Gazometria krwi - opis badania, normy i interpretacje wyników

Gazometria krwi

Autor

Joanna Barczykowska

Gazometria krwi służy do oceny zaburzeń tzw. gospodarki kwasowo-zasadowej. Wykonuje się ją u pacjentów w śpiączce, z chorobami oddechowymi, niewydolnością krążenia i cukrzycą oraz u kobiet z zagrożoną ciążą. Zobacz, jak interpretować wyniki badania gazometrycznego.

Spis treści

Poziomu tlenu i dwutlenku węgla we krwi oraz stopień ich prężności – to niezwykle ważne parametry, które sprawdza się w trakcie badania gazometrycznego. Gazometria należy do podstawowych metod diagnostycznych krwi pozwalających zdiagnozować i kontrolować zaburzenia w wymianie gazowej zachodzącej w płucach oraz określić równowagę kwasowo-zasadową.

Gazometria krwi wskazania

Badanie najczęściej wykonuje się u osób, które mogą cierpieć na choroby układu oddechowego, bo dzięki gazometrii wiadomo, jaka jest wydolność oddechowa pacjenta. Zleca się ją pacjentom na oddziałach intensywnej opieki medycznej, którzy są w śpiączce. Pozwala też na monitorowanie stężenia tlenu w trakcie tlenoterapii u chorych z niewydolnością oddechową oraz prawidłowe ustawianie parametrów respiratora.

Ale wskazaniem do badania gazometrycznego mogą być także inne stany, w tym m.in.:

  • niewydolność krążenia
  • zaburzenia świadomości,
  • niewydolność nerek
  • cukrzyca
  • kwasica
  • zasadowica
  • sepsa
  • jako kontrola po urazie głowy i szyi
  • jako kontrola po wstrząsie
  • jako kontrola po operacjach mózgu i serca   

Na badanie powinni się decydować pacjenci, którzy często mają zadyszkę, mdłości i wymioty.

Badanie gazometryczne - przebieg

Najczęściej do badania gazometrycznego pobiera się próbkę krwi pobranej z tętnicy promieniowej ręki, która obok tętnicy łokciowej jest jedną z dwóch większych tętnic na przedramieniu lub udowej. Jeśli gazometria krwi tętniczej jest niemożliwa wykonuje się gazometrię z krwi włośniczkowej pobierając krew z palca lub płatka ucha pacjenta. Gazometria krwi włośniczkowej jest najczęściej przeprowadzana u małych dzieci i osób, u których są trudności z pobraniem próbki krwi tętniczej. Gazometria włośniczkowa wykorzystywana jest również do badania płodu, gdy chcemy wykryć przyczyny niewydolności łożyska.

Przy pobieraniu krwi do gazometrii stosuje się specjalne strzykawki, które dzięki swojej budowie zabezpieczają pobraną próbkę przed kontaktem z powietrzem. Oznaczenie wskaźników trzeba wykonać w ciągu 15 minut od pobrania próbki. Badanie gazometrycznie nie wymaga od pacjenta szczególnego przygotowania. Wyjątkiem są chorzy poddani tlenoterapii, u których przed badaniem trzeba zadbać o to, żeby na 20 minut przed badaniem nie zmieniał się poziom stężenia tlenu we krwi.

Gazometria normy

Choć ustalone są ogólne normy prawidłowej gazometrii krwi tętniczej i żylnej, trzeba zawsze pamiętać, że  interpretacją wyników musi zająć się lekarz zlecający badanie. Wartości prawidłowe w badaniu gazometrycznym wynoszą:

  • pH: 7,35-7,45
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi tętniczej: 32-45 mm Hg (4,27-6,00 kPa)
  • ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi żylnej: 45-47 mm Hg
  • aktualne stężenie wodorowęglanów w osoczu: 21-27 mmol/l
  • standardowe stężenie wodorowęglanów: 24 (21-25) mmol/l
  • nadmiar zasad we krwi: od -2,3 do +2,3 mEq/l
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej: 75-100 mm Hg
  • ciśnienie parcjalne tlenu we krwi żylnej: 35-40 mm Hg
  • całkowita zawartość dwutlenku węgla w osoczu: 22-28 mmol/l
    47-60,5 proc. obj.
  • wysycenie tlenem hemoglobiny krwi tętniczej: 95-98 proc.
  • wysycenie tlenem hemoglobiny krwi żylnej: 70—75 proc.

Zobacz też: Małopłytkowość krwi

Gazometria interpretacja wyników

 Co oznaczają wyniki gazometrii poniżej i powyżej normy? Nieprawidłowe wyniki gazometrii mogą świadczyć o uszkodzeniach nerek oraz płuc. Obniżone pH może świadczyć o:

  • kwasicy
  • hiperkalemii
  • zaburzeniach metabolizmu
  • wzmożonej glukoneogenezie
  • zmęczeniu

Podwyższone pH może świadczyć o:

  • hipokaliemii
  • zasadowicy,
  • aktywacji glukozy beztlenowej.

Obniżenie ciśnienia CO2 może występować przy zasadowicy oddechowej, hipokapnii, zaburzeniach metabolicznych wewnątrzkomórkowych, a ciśnienie CO2 powyżej normy sugeruje kwasicę oddechową, zwężenie naczyń krwionośnych, zwiększone zlepianie się płytek krwi.

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

Pytanie: Czym kierujesz się przy wyborze leku na ból gardła?

  Szybkim działaniem przeciwbólowym / przeciwzapalnym

  Ulubioną formą leku (spray, syrop, tabletki)

  Rekomendacją lekarza lub farmaceuty

  Ceną produktu

  Marką, którą znam

Patronem sondy jest UNIBEN

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA