromadzenie mniejszych, niezauważonych stresorów.

Warto mieć świadomość, że również zmiany hormonalne mogą wpływać na poziom stresu, czyniąc niektóre dni bardziej wymagającymi emocjonalnie.

Choć temat stres a okres bywa trywializowany, warto pamiętać, że wiele kobiet doświadcza spadku energii i osłabienia w dniach poprzedzających miesiączkę, a to z kolei może wywoływać stres, czy uda się w tym stanie podołać obowiązkom.

Również stres w ciąży jest zjawiskiem normalnym, nawet jeśli towarzyszy mu płacz i ciągłe wahania nastroju. Lęk przed porodem i własne obawy (np. czy będę dobrą matką?) pogłębiają stres w ciąży, dlatego tak ważne jest wsparcie dla młodych mam.

Reklama

Objawy stresu. Jakie są reakcje organizmu?

Będący naturalną reakcją organizmu na różnego rodzaju wyzwania lub zagrożenia, stres może mieć różnorodne objawy - zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Ważne jest, by być ich świadomym, ponieważ mogą one wpływać na ogólny stan zdrowia, samopoczucie i jakość życia.

Reakcjami organizmu na silny stres są przede wszystkim:

  • nadmierne pocenie się,
  • przyspieszone bicie serca,
  • uczucie duszności,
  • uczucie zasychania w gardle.

Wiele osób zgłasza też nieoczywiste objawy stresu, a także bóle w nietypowych miejscach. Co boli ze stresu?

  1. Ból pod prawym (rzadziej lewym) żebrem - zazwyczaj jest skutkiem skurczów mięśni.
  2. Ból i ucisk w klatce piersiowej - wynika z faktu, że w  stresie serce pracuje szybciej. W skrajnych przypadkach kłucie w klatce piersiowej może przypominać objawy zawału serca.
  3. Ból brzucha, nudności oraz zgaga to bardzo niebezpieczne objawy. Niestety chroniczny stres jest jednym z czynników mogących prowadzić do powstawania wrzodów żołądka.
  4. Zawroty głowy są często skutkiem nagłego podwyższenia ciśnienia krwi i przyspieszonego bicia serca pod wpływem stresu.
  5. Zatykanie uszu pojawia się  na skutek towarzyszącego stresowi skurczu mięśni w okolicach uszu.
  6. Ból pod pachą jest skutkiem wzmożonej pracy gruczołów potowych oraz rosnącego napięcia mięśni rąk.
  7. Ból odbytu wynika z problemów jelitowych, które tak często są objawem stresu. Wiele osób zaznacza też, że w takiej sytuacji kłopotom trawiennym towarzyszy cienki stolec. 
  8. Czerwone plamy na szyi są konsekwencją skurczów naczyń krwionośnych pod wpływem stresu
  9. Drżenie nóg to objaw reakcji na silny stres, wynikający z napięcia mięśniowego lub nadmiernego wydzielania adrenaliny.

Warto zwrócić uwagę, że niektóre z tych objawów, takie jak ból w klatce piersiowej czy zawroty głowy, mogą wskazywać również na inne, poważniejsze schorzenia i wymagają konsultacji lekarskiej. Jeśli objawy te utrzymują się przez dłuższy czas lub są szczególnie nasilone, niezbędna jest wizyta u specjalisty.

Reklama

Choroby wywoływane przez stres

Stres jest szeroko rozpoznawalnym czynnikiem ryzyka dla wielu schorzeń, wpływającym niekorzystnie zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne. Długotrwałe narażenie na stres może zakłócić równowagę hormonalną i funkcje autonomicznego układu nerwowego, prowadząc do rozwoju przewlekłych stanów zapalnych oraz osłabienia układu odpornościowego.

W konsekwencji, gdybyśmy zapytali, jakie choroby powoduje stres, musielibyśmy odnieść się do problemów sercowo-naczyniowych, zaburzeń trawiennych, stanów zapalnych, a nawet pewnych form raka.

Chorobą często związaną ze stresem jest neuralgia międzyżebrowa, objawiająca się silnym bólem  w okolicy żeber. Chroniczny stres powoduje napięcie mięśniowe, które z kolei przyczynia się do ucisku lub podrażnienia nerwów międzyżebrowych, stając się źródłem bólu i dyskomfortu.

Tężyczka, czyli zaburzenie metaboliczne charakteryzujące się drgawkami i spazmami mięśni, może być wywołane przez hipowentylację powiązaną ze stresem. W takiej sytuacji może dojść do spadku poziomu wapnia w organizmie, co stwarza korzystne warunki do rozwoju tężyczki.

Naczyniak wątroby, czyli łagodna forma guza wątroby, nie jest bezpośrednio spowodowany przez stres, jednakże przewlekły stres może wpływać na układ odpornościowy i hormonalny, potencjalnie zwiększając ryzyko jego powstania.

Torbiel szyszynki to zwykle łagodna zmiana znajdująca się w głębi mózgu. Niestety stres może wpłynąć na funkcjonowanie neuroendokrynne, powodując jej rozrost i pogorszenie stanu zdrowia.

Kolejne, powracające zagadnienie - zapalenie błędnika a stres, wiąże się z faktem, że stres nasila objawy takie jak zawroty głowy, zaburzenia równowagi czy nudności. Jednakże trzeba mieć świadomość, że główne przyczyny stanu zapalnego w uchu wewnętrznym często mają inne przyczyny.

Podsumowując, choć stres nie jest bezpośrednią przyczyną wielu chorób, jego przewlekłe działanie może zakłócać normalne funkcjonowanie organizmu i przyczyniać się do rozwoju lub pogorszenia stanów chorobowych. Zarządzanie stresem jest zatem istotnym elementem profilaktyki i terapii wielu schorzeń.

Reklama

Konsekwencje stresu

Stres wpływa na organizm w wieloraki sposób, prowadząc do reakcji fizjologicznych, które mogą się manifestować poprzez różnorodne symptomy i schorzenia.

Przykładowo, stres może być czynnikiem przyczyniającym się do krwawień z odbytu, które mogą wynikać z rozwoju hemoroidów lub pęknięć spowodowanych wzmożonym napięciem i związanymi z nimi zaburzeniami motoryki jelit.

Szczególnie długotrwały stres osłabia organizm, a najlepszym tego dowodem jest morfologia.

Podwyższony wynik aminotransferazy alaninowej (ALAT) może odzwierciedlać stres metaboliczny wątroby, podczas gdy niskie leukocyty mogą świadczyć o osłabieniu układu immunologicznego przez przewlekły stres.

Zależności jest więcej. Stres może również wpłynąć na poziom eozynofili, trójglicerydów, limfocytów oraz monocytów, co odzwierciedla stan zapalny i rozregulowanie układu odpornościowego.

Ponadto, istnieją dowody sugerujące, że wycieńczenie organizmu przez stres może podnosić poziom cholesterolu we krwi. Przy zwiększonej produkcji hormonów stresu, takich jak kortyzol i adrenalina, które wpływają na metabolizm tłuszczów, częściej możemy uskarżać się na wysoki cholesterol.

Stres może również przyczyniać się do nerwobóli w klatce piersiowej, często mylnie interpretowanych jako symptomy problemów kardiologicznych, choć bywają właśnie psychosomatyczne. Stres jest również czynnikiem, który może podnosić poziom cukru we krwi - przede wszystkim poprzez stymulowanie wytwarzania glukozy w wątrobie oraz przyczynianie się do insulinooporności.

Choć konkretne dane, o ile stres podnosi cukier,  mogą być indywidualne,  jest to niestety fakt. Badania potwierdzają, że reakcje stresowe mają wyraźny wpływ na gospodarkę węglowodanową.

Kolejną istotną kwestią jest - o ile stres podnosi ciśnienie. Warto mieć świadomość, że hormony stresu, takie jak adrenalina powodują zwężenie naczyń krwionośnych, co może prowadzić do tymczasowego wzrostu ciśnienia. Natomiast długotrwały stres może przyczyniać się do przewlekłego nadciśnienia.

Zaburzenia hormonalne wywołane stresem mogą powodować nieprawidłowości w gospodarce wapniowej, co w konsekwencji wpływa na poziom tego minerału we krwi i może prowadzić do objawów, takich jak wyciek z sutka czy krwawienia z dróg rodnych.

Stres może wpływać na przewód pokarmowy, powodując uczucie przelewania w brzuchu, a nawet przyczyniając się do wystąpienia przepukliny rozworu przełykowego.

Długotrwałe napięcie nerwowe wpływa na hormonalną regulację cyklu kobiecego - stres może np. opóźniać okres.

Skutki stresu bywają bardzo obciążające dla organizmu, dlatego zrozumienie mechanizmów stresu i zastosowanie metod radzenia sobie z nim umożliwia zapobieganie poważniejszym problemom zdrowotnym.

Reklama

Jak radzić sobie ze stresem?

Zanim ustalimy, co pomaga na stres, musimy zrozumieć źródła napięcia - bowiem często możliwa jest  eliminacja czynników stresogennych.

W przypadku długotrwałego stresu sytuacja jest poważniejsza. Poniżej wymieniamy kilka sprawdzonych sposobów na stres, które mogą pomóc w obniżeniu jego negatywnego wpływu na zdrowie.

Co pomaga w walce ze stresem?

  • Regularna aktywność fizyczna pomaga obniżać poziom hormonów stresu w organizmie i zwiększa produkcję endorfin, czyli hormonów szczęścia.
  • Techniki relaksacyjne, takie jak joga, medytacja, głębokie oddychanie czy progresywna relaksacja mięśni wyciszają i uczą, jak rozładować stres.
  • Zbilansowana dieta bogata w składniki odżywcze wspomaga zdrowie fizyczne i psychiczne, co może pomóc w zarządzaniu stresem.
  • Sen jest niezbędny dla regeneracji ciała i umysłu. Utrzymywanie regularnego harmonogramu snu jest najlepszą odpowiedzią  na pytanie, jak pokonać stres.
  • Nadmiar kofeiny, jak i alkoholu może nasilać uczucie niepokoju i lęki, natomiast ich ograniczenie pomoże zredukować stres.
  • Wsparcie społeczne (czyli rozmowy z przyjaciółmi, rodziną czy profesjonalnymi doradcami) ułatwi uporanie się z problemami i zmniejszy uczucie izolacji, co jest dobre na stres.
  • Asertywne komunikowanie własnych potrzeb i granic to ćwiczenie zalecane przez psychologów. Początkowo stawia nas w niekomfortowej sytuacji, ale z czasem zdobywamy wiedzę, jak opanować stres. Warto wypróbować, a potem wdrożyć, jako nawyk.

Każda z powyższych metod może być dostosowana do indywidualnych potrzeb i okoliczności, a ich skuteczność wzrasta, gdy są stosowane w połączeniu. Ważne jest, aby pamiętać, że zarządzanie stresem to proces ciągły i często wymaga zmiany stylu życia oraz przyzwyczajeń myślowych. W przypadku chronicznego stresu warto skorzystać z profesjonalnej pomocy, aby odkryć ukryte źródła stresu i zredukować jego skutki.

Tabletki na stres

Wiele osób żyjących w ciągłym napięciu poszukuje skutecznego leku na stres. Na rynku dostępne są różnorodne tabletki mające zredukować stres i ukoić nerwy.

Wiele suplementów na stres zawiera ekstrakty z roślin tradycyjnie stosowanych w medycynie naturalnej. Ziołowe tabletki wspomagające odporność na stres zawierają ekstrakty z melisy, kozłka lekarskiego, czy passiflory, które od dawna są stosowane w celu złagodzenia napięcia nerwowego i poprawy jakości snu.

Jednym z popularnych składników takich preparatów jest też ashwagandha, działająca tonizująco na układ nerwowy. Ashwagandha należy do tzw. adaptogenów - substancji naturalnych, które pomagają człowiekowi przystosować się do zwiększonego stresu fizycznego i psychicznego poprzez wzmocnienie organizmu, poprawę koncentracji i redukcję zmęczenia.

Ponadto, na stres mogą również pozytywnie wpływać witaminy z grupy B, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, oraz magnez, który wspomaga funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego.

Probiotyki, czyli preparaty zawierające żywe kultury bakterii, także mogą mieć korzystny wpływ na zarządzanie stresem. Badania naukowe wskazują, że stan mikroflory jelitowej ma związek z działaniem osi mózg-jelito, co może wpływać na nasz nastrój i poziom stresu.

Ważne jest, aby pamiętać, że redukujące stres suplementy diety, preparaty ziołowe oraz leki bez recepty, powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami na opakowaniu lub po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem.

Nie wszystkie suplementy są odpowiednie dla każdej osoby, a ich bezpieczeństwo i skuteczność mogą zależeć od indywidualnych warunków zdrowotnych. Ostrożność trzeba zachować szczególnie w przypadku ciąży, karmienia piersią, przyjmowania leków na receptę lub występowania chorób przewlekłych.

Ćwiczenia oddechowe na stres

Praca z oddechem pomóc w długoterminowym zarządzaniu poziomem stresu i lęku. Istnieje kilka metod, które czynią ćwiczenia oddechowe na stres jeszcze skuteczniejszymi.

Joga - to praktyka, która łączy w sobie elementy ćwiczeń fizycznych, oddechowych i medytacji, wpływając na poziom stresu. Joga poprawia elastyczność, siłę, równowagę i świadomość ciała, jednocześnie promując relaks i zmniejszając napięcie.

Również medytacja skutecznie obniża poziom stresu i lęku. Regularne praktyki medytacyjne mogą zmniejszyć aktywność części mózgu odpowiedzialnej za reakcje stresowe. Medytacja mindfulness, czyli uważności, uczy obserwacji myśli i uczuć bez ich oceniania, co może pomóc w osiągnięciu stanu wewnętrznego spokoju i zmniejszeniu stresu.

Techniki oddechowe stanowią jedną z najszybszych metod na obniżenie poziomu stresu. Głębokie, spokojne oddychanie z przepony stymuluje parasympatyczny układ nerwowy, co przyczynia się do spowolnienia pracy serca i obniżenia ciśnienia krwi.

Osoby znajdujące się w nagłej, bardzo stresującej sytuacji mogą szybko odzyskać kontrolę nad reakcjami swojego ciała, wykonując ćwiczenie na stres techniką 4-7-8:

  • wystarczy znaleźć spokojne miejsce, usiąść lub położyć się wygodnie,
  • wziąć głęboki wdech przez nos, licząc do czterech,
  • przytrzymać oddech, licząc do siedmiu,
  • powoli wydychać powietrze przez usta, licząc do ośmiu.

Powtórzenie tego ćwiczenia 4 razy,1 zazwyczaj  powoduje, że stres zaczyna ustępować.

Warto pamiętać, że zdolność do radzenia sobie ze stresem poprzez wymienione techniki wzrasta wraz z praktyką, co czyni te metody coraz bardziej efektywnymi z czasem.

Domowe sposoby na stres

Ziołolecznictwo jest popularnym domowym sposobem na łagodzenie stresu. Zioła takie jak lawenda i różeniec górski (Rhodiola rosea) poprawiają nastrój i uspokajają, zwiększając odporność na stres. Wyciągi z tych roślin są dostępne w formie olejków eterycznych, suplementów, jednak większość z nas najchętniej sięga po przyrządzane z nich herbaty. Rozgrzewające i aromatyczne, działają wyciszająco, redukując stres.

Innym prostym i przyjemnym sposobem na zmniejszenie stresu i poprawę samopoczucia jest muzyka.

Badania wykazały, że muzyka może obniżać poziom kortyzolu, hormonu stresu, pozytywnie wpływając na nastrój i zdolność do radzenia sobie z depresją. Relaksujące dźwięki natury lub spokojna muzyka klasyczna często są polecane jako tło do medytacji czy relaksacji.

Pamiętajmy także o zdrowym żywieniu. Dieta bogata w antyoksydanty, witaminy z grupy B i magnez może wspierać organizm w okresach zwiększonego stresu. Pomocne bywa także picie dużych ilości wody i unikanie kofeiny i cukru, które mogą nasilać objawy stresu.

Tradycyjną metodą redukcji stresu jest także masaż relaksacyjny. Rzeczywiście, masaż może zmniejszyć napięcie mięśniowe i poprawić krążenie, co przekłada się na głębszy relaks i redukcję stresu. Regularne sesje masażu mogą także obniżyć poziom kortyzolu i podnieść poziom endorfin, czyli hormonów szczęścia.

Wiele żyjących w stałym napięciu osób ceni sobie również sesje akupunktury. Nic dziwnego - w tradycji chińskiej jest ona uznawana za najlepszą metodę łagodzenia objawów stresu. Ta starożytna metoda leczenia polega na wstawianiu cienkich igieł w specyficzne punkty na ciele, aby przywrócić równowagę energetyczną i promować zdrowie.

Niektóre osoby znajdują ulgę w stresie poprzez noszenie kamieni lub kryształów, takich jak ametyst, kwarc różowy, czy czarny turmalin. Chociaż brak dowodów naukowych na skuteczność kamieni w walce ze stresem, wiele osób donosi o poprawie samopoczucia i wyzbyciu się niepokoju dzięki takiej praktyce.

Po zimie stres mogą złagodzić, np. wiosenne porządki. Redukcja stresu wiąże się z wykonywaniem fizycznej pracy, ale nie tylko. Czysta, pozbawiena nadmiaru przedmiotów przestrzeń daje spokój. 

Test na stres

W Internecie dostępne są różnorodne testy, które mogą pomóc w ocenie poziomu stresu, niepokoju oraz depresji. Testy dostępne na wiarygodnych stronach internetowych, powiązanych z organizacjami zajmującymi się zdrowiem psychicznym i rekomendowane przez specjalistów, często opierają się na standardowych kwestionariuszach psychometrycznych, które są używane w praktyce klinicznej i badaniach psychologicznych.

Często wykorzystują one skalę oceny samopoczucia, takie jak Skala depresji Becka czy Inwentarz stanu i cechy lęku Spielbergera. Mogą one pomóc w identyfikacji symptomów stresu oraz w ocenie ich nasilenia i wpływu na codzienne funkcjonowanie.

Testy na przewlekły stres zazwyczaj badają wpływ długotrwałego napięcia na zdrowie fizyczne i psychiczne. Przykładem może być Kwestionariusz Percepcji Stresu (PSS), który mierzy poziom postrzeganego stresu, pytając o uczucia i myśli związane z wydarzeniami w ostatnim miesiącu.

Z kolei kwestionariusz DASS (Depression Anxiety Stress Scales) to narzędzie, które służy do oceny trzech związanych ze sobą stanów emocjonalnych: depresji, lęku i stresu. Jest to szczegółowy test, który rozróżnia te trzy rodzaje stanów psychicznych, pomagając pacjentom i ich terapeutom w identyfikacji konkretnych obszarów problemowych.

Trzeba jednak pamiętać, że choć testy na stres stanowią użyteczne narzędzia, nie powinny służyć autodiagnozie. Brak profesjonalnej oceny może prowadzić do niewłaściwej interpretacji wyników.

Osoby, które odczuwają znaczny niepokój lub stres i które uzyskają wysokie wyniki w testach na stres, powinny skonsultować się z lekarzem lub psychologiem, aby omówić wyniki i rozważyć odpowiednie metody leczenia.

Czy da się zapobiegać stresowi?

Odporność na stres, znana też jako elastyczność psychiczna, jest procesem, który można rozwijać na wielu płaszczyznach. Nie oznacza to, że stres nas nie dotknie, ale że lepiej poradzimy sobie z jego konsekwencjami i szybciej wrócimy do równowagi po stresujących wydarzeniach.

Regularne szkolenia i warsztaty rozwijające umiejętności radzenia sobie ze stresem obejmują techniki zarządzania czasem, rozwiązywania problemów, asertywności czy negocjacji. Pomocne są także techniki relaksacyjne: ćwiczenia jogi, medytacja, głębokie techniki oddechowe oraz praktykowanie uważności (mindfulness) które widocznie redukują fizjologiczne objawy stresu.

Mózg odporny na stres jest wyćwiczony w skupianiu się na priorytetach i pozytywnie nastawiony do nowych wyzwań. Stawia sobie osiągalne cele, dając poczucie kontroli i samorealizacji.

Fakty i mity na temat stresu

Czy stres powoduje, że zmienia nam się smak w ustach? A może wpływa na naszą wagę? Sprawdźmy.

Stres wpływa na wyniki krwi - FAKT. Stres może mieć wpływ na parametry krwi, w tym na poziom cukru i tłuszczów, a także zwiększać liczbę białych krwinek, przygotowując ciało do szybkiej reakcji na potencjalne zagrożenia (reakcja walcz lub uciekaj).

Stres powoduje gorzki smak w ustach - FAKT. Stres może wpływać na wydzielanie śliny i zmieniać jej skład, co często skutkuje uczuciem metalicznego lub gorzkiego posmaku w ustach.

Stres powoduje skracanie szyjki macicy - MIT. Nie ma bezpośrednich dowodów naukowych, które potwierdzałyby, że stres może spowodować skrócenie szyjki macicy. Wiemy jedynie, że w sytuacjach stresowych organizm kobiety w ciąży wydziela kortyzol, który może mieć wpływ na skurcze macicy.

Małe dzieci nie odczuwają stresu – MIT. Dzieci, tak samo jak dorośli, doświadczają stresu, ale mogą mieć trudności z artykulacją swoich uczuć. Źródłem stresu mogą być dla dzieci zmiany w rutynie, problemy w szkole czy napięcia w rodzinie.

Stres powoduje chudnięcie - FAKT. Reakcja stresowa przyspiesza metabolizm i może zmniejszać apetyt. Długotrwały stres wpływa na układ pokarmowy i przyspiesza procesy kataboliczne, w których ciało zaczyna zużywać więcej energii. Ponadto, niektóre osoby doświadczające stresu mogą tracić zainteresowanie jedzeniem lub zapominać o posiłkach.

Objawy stresu są takie same dla każdego – MIT. Niektóre osoby mogą doświadczać objawów fizycznych, takich jak bóle głowy lub zmęczenie, podczas gdy inne mogą zauważyć zmiany w zachowaniu, takie jak drażliwość lub problemy z jedzeniem. Reakcje na stres są bardzo indywidualne i zależą od wielu czynników, w tym od osobistych strategii radzenia sobie ze stresem.

Stres może przyspieszyć okres - FAKT. Stres wpływa na poziom hormonów, takich jak kortyzol, które mogą zakłócać normalny cykl miesiączkowy. W rezultacie, u niektórych kobiet stres może przyczynić się do wcześniejszego wystąpienia okresu, chociaż u innych może prowadzić do jego opóźnienia lub całkowitego zaniku.

Przez stres można poronić - CZĘŚCIOWO FAKT. Bardzo wysoki poziom stresu związany jest z wyższym ryzykiem komplikacji ciążowych, w tym poronień. Jednakże trzeba pamiętać, że ciąża to skomplikowany proces i lista czynników przyczyniających się do poronienia może być bardzo długa. Każdy przypadek wymaga szczegółowej analizy przez lekarza.

Stres można całkowicie wyeliminować z życia – MIT. Życie bez stresu jest niemożliwe i nawet nie jest to pożądany stan. Stres jest nieodłączną częścią życia i może pełnić funkcję motywującą i mobilizującą do działania. Kluczem jest nie eliminacja stresu, ale zarządzanie nim i rozwijanie odporności na czynniki stresogenne.

Czytaj również

Bibliografia

  • Wnęk Dominika, Stres oksydacyjny, https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/334582,stres-oksydacyjny [dostęp z dnia 06.11.23]
  • Grygorczuk Agnieszka, Pojęcie stresu w medycynie i psychologii,https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29147/23912 [dostęp z dnia 06.11.23]
  • Falewicz Adam, Psychologiczne koncepcje stresu i radzenia sobie, https://www.researchgate.net/publication/349678835_Psychologiczne_koncepcje_stresu_i_radzenia_sobie [dostęp z dnia 06.11.23]
  • Kobiety stresują się częściej niż mężczyźni. Oto dlaczego https://businessinsider.com.pl/lifestyle/polki-w-czolowce-najbardziej-zestresowanych-europejek-czym-sie-stresujemy/6jxbs6k [dostęp z dnia 06.11.23]
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Stres
Ból głowy ze stresu - w którym miejscu i jak się objawia?
Kobieta z bólem głowy spowodowanym silnym stresem
Ból brzucha ze stresu - jak się go pozbyć i gdzie boli? Poznaj sprawdzone metody
Mężczyzna z bólem brzucha powstałym z wyniku stresu
Stres egzaminem - czy można go nie odczuwać? Sposoby na to, jak sobie z nim radzić
Kobieta siedzi przed biurkiem, na którym rozłożonych jest wiele książek, łapie się za głowę, bo czuje stres przed egzaminem
Podobne artykuły
Kobieta wymiotująca z powodu dużego stresu
Wymioty ze stresu - co robić przy nudnościach i mdłościach?
Kobieta z bólem głowy powstałym wskutek napięcia nerwowego
Napięcie nerwowe. Co go wywołuje i jak sobie z nim radzić?
Kobieta odczuwająca skutki stresu oksydacyjnego
Stres oksydacyjny - co to jest i jak mu zapobiegać? Przyczyny, objawy i leczenie
Kobieta w pracy z dużą dawką stresu
Jak radzić sobie ze stresem w pracy? Objawy i skutki stresu
Przewlekły stres
Przewlekły stres - objawy, test i leczenie. Jakie są skutki długotrwałego stresu?

Reklama


Jak leczyć się w prywatnych szpitalach? 🏥
Sprawdź!