Żółte oczy – co oznaczają? Przyczyny, objawy i leczenie

Żółte oczy mogą oznaczać przeżycie silnego stresu, zmęczenie, ale także żółtaczkę wywołaną różnymi schorzeniami, zwykle związanymi z wątrobą. Leczenie żółtych gałek ocznych jest ściśle związane z żółtaczką.
Kobieta z zażółconymi oczami
źródło:123RF

Spis treści

Co oznaczają żółte oczy?

Żółte oczy, a dokładniej twardówki oczu o żółtym lub żółtawym zabarwieniu najczęściej mają związek z żółtaczką, która stanowi objaw chorobowy lub syndrom jakiejś dysfunkcji, mającej np. związek ze zbyt wysokim poziomem bilirubiny we krwi. 

Żółte gałki oczne w pierwszej kolejności kojarzą się ze schorzeniami wątroby i faktycznie mogą one oznaczać występowanie m.in. takich chorób jak:

  • marskość wątroby
  • wirusowe zapalenie wątroby (typu A, B lub C), 
  • choroba Wilsona,
  • nowotwory wątroby. 

Ten objaw może się też wiązać z zatruciem lekami, czy grzybami, bądź też alkoholem. Rzadziej żółte białka oczu mogą wynikać ze stresu, przemęczenia, przepracowania, głodu, gorączki, czy długotrwałego wpatrywania się w monitor komputera.

Za żółty kolor twardówki mogą także odpowiadać takie stany jak kamica, zapalenie dróg żółciowych, hemoliza, rak trzustki, rak dróg żółciowych, czy nagromadzenie pasożytów (np. glisty ludzkiej) w przewodach żółciowych.

co oznaczają żółte oczy u dzieci? U noworodków zazwyczaj stanowią stan fizjologiczny, jednak niekiedy sytuacja może być poważniejsza, np. kiedy zostanie wywołana przez chorobę` Wilsona.

Przyczyny żółtych białek oczu

Żółte białka w oczach niejednokrotnie są zatem przyczyną żółtaczki, która z kolei nie stanowi jednostki chorobowej, ale jej oznakę. Żółtaczka prowadzi do podniesienia stężenia żółtego barwnika we krwi, czyli bilirubiny, przez co jej nadmiar wypełnia tkanki, które ulegają zażółceniu. W pierwszej kolejności najczęściej żółkną twardówki oczu, potem – powłoki skórne i błony śluzowe. 

Jeśli zażółcone gałki oczne wynikają ze schorzeń wątroby, zwykle do tego syndromu dołączają kolejne, takie jak ból brzucha, nudności, zmniejszenie lub brak apetytu, spadek wagi. Za tymi objawami mogą stać m.in.:

  • toksyczne uszkodzenie wątroby, 
  • marskość wątroby, 
  • WZW, 
  • choroba Wilsona,
  • rak wątroby. 

Co jeszcze powoduje żółte oczy? Przyczyny, które mieszczą się w kategorii „żółtaczka mechaniczna”. Uporczywe swędzenie skóry, odbarwiony kał, bolesność odczuwana w prawym nadbrzuszu, gorączka i wymioty w połączeniu z żółtymi białkami mogą sugerować właśnie ten rodzaj żółtaczki. Wywołują ją z kolei np. nowotwór dróg żółciowych, trzustki lub dwunastnicy, kamica, zapalenie dróg żółciowych, a nawet ludzka glista. 

Następnym rodzajem jest żółtaczka hemolityczna, która oprócz żółtych gałek ocznych manifestuje się np. zażółconą skórą, bólem brzucha, wymiotami, przyspieszeniem tętna, powiększeniem wątroby, czy niewydolnością nerek. Doprowadzają do niej m.in. choroby autoimmunologiczne (w tym toczeń układowy), niektóre leki (np. przeciwnowotworowe), zakażenia bakteryjne, a także ukąszenie żmii. 

Jakie badania na żółte oczy?

Nawet jeżeli zaobserwuje się u siebie jedynie lekko żółte białka oczu, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który w zależności od zebranego wywiadu i wyniku badania fizykalnego, zleci następujące badania: 

  • morfologię krwi, 
  • stężenie bilirubiny całościowej we krwi, 
  • próby wątrobowe (ALAT, ALT – aminotransferaza alaninowa; AspAT, AST – aminotransferaza asparaginowa; ALP – fosfataza zasadowa; LDH – dehydrogenaza mleczanowa; GGTP – γ-glutamylotransferaza), 
  • oznaczenie przeciwciał świadczących o występowaniu w ustroju chorób wirusowych, 
  • ogólne badanie moczu.

Jeśli lekarz określonej specjalizacji, do którego zostanie posłany pacjent przez medyka rodzinnego, uzna to za konieczne, zleca wykonanie badania ultrasonograficznego lub tomograficznego jamy brzusznej. Niekiedy nieodzowne okazuje się przeprowadzenie biopsji danego organu, np. wątroby.

W przypadku żółtaczki mechanicznej robi się jeszcze endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ECPW) pod kontrolą rentgenowską.

Leczenie zażółconych gałek ocznych

Jakie postępowanie jest zalecane w przypadku pojawienia się takiego syndromu jak żółte oczy, jak leczyć takie stany? Postępowanie terapeutyczne ma ścisły związek z ustaleniem przyczyny żółtej barwy twardówek oczu. Po zdiagnozowaniu choroby, która spowodowała żółtaczkę lekarz proponuje właściwą dla konkretnej jednostki chorobowej kurację.

Nie zawsze żółtaczka, wywołująca objaw żółtych oczu, musi wiązać się z poważnym, trudnym, czy nawet nieuleczalnym procesem. Jeśli stoi za nią np. zespół Gilberta, czyli niegroźne schorzenie genetyczne, leczenie wcale nie jest wymagane.

Podobnie dzieje się w przypadku kiedy lekko żółte oczy są wynikiem zmęczenia, niewyspania, czy dłuższego stresu. Wystarczy wówczas porządny odpoczynek, odpowiednio długi i regularny sen oraz zastosowanie technik odprężających. 

Niektóre typy żółtaczek wymuszają na pacjencie przejście na określoną dietę, czasem – lekkostrawną i niskotłuszczową, w innych przypadkach – ścisłą. O tym czy zachodzi potrzeba stosowania się do konkretnego jadłospisu decyduje lekarz. 

Żółte oczy u dzieci

Żółte oczy u noworodka oraz zażółcone powłoki skórne to zazwyczaj stan fizjologiczny. W ten sposób organizm dziecka przystosowuje się do nowych warunków. Może się też tak dziać ze względu na zmniejszoną czynność enzymu sprzęgającego bilirubinę w wątrobie. Zażółcenie oczu i skóry zazwyczaj mija samo, jeśli stężenie bilirubiny jest jednak znacznie zawyżone, stosuje się fototerapię.

Żółte oczy i skóra u niemowlęcia mogą także oznaczać choroby, w tym schorzenie hemolityczne, które czasem towarzyszy płodowi już w okresie przebywania w brzuchu mamy.

Żółte oczy u dziecka starszego lub dojrzewającego mogą mieć związek z występowaniem w organizmie np. nie podlegającego leczeniu, nieszkodliwego zespołu Gilberta, ale także zarośnięcia dróg żółciowych, choroby Wilsona, czy postępującej rodzinnej cholestazy wewnątrzwątrobowej. 

Postępowanie lecznicze, o ile jest konieczne, jest zlecane przez lekarza właściwej specjalizacji. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. Pawłowska Joanna, Jankowska Irena, Żółtaczki, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, I, ISBN 9788320036701.
  • 2. Didier Samuel, Co nam leży na wątrobie?, Czarna Owca, 2020, ISBN 9788381431149.

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!