Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Jakie są przyczyny przewlekłego zapalenia zatok?

Powtarzające się infekcje wirusowe częściej niż zakażenia bakteryjne i choroby grzybicze wywołują przewlekłe zapalenie zatok. Ale przyczyn tej uciążliwej dolegliwości trzeba także szukać gdzie indziej. Zapalenie zatok może mieć związek z chorobami zębów, polipami, alergią i astmą, nieprawidłową budową anatomiczną jamy nosowej a także paleniem papierosów.
Kobieta cierpiąca na przewlekłe zapalenia zatok
Źródło: 123RF
Spis treści

Szacuje się, że około 15 procent Polaków cierpi z powodu zapalenia zatok przynosowych. Dolegliwość dopada ich najczęściej 2-3 razy w roku w okresie największej zachorowalności na infekcje wirusowe (w przypadku dzieci to dwa razy częściej niż u dorosłych). Choć wiele przypadków ostrego zapalenia zatok ma tendencję do samowyleczenia się, to zdarza się, że uciążliwe objawy ciągną się miesiącami. Jeśli dolegliwość trwa dłużej niż 12 tygodni, mamy do czynienia z przewlekłym zapaleniem zatok.

W błonie śluzowej zatok dochodzi wtedy do wtórnego zakażenia bakteryjnego, które wywołuje stan zapalny i osłabia mechanizmy obronne organizmu. Czasem zakażenie obejmuje nie tylko błonę śluzową, ale także tkankę kostną ścian zatok przynosowych.

Dlaczego u jednych pacjentów zapalenie zatok występuje sporadycznie, a inni przeziębienie często kończy się stanem zapalnym? Przyczyn powstawania przewlekłego zapalenia zatok przynosowych jest wiele. Czynnikami zwiększającymi ryzyko zapalenia zatok jest wdychanie zanieczyszczonego powietrza i palenie papierosów, które upośledzają nabłonek rzęskowy, a także regularne pływanie i nurkowanie.

Reklama

Częste infekcje wirusowe

Zatoki to komory powietrzne połączone z jamą nosa, które mają zdolność samooczyszczania się. Pomaga im w tym ruch rzęsek zlokalizowanych na komórkach nabłonka migawkowego, który sprawia, że wydzielina z zanieczyszczeniami jest samoczynnie usuwana z zatok.

Jednak w wyniku częstych infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych, w błonie śluzowej zatok dochodzi do stanu zapalnego i obrzęku, który blokuje ujście zatok (dodatkowo wydzielina staje się gęstsza). W komorze zatoki, w której panuje ciepłe i wilgotne środowisko zaczynają się namnażać bakterie. Zakażeniom tym sprzyjają miesiące zwiększonej zachorowalności na choroby wirusowe: jesień, ciepła zima i wczesna wiosna.

Reklama

Polipy nosa

Na problem z zatokami częściej skarżą się chorych, którzy mają polipy nosa lub zatok. Polipy pojawiają się w wyniku rozrostu błony śluzowej wyścielającej nos i zatoki. To miękkie tkanki najczęściej zlokalizowane w okolicach połączenia zatoki z jamą nosową.

I właśnie ze względu na swoje umiejscowienie często prowadzą do zablokowania przepływu powietrza i samooczyszczania się zatok, prowokując powtarzające się infekcje górnych dróg oddechowych i przewlekłe stany zapalenie zatok. Polipy nosa i zatok częściej występują u mężczyzn, a także alergików, astmatyków oraz chorych na mukowiscydozę.

W ich leczeniu farmakologicznym stosuje się przeciwzapalne glikokortykosteroidy podawane do nosa, a w leczeniu operacyjnym endoskopowe wycięcie polipów. 

Reklama

Zepsute zęby  

Choroby zatok pojawiają się częściej u pacjentów, którzy nie dbają o zęby, istnieje bowiem duża zależność między laryngologią a stomatologią. Choroby zębów i okostnej mogą spowodować przewlekłe zapalenie zatok, zwłaszcza zapalenie zatoki szczękowej, która znajduje się najbliżej zębów.

Takie zapalenie rozwija się tylko po jednej stronie twarzy. Do zapalenia może dojść w wyniku nieleczonego zęba, gdy w jamie ustnej rozwijają się bakterie beztlenowe (najczęściej to Prevotella spp., Fusobacterium spp) lub w wyniku źle wykonanego leczenia kanałowego i źle założonego implantu.

Przy leczeniu kanałowym może zdarzyć się, że do zatoki dostaną się odłamki korzenia, amalgamatu lub materiał z wypełniania kanałów, które spowodują stan zapalny w zatokach.

Czasem po usunięcia zęba górnego pojawia się powikłanie w postaci przetoki ustno-zatokowej. Leczenie zatok przez wiele miesięcy może nie przynieść oczekiwanych efektów, jeśli nie jest połączone z konsultacją stomatologiczną.

Reklama

Alergiczne zapalenie zatok

Alergiczne zapalenie zatok najczęściej wywołują alergeny wziewne: pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt. Histamina, która pojawia się w organizmie chorego wystawionego na ekspozycję alergenów, powoduje obrzęk i podrażnienie błon śluzowych nosa i zatok oraz nabłonka dróg oddechowych.

U alergika pojawia się wtedy katar, zapalenie zatok, a często także napady astmy. Alergiczne zapalenie zatok może pojawić się również po podaniu leków zapalnych lub aspiryny a także przy nietolerowaniu pokarmów zawierających salicylany.

Związki te występują w świeżych owocach, m.in. w jabłkach, jagodach, malinach, morelach i, brzoskwiniach. Alergicy powinni uważać też na orzechy, migdały i napoje gazowane.

W leczeniu alergicznego zapalenia zatok stosuje się preparaty antyhistaminowe i zmniejszające stan zapalny donosowe glikokortykosteroidy. Dodatkowo ważne jest też płukanie nosa solą fizjologiczną i unikanie alergenów, które zostały oznaczone w trakcie testów alergicznych.

Alergicy, bez względu na rodzaj uczulenia, powinni bezwzględnie unikać dymu tytoniowego, który upośledza nabłonek rzęskowy.

Czytaj też:

  • Zapalenie zatok - rodzaje powikłań
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Choroby laryngologicze
Odkrztuszanie flegmy bez kaszlu i z kaszlem. Co oznacza?
Kobieta siedząca w łóżku odkszczuszająca flegmę z gardła
Jakie są przyczyny zatkanych uszu oraz jak może je odetkać?
Kobieta ma zatkane ucho
Zapalenie migdałków - objawy. Ile trwa i na czym polega leczenie?
Pacjent z problemem zapalenia migdałków
Podobne artykuły
Lekarz pobiera wymaz z gardła
Gronkowiec w gardle - czym jest i jak się objawia? Domowe sposoby
Pacjent cierpiący na intensywny ból gardła
Domowe sposoby na ból gardła, migdałków i anginę. Sprawdź, jak się pozbyć uporczywych dolegliwości
Wizualizacja zatok szczękowych
Torbiel w zatoce szczękowej - objawy, przyczyny i domowe sposoby. Czy może się wchłonąć?
Wizyta dziecka u laryngologia
Ból ucha u dziecka - jak pomóc? Leczenie i domowe sposoby
Dziecko z bakterią w gardle
Bakteria w gardle - jak się objawia? Wymaz i leczenie

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!