Znajdź chorobę

Menopauza - wiek, objawy, leki, test

Menopauza to naturalny okres w życiu kobiety, który polega na wygasaniu czynności hormonalnej jajników, co skutkuje zatrzymaniem miesiączkowania. Ostatnia miesiączka pojawia się zazwyczaj między 46-57 rokiem życia. Objawy bywają uciążliwe, ale można je łagodzić przez hormonalną terapię zastępczą, środki ziołowe, a także domowe sposoby. Poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia menopauzy.

Spis treści

Menopauza w terminologii medycznej oznacza ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym przez co najmniej 12 miesięcy miesiączka już nie występuje. Żeby rozpoznać menopauzę, należy wcześniej wykluczyć inne, patologiczne przyczyny zatrzymania miesiączki. U kobiet w Polsce ostatnia miesiączka przeważnie występuje pomiędzy 46. a 57. rokiem życia (średnio około 50 roku życia). Okres okołomenopauzalny (perimenopauza) obejmuje kilka lat poprzedzających ostatnią miesiączkę i 12 miesięcy po jej wystąpieniu. W tym czasie występują objawy zapowiadające menopauzę.

Menopauza - zmiany hormonalne w organizmie

W okresie reprodukcyjnym (czyli wtedy, kiedy kobieta jest w stanie zajść w ciążę) stężenie hormonów płciowych (produkowanych w jajnikach) podlega cyklicznym zmianom, kontrolowanym przez dwa narządy zlokalizowane w mózgu – podwzgórze i przysadkę. Podwzgórze, począwszy od okresu pokwitania, produkuje hormon - gonadoliberynę (GnRH). GnRH wydzielana jest w sposób pulsacyjny i wpływa na produkcję hormonów przysadkowych. Zaliczamy do nich folikulotropinę (FSH) oraz luteinotropinę (LH). FSH i LH pobudzają jajniki do cyklicznej produkcji hormonów płciowych - estrogenów i progesteronu. Dzięki temu w organizmie kobiety dochodzi do comiesięcznych zmian błony śluzowej macicy i pochwy oraz dojrzewania pęcherzyków jajnikowych i owulacji.

Estrogeny i progesteron wpływają na rozmaite organy w naszym organizmie.

Estrogeny odpowiadają między innymi za:

  • rozwój cech płciowych,
  • wzrost błony śluzowej macicy i pochwy,
  • zwiększenie krzepliwości krwi
  • pobudzenie tworzenia kości.

Progesteron z kolei odpowiada za:

  • przygotowanie macicy do ciąży i jej utrzymanie,
  • podnosi temperaturę ciała,
  • wraz z estrogenami pobudza rozrost pęcherzyków gruczołowych w piersiach.

Wydzielanie wszystkich powyższych hormonów podlega złożonej regulacji. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że wzrost stężenia hormonów płciowych hamuje wydzielanie hormonów w przysadce oraz w podwzgórzu. Z kolei zmniejszenie stężenia estrogenów i progesteronu prowadzi do zwiększenia wydzielania FSH i LH oraz GnRH.

W okresie okołomenopauzalnym dochodzi do powolnego wygasania czynności hormonalnej jajników. Mimo zwiększonej produkcji FSH i LH, jajniki nie są wstanie wytworzyć odpowiedniej ilości estrogenów i progesteronu. W związku z tym występują zaburzenia cykli miesiączkowych oraz inne charakterystyczne objawy tego okresu. W pewnym okresie życia kobiety produkcja hormonów w jajnikach wygasa zupełnie. Zanika miesiączka, kobieta nie jest zdolna do zajścia w ciążę. Wchodzi w tak zwany okres postmenopauzalny. Opisany powyżej proces, o ile występuje u kobiet po 40. roku życia, jest całkowicie fizjologiczny i wynika ze starzenia się jajników.

Każda kobieta w genach ma zapisany okres, przez który jej jajniki będą zdolne do produkcji odpowiedniej ilości hormonów płciowych. Oprócz tego na wiek wystąpienia menopauzy wpływają też inne czynniki, takie jak:

  • warunki w jakich żyje kobieta,
  • palenie papierosów (przyśpiesza starzenie się jajników!)
  • leki, które zażywa.

Z tego powodu menopauza i okres okołomenopauzalny nie jest uważany za chorobę. Zdarza się jednak, że objawy towarzyszące temu etapowi życia są bardzo dokuczliwe. W celu ich opanowania konieczna może być wizyta u lekarza oraz wdrożenie leczenia.

Objawy menopauzy " style="min-height: 76px">

Objawy menopauzy

Istnieje szereg symptomów, które mogą towarzyszyć okresowi okołomenopauzalnemu. Oczywiście u każdej kobiety będziemy obserwować „indywidualny zestaw” objawów. Różne będzie również ich nasilenie. Do najczęstszych objawów okresu około i postmenopauzalnego zaliczamy:

  • Występowanie nieregularnych cykli miesiączkowych. Krwawienia mogą być mniej lub bardziej obfite. W pewnym momencie życia miesiączka zanika.
  • Pojawianie się uderzeń gorąca i zlewnych potów. Objawy te występują zwykle 6-12 miesięcy przed ostatnią miesiączką i powoli ustępują 2-3 lata po niej. Uderzenia gorąca i zlewne poty mogą pojawiać się z różną częstotliwością: co miesiąc, co tydzień, a nawet co kilka godzin. Największe nasilenie kobiety obserwują zwykle w godzinach wieczornych.
  • Szybkie zmiany nastroju, nadmierna drażliwość. Kobieta łatwo się denerwuje, odczuwa wzmożone, przyśpieszone bicie serca. U niektórych kobiet spadek stężenia hormonów płciowych doprowadza do wystąpienia depresji. Objawia się ona obniżeniem nastroju, ciągłym uczuciem lęku, niepokoju. W skrajnych przypadkach mogą pojawić się myśli i próby samobójcze. UWAGA! Występowanie myśli i prób samobójczych jest sygnałem, że kobieta potrzebuje fachowej pomocy. W takiej sytuacji należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia.
  • Zaburzenia snu, trudności w zasypianiu, budzenie się w środku nocy. Może towarzyszyć temu uczucie ciągłego zmęczenia i osłabienia.
  • Okresowy obrzęk i bolesność piersi. Stają się one nadwrażliwe na dotyk.
  • Występowanie bólów i zawrotów głowy oraz uczucie mrowienia i swędzenia w różnych obszarach skóry.
  • Spadek elastyczności skóry. Wynika ze zmniejszającej się z wiekiem zawartości w niej kwasu hialuronowego i kolagenu.
  • Zmniejszenie nawilżenia pochwy. Objawia się uczuciem suchości, pieczeniem, świądem. Stosunki seksualne mogą stać się bolesne. Zwiększa się również częstość infekcji w drogach rodnych.
  • Mimowolne oddawanie moczu zwłaszcza w czasie wykonywania wysiłku fizycznego, kaszlu, kichania. Wynika ze zmniejszenia napięcia mięśni w okolicy krocza oraz zmian zachodzących w błonie śluzowej cewki moczowej i pęcherza. Kobiety po menopauzie częściej również zapadają na infekcje dróg moczowych.

Menopauza - kiedy iść do lekarza?

Problemami okresu okołomenopauzalnego zajmują się lekarze ginekolodzy. Na początku wizyty lekarz zbierze dokładny wywiad: zapyta o początek dolegliwości, ich charakter, nasilenie (przed wizyta warto sobie przypomnieć, kiedy dokładnie pojawiły się pierwsze objawy i jak zmieniały się w czasie). Następnie będzie chciał uzyskać informacje na temat:

  • wieku, w którym wystąpiła pierwsza miesiączka;
  • daty ostatniej miesiączki;
  • obfitości i regularności krwawień miesiączkowych, dolegliwości im towarzyszących;
  • przebytych ciąż i porodów;
  • chorób, na które cierpi lub cierpiała w przeszłości pacjentka (szczególnie ważne są informacje na temat choroby zakrzepowo zatorowej, schorzeń wątroby, chorób nowotworowych) oraz zabiegów operacyjnych, które przeszła;
  • chorób, na które cierpią członkowie najbliższej rodziny pacjentki (rodzice, rodzeństwo, dziadkowie); warto poinformować lekarza, o tym jak przebiegała menopauza u matki lub siostry pacjentki i w jakim wieku u nich wystąpiła;
  • aktualnie zażywanych lekach (dotyczy to tylko leków stosowanych długotrwale – jeśli jest ich sporo warto sobie wcześniej przygotować ich listę);
  • stosowanych używkach (alkohol, papierosy, narkotyki);
  • alergii (na leki, produkty spożywcze, pyłki etc.).

Po zebraniu wywiadu lekarz rozpocznie badanie pacjentki. Dokona badania ginekologicznego, wykona USG przez pochwę, zbada piersi. Zmierzy ciśnienie tętnicze krwi. W razie konieczności pobierze materiał do badania cytologicznego rozmazu z szyjki macicy oraz skieruje pacjentkę na badanie mammograficzne piersi. Następnie wspólnie z nią zastanowi się nad dalszym postępowaniem.

Badania naukowe dowiodły, że uderzenia gorąca i zlewne poty mogą być nasilane przez:

  • przebywanie w gorącym i wilgotnym otoczeniu;
  • spożywanie gorących pokarmów;
  • przeżywanie stresu psychicznego;
  • palenie papierosów;
  • otyłość;
  • występowanie u pacjentki nadczynności tarczycy oraz guza chromochłonnego nadnerczy.

Modyfikacja powyższych czynników ryzyka (rzucenie palenia, zmniejszenie masy ciała) może przyczynić się do zmniejszenia dolegliwości wynikających ze zmian hormonalnych.

Badania potwierdzające menopauzę" style="min-height: 76px">

Badania potwierdzające menopauzę

W celu potwierdzenia wejścia kobiety w okres okołomenopauzalny należy wykonać badania poziomu hormonów. Pomiędzy 2. a 5. dniem cyklu miesiączkowego (jeśli kobieta jeszcze miesiączkuje) należy oznaczyć poziom FSH i LH. W tym celu pobiera się krew z żyły łokciowej. Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać – nie ma potrzeby przychodzenia na czczo.

U kobiet w wieku rozrodczym stężenia tych hormonów są niższe niż u kobiet, które wkroczyły w okres okołomenopauzalny. Przyjmuje się, że u kobiet które przestały miesiączkować (i od ostatniego krwawienia minęło minimum 12 miesięcy) stężenia wyżej wymienionych hormonów są następujące: FSH: 42-182 j.m./L i LH: 8-102 j.m./L.

Jeśli u kobiety w okresie okołomenopauzalnym stężenie FSH uzyskane w dwóch pomiarach przekroczy 30 j.m./L, pacjentka nie jest już w stanie zajść w ciążę. W związku z tym może przestać stosować metody antykoncepcyjne. Natomiast przed osiągnięciem tego stężenia, mimo występowania nieregularnych miesiączek, ciążą jest możliwa.

Jeśli pacjentka planuje stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ – patrz niżej) należy dodatkowo wykonać następujące badania:

  • oznaczyć poziom enzymów świadczących o stanie wątroby (tzw. próby wątrobowe – ALAT, ASPAT);
  • oznaczyć poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi (tzw. profil lipidowy);
  • zbadać układ krzepnięcia (z reguły wykonuje się oznaczenie tzw. APTT);
  • zrobić doustny test tolerancji glukozy (OGTT) - poziom glukozy należy oznaczyć we krwi na czczo oraz w dwie godziny po wypiciu szklanki wody, w której rozpuszczono 75 gramów glukozy; badanie pozwala rozpoznać nieprawidłowe stężenia cukru we krwi.
Leczenie menopauzy " style="min-height: 76px">

Leczenie menopauzy

U niektórych kobiet objawy towarzyszące menopauzie są wyjątkowo nasilone. W celu ich łagodzenia kobieta może stosować następujące metody farmakologiczne:

  • hormonalną terapię zastępczą (HTZ),
  • leki roślinne zawierające tzw. fitoestrogeny.

Pozostałe sposoby radzenia sobie z dokuczliwymi objawami zostały opisane w punkcie Jak radzić sobie z menopauzą?

Hormonalna terapia zastępcza (HZT)

Hormonalna terapia zastępcza polega na podawaniu preparatów estrogenowych i progestagenowych, które zastępują w organizmie kobiety jej naturalne hormony. Obecnie zaleca się stosowanie HTZ w dwóch przypadkach:

  • umiarkowanego lub znacznego nasilenia uderzeń gorąca i potów nocnych,
  • zaburzeń snu (trudności w zasypianiu, budzenie się w nocy).

U kobiet, które nie mają macicy (przeszły zabieg jej usunięcia, czyli histerektomię), można podawać wyłącznie estrogeny (naturalne lub skoniugowane). U pozostałych kobiet zawsze należy stosować estrogeny w połączeniu z progestagenami. Istnieje kilka możliwych dróg podania leków. Zaliczamy do nich:

  • Drogę doustną. Tabletki mogą być przyjmowane stale (bez przerwy) lub przez 21 dni z 7 dniową przerwą. Terapia doustna nie jest polecana u kobiet otyłych, z zaburzeniami stężenia lipidów we krwi, z kamicą pęcherzyka żółciowego i cukrzycą.
  • Drogę przezskórną. Polega ona na stosowaniu plastrów, przyklejanych na skórę, z których powoli uwalnia się odpowiednia ilość hormonów.
  • Drogą przezskórną lub przez błony śluzowe. Lek w postaci kremu lub żelu może być stosowany głęboko dopochwowo lub na skórę w dolnej części tułowia i uda. Terapia miejscowa jest szczególnie korzystna u kobiet ze zmianami zanikowymi w pochwie.
  • Drogę domieśniową. Lek może być podany do mięśnia, skąd uwalnia się do krwi.

Leczenie hormonalne oprócz redukcji dokuczliwych objawów, korzystnie wpływa na stężenie lipidów we krwi oraz stan naczyń krwionośnych. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i nadciśnienia tętniczego. Zwiększeniu ulega także gęstość mineralna kości, spada ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Niestety oprócz wywierania korzystnego wpływu na wiele narządów, HTZ zwiększa ryzyko wystąpienia raka piersi i raka błony śluzowej macicy. To ryzyko jest wyższe zwłaszcza po kilku latach stosowania HTZ. Dlatego obecnie zaleca się stosowanie hormonalnej terapii zastępczej przez maksymalnie 5 lat i nie poleca się rozpoczynania leczenia u kobiet po 65. roku życia. W przypadku stosowania HTZ może się zwiększyć krzepliwość krwi. U kobiet predysponowanych (posiadających pewien zestaw genów), może to prowadzić do wystąpienia powikłań zakrzepowych (zakrzepowego zapalenia żył głębokich, zatorowości płucnej).

Przeciwskazania do hormonalnej terapii zastępczej

Istnieje pewna grupa schorzeń, stanowiących bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania HTZ. Jeśli kobieta cierpi na kilka niżej wymienionych chorób, nie powinna w żadnym wypadku stosować HTZ. Do tych chorób zaliczamy:

  • raka piersi,
  • raka błony śluzowej macicy,
  • czynną (czyli aktualnie występującą) chorobę zakrzepowo-zatorową,
  • ostre schorzenie wątroby (np. ostre wirusowe zapalenie).

Oczywiście w każdym przypadku przed włączeniem HTZ, należy wykluczyć czy pacjentka nie jest w ciąży. Ciąża stanowi przeciwwskazanie do stosowania HTZ.

Kobiety, które stosują HTZ, regularnie powinny zgłaszać się do swojego ginekologa.Raz do roku należy przeprowadzić u nich następujące badania:

  • badanie cytologiczne rozmazu pobranego z szyjki macicy,
  • badanie mammograficzne piersi,
  • oznaczenie stężenia lipidów we krwi,
  • USG przezpochwowe,
  • wykonany test tolerancji glukozy.

Stosowanie fitoestrogenów

Jeśli kobieta nie może lub nie chce stosować HTZ, może zażywać leki roślinne zawierające tzw. fitoestrogeny. Fitoestrogeny to związki chemiczne, które są nieco podobne do ludzkich estrogenów. W pewnym stopniu wiążą się z ich receptorami, zlokalizowanymi na różnych narządach i wywierają na nie wpływ podobny do estrogenów. Dzięki temu u niektórych kobiet (niestety nie u wszystkich – działanie fitoestrogenów w organizmie zależy od sprawności rozmaitych enzymów) mogą one łagodzić niezbyt nasilone objawy menopauzy, takie jak:

  • uderzenia gorąca,
  • zlewne poty,
  • drażliwość,
  • zaburzenia nastroju.

Istnieją przesłanki wskazujące na to, że fitoestrogeny mogą również zmniejszać ryzyko zachorowania na raka piersi, błony śluzowej macicy oraz jelita grubego.

Do fitoestrogenów zaliczamy następujące związki chemiczne: izoflawony, lignany i kumestany. Można je znaleźć w gotowych preparatach ziołowych np. Menofem lub Menostop.

Produkty naturalnie bogate w fitoestrogeny to:

  • soja,
  • fasola szparagowa,
  • bób,
  • olej lniany.

Dokładny wpływ fitoestrogenów na ludzki organizm nie został jeszcze poznany. Być może najbliższe lata i dalsze badania naukowe przyniosą odpowiedź na pytanie, jakie korzystne działania mogą wywierać fitoestrogeny.

Menopauza - powikłania

Na skutek zmian hormonalnych (zwłaszcza niedoboru estrogenu) u kobiet zwiększa się ryzyko następujących schorzeń:

  • Choroby wieńcowej serca - po menopauzie dochodzi do niekorzystnych zmian w składzie lipidów (tłuszczów) występujących we krwi. Zwiększa się poziom „złego” cholesterolu. Podnosi się również ciśnienie tętnicze krwi. Powyższe zmiany sprzyjają odkładaniu blaszek miażdżycowych i zwężeniu naczyń krwionośnych, zwłaszcza sercowych. Może prowadzić to do wystąpienia niedokrwienia mięśnia sercowego.
  • Osteoporozy - zmniejsza się gęstość kości i w konsekwencji jej wytrzymałość. Nawet niewielki uraz może powodować złamania.
  • Nowotworów - na skutek niedoboru progesteronu u kobiet w okresie około- i postmenopauzalnym zwiększa się ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej macicy oraz raka sutka.

Czytaj też: Menopauza a osteoporoza - bóle kości i stawów

Objawy towarzyszące przekwitaniu są bardzo różnorodne i pochodzą z wielu narządów ciała. Wyżej opisane symptomy mogą być spowodowane także chorobami, takimi jak: niedoczynność i nadczynność tarczycy, cukrzyca. Dlatego w każdym przypadku, a zwłaszcza jeśli objawy są bardzo nasilone, należy udać się do lekarza w celu wykluczenia innych chorób.

Jak sobie radzić z menopauzą?

Menopauza to naturalny okres życia kobiety. Po zakończeniu miesiączkowania kobietę czeka jeszcze najprawdopodobniej wiele lat aktywnego życia. Mimo, że nie znamy sposobów zapobiegania wystąpieniu menopauzy, możemy sobie radzić z jej niekorzystnymi objawami. Oprócz leczenia farmakologicznego kobieta może pomóc sobie stosując odpowiednią dietę i wysiłek fizyczny.

Wysiłek fizyczny

Badania naukowe dowiodły, że wysiłek fizyczny bardzo korzystnie wpływa na pracę całego organizmu. W trakcie ćwiczeń przepływ krwi przez wiele narządów (mięśnie, serce, płuca) zwiększa się, dzięki czemu poprawia się ogólna wydolność organizmu. Serce sprawniej pompuje krew, ciśnienie tętnicze u osób wysportowanych obniża się, wzrasta pojemność oddechowa płuc. Zmniejsza się ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca i nadciśnienia tętniczego. Obciążane w trakcie aktywności fizycznej kości ulegają ciągłej stymulacji do przebudowy. Dzięki temu utrata masy kostnej jest znacznie mniejsza niż u osób nieaktywnych. Zapobiega to rozwojowi osteoporozy i jej powikłań.

Osoba wysportowana rzadziej cierpi na bóle pleców i stawów, jest szczuplejsza. Udowodniono, że objawy menopauzy, takie jak: uderzenia gorąca, zlewne poty, zaburzenia snu są znacznie mniej nasilone u kobiet, które wykonują aktywność fizyczną. Wysiłek fizyczny wpływa również korzystnie na pracę układu nerwowego. W trakcie ćwiczeń zwiększa się uwalnianie hormonów szczęścia – endorfin. Poprawie ulega samopoczucie, zmniejsza się drażliwość, rozładowane zostają negatywne emocje. Wszystko to prowadzi do poprawy nastroju kobiety. Istnieje cały wachlarz możliwości, jeśli chodzi o wybór odpowiedniej formy wysiłku fizycznego (fitness, taniec, spacery etc.).

Zdrowa dieta

W parze z aktywnością fizyczną idzie stosowanie odpowiedniej diety. Zdrowa dieta to przede wszystkim dieta zróżnicowana, dostarczająca wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiedniej ilości. Amerykański Departament Rolnictwa we współpracy z Harvardzką Szkołą Zdrowia Publicznego opublikował tzw. piramidę zdrowego żywienia. Zawiera ona dokładne informacje, w jakich proporcjach powinny być spożywane poszczególne składniki odżywcze. Warto się do niej odwołać przy przygotowywaniu codziennych posiłkó

Regularne wizyty u lekarza

W okresie około- i postmenopauzalnym bardzo ważne jest regularne odwiedzanie swojego ginekologa. W tym wieku zwiększa się ryzyko zachorowania na raka piersi, błony śluzowej macicy i szyjki macicy. Dlatego niezwykle istotne są badania wykonywane w celu ich wykrycia:

  • samobadanie piersi (raz w miesiącu),
  • badanie piersi przez lekarza (minimum raz w roku),
  • mammografia piersi (pomiędzy 40. a 50. rokiem życia co dwa lata, po 50. roku życia co roku),
  • badanie cytologiczne rozmazu pobranego z szyjki macicy (raz w roku) 
  • badanie USG przezpochwowe w celu oceny grubości błony śluzowej macicy.

Menopauza - ankieta

Proponuję stworzenie ankiety, która pozwoli pacjentce odpowiedzieć na pytanie czy może stosować HTZ.

L.p. Pytanie Tak Nie
 Obecnie choruję na chorobę zakrzepowo – zatorową    
 2  Obecnie choruję na raka piersi lub rak błony śluzowej macicy    
 Obecnie choruję na ostre schorzenie wątroby    
 Moje objawy nie są bardzo nasilone i nie przeszkadzają mi w codziennym funkcjonowaniu    
 W przeszłości cierpiałam na chorobę zakrzepowo - zatorową    
 W przeszłości chorowałam na raka piersi lub błony śluzowej macicy    

 Analiza ankiety:
Odpowiedzi twierdzące w pkt. 1, 2, 3, 4: W Twoim przypadku stosowanie HTZ jest przeciwwskazane. Ryzyko powikłań wynikające z jej stosowania przewyższa potencjalne korzyści.

Odpowiedzi twierdzące w pkt. 5, 6: Jeśli Twoje objawy są bardzo nasilone i nie możesz poradzić sobie z nimi stosując „domowe metody” (opisane w punkcie 9), możesz rozważyć stosowanie HTZ pod ścisłą kontrolą lekarza.

Test - czy mam menopauzę?

Ankieta pod tytułem: „Czy masz już pierwsze objawy menopauzy”:

L.p. Pytanie Tak Nie
1 Skończyłam 45 lat    
2 Moje krwawienia miesiączkowe ostatnio występują nieregularnie    
3 Miesiączki zmieniły się: są bardziej albo mniej obfite
 
   
4 Od pewnego czasu mam problemy z zasypianiem, budzę się w trakcie nocy    
5 Stałam się bardziej drażliwa, wiele rzeczy zaczęło mnie denerwować    
6 Odczuwam ciągłe napięcie, towarzyszy mi poczucie lęku    
7 Miewam od pewnego czasu uderzenia gorąca
 
   
8 Czasem oblewają mnie poty    
9 Częściej odczuwam bóle głowy    
10 Moja skóra stała się mniej elastyczna    

 Analiza ankiety
Odpowiedzi twierdzące w pkt. 1, 2, 3: Powinnaś udać się do swojego ginekologa. Zmiana charakteru cyklu miesiączkowego to wczesny objaw przekwitania, ale wymaga wykluczenia innych przyczyn zaburzeń cyklu (np. mięśniaków macicy, torbieli jajnika).

Odpowiedzi twierdzące w pkt. 1, 7, 8,: Powyższe objawy są bardzo charakterystyczne dla okresu przekwitania. Mogą być znacznie nasilone, jeśli kobieta cierpi na nadczynność tarczycy. W przypadku podejrzenia (występowania innych objawów nadczynności tarczycy), należy ocenić pracę tego gruczołu.

Odpowiedzi twierdzące w pkt. 1, 4, 5, 6, 9, 10: Powyższe objawy również często towarzyszą menopauzie. Niemniej zmiany nastroju, stanu lękowe, bóle głowy mogą być symptomem innych zaburzeń. Jeśli istnieje podejrzenie, że są one spowodowane np. depresją, trudnymi relacjami w domu lub nadciśnieniem tętniczym, należy udać się do lekarza w celu włączenia odpowiedniego leczenia farmakologicznego lub skierowania na psychoterapię.

Bibliografia

  • pod red. A. Szczeklika,Choroby wewnętrzne, tom I,Medycyna Praktyczna,Kraków 2006
  • Lipovac M., Chedraui P., Gruenhut C., Gocan A., Stammler M., Imhof M.,Improvement of postmenopausal depressive and anxiety symptoms after treatment with isoflavones derived from red clover extracts. Maturitas [Maturitas]; Vol. 65 (3),,Mar 2010
  • Grupa Doradcza The North American Menopause Society,Raport: Hormonalna Terapia Zastępcza u kobiet po menopauzie. Medycyna Praktyczna Ginekologia i Połoznictwo, 4,,2002
  • pod red. G.Bręborowicza,Ginekologia i położnictwo, tom 2.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa 2008