NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Test DNA. Na czym polegają badania genetyczne?

Istnieje wiele rodzajów badań DNA. Poprzez ich wykonanie można m.in. zdiagnozować chorobę genetyczną, ocenić ryzyko wystąpienia w przyszłości określonego schorzenia, ocenić rozwój płodu czy potwierdzić ojcostwo. Kiedy wykonać i jak wyglądają testy DNA?
Badanie DNA
Źródło: 123RF
W skrócie
  • DNA jest nośnikiem informacji genetycznej. Zapisane w nim dane warunkują nasz wygląd, a także podatność na choroby.
  • Dzięki temu, testy DNA pozwalają wykryć zmiany decydujących o zdrowiu człowieka. Wykryta mutacja w DNA może wskazać predyspozycje do rozwoju danego schorzenia.
  • Materiał do testu DNA uzyskuje się z próbki śliny lub krwi. Kod DNA jest niezmienny, dlatego test wykonuje się tylko raz w życiu.
SPRAWDŹ TEŻ: Jak badania DNA pomagają wykrywać nowotwory?
Spis treści

Do czego służy test DNA?

DNA, czyli kwas deoksyrybonukleinowy, to organiczny związek chemiczny, który jest nośnikiem informacji genetycznej. Poprzez konkretnie zapisane informacje warunkuje on nasz wygląd (m.in. kolor włosów czy skóry), a także podatność na dane choroby.

To sprawia, że testy DNA umożliwiają wykrycie zmian decydujących o zdrowiu człowieka. Mutacja w DNA może wiązać się z predyspozycją do rozwoju danego schorzenia (na przykład nowotworu złośliwego) w przyszłości lub ryzykiem urodzenia chorego dziecka. Badania DNA uznaje się za bardzo wiarygodne (ich czułość jest wyższa niż 99%), dlatego są one wykonywane w ramach profilaktyki i diagnostyki wielu chorób.

Jak wygląda test DNA?

Materiał genetyczny do testu DNA zwykle uzyskuje się z próbki śliny lub krwi. Następnie jest on poddawany szczegółowej analizie przy pomocy technik biologii molekularnej. Materiał genetyczny każdego człowieka pozostaje niezmienny w ciągu całego życia, dlatego badanie DNA wykonuje się raz i nie trzeba go już powtarzać.

Wszelkie zmiany genetyczne można odziedziczyć po przodkach, ale mogą one również powstać podczas zapłodnienia. Warto dodać, że test DNA można wykonać samodzielnie w domowym zaciszu. Wystarczy specjalny zestaw patyczków z wacikami i probówkami, który można pobrać w laboratorium.

Jak wykonać samodzielnie test DNA?

Samodzielne wykonanie testu genetycznego polega na wielokrotnym potarciu wewnętrznej strony policzka patyczkiem zakończonym wacikiem. Na dwie godziny przedtem nie należy nic jeść ani pić, wacików natomiast nie należy dotykać palcami.

Po zeskrobaniu śluzówki z policzka wacik trzeba pozostawić do wyschnięcia na powietrzy przez około dwie godziny. Nie może się on w tym czasie z niczym stykać. Następnie umieszcza się je w probówkach. Opisane danymi osobowymi zanosi się je do laboratorium.

Twój lekarz online
Konsultacja
Umów konsultację ze specjalistą
Sprawdź
79,99 zł zł
E-recepta
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł
E-zwolnienie
Konsultacja z lekarzem
Sprawdź
79,99 zł zł

Rodzaje testów DNA

Wyróżnia się kilka rodzajów badań DNA – m.in.:

Celem testów prognostycznych jest sprawdzenie czy w DNA badanego nie zmian, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju w przyszłości określonej choroby, np. nowotworu złośliwego. Świadomość obecności w DNA szkodliwej mutacji pozwala na zastosowanie odpowiedniej profilaktyki, minimalizującej ryzyko zachorowania.

Test prognostyczny w kierunku nowotworu warto zrobić, gdy w rodzinie występowały już przypadki chorób nowotworowych. Jeśli miały one związek ze szkodliwą mutacją genetyczną, szansa na przekazanie jej potomstwu wynosi aż 50%.

Testy prenatalne DNA

Do badań DNA zalicza się testy prenatalne, które wykonuje się w celu oceny stanu zdrowia rozwijającego się dziecka. Można przeprowadzić je już na bardzo wczesnym etapie ciąży. Ustala się wówczas czy u płodu wystąpiła nieprawidłowość. Jeśli badanie ją potwierdza, określa się wówczas schemat postępowania z dzieckiem na dalszych etapach ciąży, w trakcie porodu i tuż po narodzinach. Warto dodać, że niektóre wady płodu mogą być leczone już w trakcie ciąży.

Test DNA na ojcostwo

Na podstawie wyników badania DNA możliwe jest wykluczenie ojcostwa ze stuprocentową pewnością, jak również jego potwierdzenie z prawdopodobieństwem wynoszącym aż 0,999999999. Jeśli taki test trzeba wykonać na drodze postępowania sądowego, próbkę musi pobrać uprawniona osoba. Konieczne jest również sporządzenie odpowiedniego protokołu. 

 

 

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Agata Wyrębska, Maria Constantinou, Monika Banaszkiewicz, Bogdan Kałużewski, Testy genetyczne w profilaktyce i diagnostyce choroby nowotworowej, Medycyna Ogólna, 2008, 14 (XLIII), 1.
  • O. Dryla, Informacyjny aspekt testów genetycznych - przegląd zagadnień, Diametros, Rok 2014, nr 42.
  • Marcin Jewdokimow, Testy genetyczne w kontekście procesów medykalizacji i genetyzacji kultury i społeczeństwa – zarys problematyki [w:] Diagnostyka genetyczna i choroba nowotworowa jako zjawiska społeczno-kulturowe, Wydawnictwo Naukowe UKSW, Warszawa 2016.
  • Anna M. Pietrzak, Testy genetyczne w praktyce gastroenterologicznej, Gastroenterologia Kliniczna 2016;8(3).
  • Jerzy Ostrowski, Janusz Siedlecki, Czy testy genetyczne są przydatne w określaniu ryzyka zachorowania na choroby nowotworowe?, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego Nowotwory 2016;1(2).
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama