CA-125: badanie markera nowotworowego. Norma, cena i wynik

Badanie markera nowotworowego CA-125 ma na celu sprawdzenie czy kobiecy jajnik nie posiada zmian nowotworowych. Ponadto dzięki tej analizie wiadomo czy leczenie stosowane w kuracji nowotworowej odniosło zamierzony skutek oraz jakie jest ryzyko zachorowalności na ten rodzaj nowotworu u danej osoby. Jaka jest norma dla tego wskaźnika i jak odczytywać wyniki?
Laborant wykonuje badanie CA-125
źrodło:123RF

Spis treści

Czym jest marker CA-125?

CA-125 to białko antygenowe stanowiące marker nowotworowy, a zatem substancję, która ulega podwyższeniu w czasie onkogenezy. Przekroczona norma tego antygenu najczęściej świadczy o występowaniu jakiejś patologii w organizmie. Dzięki oszacowaniu wysokości tego markera aż w niemal 90 procentach udaje się wykryć raka jajnika. Za wysoki marker CA-125 może mieć także związek z innymi nieprawidłowościami toczącymi się w ustroju, takimi jak np.:

  • marskość wątroby, 
  • zapalenie płuc, czy trzustki, 
  • mięśniaki macicy, 
  • endometrioza,
  • wodobrzusze

Carcinoma antygen 125 czyli opisywana glikoproteina występuje w komórkach nowotworowych tworzących się w organizmie, ale też na powierzchni zdrowych tkanek, najczęściej w narządach dróg rodnych. CA-125 marker nowotworowy swój fizjologiczny początek posiada w komórkach nabłonka jam ciała płodu, a także w komórkach m.in. nabłonka otrzewnej, opłucnej, osierdzia, czy śluzówki szyjki macicy.

Nie zawsze jednak wysokie wartości rejestrowane dla markera CA-125 oznaczają toczący się w ustroju proces nowotworowy, ponieważ podwyższenie tego wskaźnika obserwuje się także w czasie miesiączki oraz w pierwszym trymestrze ciąży.

Kiedy badać marker CA-125?

Badanie CA-125 wykonuje się w celu zdiagnozowania lub wykluczenia raka jajnika, skontrolowania stanu organizmu po leczeniu chirurgicznym oraz po chemioterapii (czyli po leczeniu uzupełniającym), a także oszacowania ryzyka wznowy nowotworu i kwalifikowania do zabiegów.

Antygen CA-125 sprawdza się gdy zachodzi podejrzenie nowotworu jajnika ale też innych raków, np. jajowodu, macicy, piersi, żołądka, trzustki, wątroby, czy przełyku. 

Marker nowotworowy CA-125 daje również informację na poziomie przesiewowym, badanie to jest bowiem oceniane jako skriningowe, zatem zaleca się regularne wykonywanie go osobom z grupy ryzyka wystąpienia raka jajnika.

Warto jednak pamiętać, że podwyższony poziom CA-125 wcale nie musi oznaczać choroby nowotworowej, czy zaistnienia w ustroju innej nieprawidłowości, ponieważ badanie to nie jest analizą jednoznaczną. Podobnie sprawa wygląda w drugą stronę, czyli kiedy wynik CA-125jest w normie. Taki wynik także nie oznacza, że proces nowotworowy się nie toczy, jednak takie okoliczności występują bardzo rzadko.

Reklama

Na czym polega badanie CA-125?

W jaki sposób analizuje się marker CA-125? Badanie tego antygenu przeprowadza się z krwi, jednak marker ten jest także wykrywalny w innych płynach ustrojowych, np. w moczu. 

Analizę markera CA-125 wykonuje się na zlecenie lekarskie, można je też zrobić prywatnie. Ile kosztuje zmierzenie antygenu CA-125? Cenatakiego badania wynosi między 30 a 70 zł za marker.

Zauważono, że u ponad 80 procent kobiet podwyższenie poziomu CA-125 wiąże się z zachorowaniem na nowotwór jajnika. Skuteczność leczenia zależy m.in. od szybkości postawienia trafnej diagnozy oraz od wysokości parametrów tego markera: im są one niższe, tym większa szansa na trwałe wyleczenie. 

Badanie poziomu CA-125 po zastosowanym leczeniu nowotworowym daje informację na temat pomyślności kuracji. Utrzymywanie się tego parametru na tym samym poziomie lub skok do góry może świadczyć o niewyleczeniu choroby pierwotnej, przerzutach, czy nawrocie schorzenia.

Normy badania CA-125

Kiedy można mówić o prawidłowości CA-125? Norma dla tego markera oscyluje wokół 35 j/ml. Wartości powyższe mogą decydować o jakiś anomaliach występujących w organizmie. A jaki wynik CA-125 świadczy o raku? Przekroczenie poziomu 70 j/ml zwykle oznacza, że w ustroju zachodzi proces onkologiczny. Opisywane dane dotyczą próbki pobranej z surowicy krwi.

Należy mieć na uwadze, iż na wynik badania wpływ mogą mieć przeciwciała heterofilne.

Oznaczenie tego antygenu ma duże znaczenie dla pań, u których podejrzewa się raka jajnika. Obecnie w Polsce ten rodzaj zmian onkologicznych dotyka około 4 procent kobiet chorujących na raka. Każdego roku pojawia się około 3 tysięcy nowych przypadków. Nowotwór jajnika nie daje specyficznych objawów, dlatego jest szczególnie niebezpieczny. Stąd tak ważna jest profilaktyka, a dzięki niej – szybko i celnie postawiona diagnoza, dzięki której kobieta może liczyć na większe prawdopodobieństwo wyleczenia.

Reklama

Jak odczytywać wyniki CA-125?

Co w przypadku wysokiego stężenia CA-125? Wynik znacznie powyżej normy może oznaczać nowotwór jajnika. Diagnozuje się go w ponad 80 procentach przypadków III i IV stadium nieśluzowego raka jajnika oraz w około 50 procentach przypadków nowotworów śluzowych. Poza tym antygen nowotworowy CA-125 rośnie też kiedy w ustroju toczą się inne nowotwory, w tym macicy, piersi, żołądka, wątroby, trzustki, czy przełyku.

Nieprawidłowy wynik CA-125 jest również wówczas, gdy występują jakieś nieprawidłowości w funkcjonowaniu ustroju. Należą do nich m.in.:

Wzrost markera CA-125 po chemioterapii nie jest dobrym sygnałem i zwykle odczytuje się to jako niewyleczenie choroby podstawowej lub pojawienie się przerzutów. Z kolei spadek tego antygenu wiąże się z powodzeniem terapii. 

Jak już wcześniej wspomniano wzrost poziomu CA-125 może mieć związek z takimi stanami fizjologicznymi jak menstruacja, ciąża oraz połóg. 

Czytaj też:

 

Bibliografia

  • Brierley James D., Gospodarowicz Mary K., Wittekind Christian, TNM Klasyfikacja nowotworów złośliwych, Via Medica, 2019, 8, ISBN 9788365797377.
  • Soborczyk Agnieszka, Deptała Andrzej, Markery nowotworowe w praktyce klinicznej, Choroby serca i naczyń, 2007 (Tom 4, Nr 4), str. 184-189.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!