Przewlekły stres - skutki długotrwałego stresu i leczenie

Przewlekły stres może być źródłem wielu groźnych chorób, z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i zawałem serca na czele. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być skutki długotrwałego stresu oraz jak można sobie z nim radzić.
Przewlekły stres
Źródło: 123RF

Spis treści

Stres – każdy zna go z doświadczenia, ale próby ujęcia go w ramy jednoznacznej definicji często kończą się niepowodzeniem. Pojęcie stresu doczekało się wielu wyjaśnień. Termin ten jest ujmowany w znaczeniu psychologicznym, medycznym, socjologicznym.

Za obowiązującą można uznać definicję łączącą wszystkie te znaczenie, która określa stres jako organiczne, metaboliczne, fizjologiczne i neuropsychiczne zaburzenia wywołane przez czynniki agresywne. Potocznie stres kojarzony jest z czymś negatywnym, jednakże ma on także pozytywny wpływ na organizm.

Krótkotrwały działa mobilizująco, stymuluje do życia. Z drugiej jednak strony długotrwały lub zbyt silny działa destrukcyjnie. Idealną sytuacją byłoby utrzymywanie stresu na optymalnym poziomie, ale mało komu to się udaje. Z badań wynika, że Polacy są bardzo zestresowanym narodem. Co piąty mieszkaniec Polski przyznaje, że stres towarzyszy mu każdego dnia. Zdecydowana większość nie potrafi sobie z nim radzić.

Przewlekły stres i jego wpływ na organizm

Dlaczego przewlekły stres działa destrukcyjnie? W ujęciu patofizjologicznym stresujące bodźce prowadzą do pobudzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Najpierw podwzgórze produkuje kortykoliberynę (CRH), która pobudza przysadkę do wydzielania kortykotropiny (ACTH), która następnie pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortyzolu, nazywanego hormonem stresu. Zwiększone stężenie kortyzolu działa immunosupresyjnie i prowadzi do zwiększenia poziomu glukozy we krwi.

W reakcji na stres pobudzony zostaje także układ współczulny. W konsekwencji nadnercza zaczynają wydzielać adrenalinę i noradrenalinę. Wymienione neuroprzekaźniki skutkują m.in. rozszerzeniem źrenic i przyspieszeniem akcji serca.

Głównie mówi się o wpływie stresu na układ współczulny i oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ale pod wpływem czynników stresogennych mobilizują się niemal wszystkie układy narządów w ciele w człowieka – oddechowy, mięśniowy, pokarmowy etc., wywołując szereg innych objawów, takich jak:

  • wzrost aktywności gruczołów potowych,
  • zaczerwieniona lub blada skóra,
  • napięcie i drżenie mięśni,
  • suchość w ustach,
  • parcie na mocz,
  • zaparcia i biegunki,
  • zaburzenia apetytu,
  • zmęczenie.

Stres odbija się negatywnie nie tylko na naszym ciele, ale także na psychice, wywołując takie objawy jak:

  • lęk, niepokój i panika,
  • przygnębienie i smutek,
  • bezradność,
  • frustracja,
  • labilność emocjonalna,
  • rozdrażnienie,
  • poczucie winy,
  • trudności z koncentracją i pamięcią.

Skutki długotrwałego stresu

Jeśli stres jest długotrwały, może doprowadzić do rozwoju poważnych schorzeń, wśród których wymienia się:

  • cukrzycę,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zawał serca,
  • obniżoną odporność,
  • bezpłodność,
  • zaburzenia seksualne,
  • choroby skóry,
  • otyłość,
  • miażdżycę,
  • bezsenność,
  • samoistne bóle głowy,
  • problemy żołądkowo-jelitowe (m.in. zespół jelita drażliwego)
  • zaburzenia lękowe,
  • depresję,
  • zespół stresu pourazowego.

Reklama

Co wywołuje długotrwały stres?

Jakie sytuacje w życiu wyzwalają stres? Każdego stresują nieco inne sytuacje. Specjalistom udało się jednak stworzyć Listę Stresujących Zdarzeń Życiowych. Oto zestawienia przykładowych stresorów, w kolejności od najsilniejszych do najsłabszych:

  • śmierć współmałżonka,
  • rozwód,
  • separacja,
  • kara więzienia,
  • choroba lub uraz,
  • ślub,
  • zwolnienie z pracy,
  • przejście na emeryturę,
  • zmiana pracy,
  • zaciągnięcie kredytu,
  • opuszczenie domu rodzinnego przez dziecko,
  • trudności w relacjach z teściem lub teściową,
  • niezwykłe osiągnięcia osobiste,
  • zmiana osobistych przyzwyczajeń,
  • trudności w relacjach z przełożonym,
  • zmiana godzin zasypiania i wstawania,
  • wakacje,
  • Boże Narodzenie.

W kontekście obecnej sytuacji w kraju do listy należy dopisać stany epidemiologiczne. Psychologowie nie mają wątpliwości co do tego, że epidemia wywołana nowym koronawirusem SARS-CoV-2 jest powodem silnego i zarazem długotrwałego stresu, który może odbić się negatywnie zdrowiu.

Przewlekły stres – leczenie

Istnieje wiele metod radzenia sobie ze stresem. Każdy powinien znaleźć metodę odpowiednią dla siebie, gdyż skuteczna dla jednej osoby nie musi zadziałać u drugiej. Wśród najskuteczniejszych sposobów na odprężenie wymienia się zwłaszcza sport, jogę z elementami medytacji oraz sen.

Źródło: Oficjalny profil NFZ

Jeśli jednak takie metody nie pomagają złagodzić stresu, warto zgłosić się do psychologa. Czasami jedna sesja z terapeutą skoncentrowana na rozpoznaniu i nazwaniu emocji przeżywanych w stresujących sytuacjach wystarczy, by skutecznie rozładować napięcie.

W związku z sytuacją epidemiczną wielu psychologów i terapeutów udziela porad telefonicznie lub online. Warto skorzystać z ich pomocy, jeśli nie potrafimy sobie poradzić z emocjami związanymi z pandemią.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Maciej Putowski, Marta Podgórniak, Olga Padała, Jacek Zawiślak, Marta Piróg, Monika Sadowska, Stres i jego negatywny wpływ na rozrodczość człowieka, European Journal of Medical Technologies 2014; 3(4): 24-28.
  • Heitzman J, Stres – zjawisko fizjologiczne czy patologiczne?, Postępy Psychiatrii i Neurologii 2002; 3: 27-34.
  • https://wyborcza.pl/TylkoZdrowie/1,137474,20650359,stres-skraca-zycie-nadmierne-napiecie-rujnuje-cialo-i-psychike.html
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Stres

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->