Opuchnięta twarz - przyczyny. Co robić i jak leczyć?

Opuchnięta twarz może być objawem odczynów alergicznych, problemów hormonalnych, infekcji bakteryjnych, ale też skutkiem niewłaściwego odżywiania, nadużywania alkoholu oraz stosowania leków. Zobacz, jakie są potencjalne przyczyny opuchlizny na twarzy. Dowiedz się, co robić w przypadku wystąpienia obrzęku.
Kobieta ma spuchniętą twarz
źródło:123RF

Spis treści

O czym może świadczyć opuchnięta twarz?

Opuchnięta twarz to nie tylko chwilowy lub długotrwały defekt estetyczny, lecz przede wszystkim symptom problemów zdrowotnych o zróżnicowanym podłożu. Obrzęk twarzy spowodowany  jest zatrzymywaniem wody, limfy lub krwi w tkankach znajdujących się pod powierzchnią skóry. 

Może - choć nie musi – mieć charakter zapalny. Powstaje w wyniku procesów chorobowych, zaburzeń lub urazów. Opuchlizna najczęściej pojawia się w takich miejscach, jak policzki, linia żuchwy oraz powieki i ma charakter względnie symetryczny bądź jednostronny. 

W zależności od etiopatogenezy mogą jej towarzyszyć inne symptomy miejscowe i ogólnoustrojowe: bolesność, świąd, ropnie, wysypki, gorączka etc.

Przyczyny opuchniętej twarzy

Potencjalne przyczyny opuchniętej twarzy, to:

  • reakcja alergiczna, występująca w odpowiedzi na styczność z alergenem kontaktowym, wziewnym lub pokarmowym. Zazwyczaj pojawia się nagle i mija w ciągu 24 godzin. Towarzyszy jej silny świąd;
     
  • obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego) – schorzenie o bardzo ostrym przebiegu, obejmujące skórę, błony śluzowe i tkanki podskórne. Powstaje w wyniku reakcji alergicznej lub niezależnie od niej. Stanowi bezpośrednie zagrożenie życia;
     
  • zaburzenia hormonalne związane z niedoczynnością tarczycy. Opuchlizna lokuje się wówczas w dolnych, bocznych sektorach twarzy;
     
  • zmiany hormonalne związane z cyklem menstruacyjnym u kobiet – obrzęk zazwyczaj pojawia się na kilka dni przed rozpoczęciem krwawienia miesięcznego;
     
  • zapalenie zatok przynosowych – opuchnięte mogą być policzki, oczodoły, powieki, możliwy jest silny, tępy ból w przedniej części twarzoczaszki, a także objawy ropnego nieżytu nosa (niedrożność, gęsta, żółta, cuchnąca wydzielina);
     
  • zapalenie tkanki łącznej twarzy, spowodowane zakażeniem paciorkowcowym lub gronkowcowym, często ma związek ze wcześniejszym zranieniem lub ukąszeniem; 
     
  • schorzenia i zaburzenia pracy nerek, w tym między innymi zapalenie kłębuszkowe oraz zespół nerczycowy;
     
  • zapalenie ślinianek przyusznych, znane powszechnie jako świnka. Choroba zakaźna o podłożu wirusowym. Atakuje głównie dzieci w wieku 5-10 lat, ale możliwe są też zachorowania osób dorosłych. Do czasu wprowadzenia powszechnych szczepień (1994 r.) w Polsce powszechna, dziś coraz rzadsza; 
     
  • róża – choroba bakteryjna (zakażenie paciorkowcami beta-hemolizującymi grypy A) skóry i tkanki podskórnej. W jej przebiegu występuje silny obrzęk limfatyczny twarzy;
     
  • ropień zęba, ropowica dna jamy ustnej (angina Ludwiga), zapalenie dziąseł i inne schorzenia spowodowane bakteryjnym zakażeniem struktur jamy ustnej;
     
  • inne, rzadsze schorzenia oraz zespoły objawów, takie jak m.in. zakrzepowe zapalenie zatoki przynosowej, zapalenie szpiku kości czołowej czy zespół Melkerssona-Rosenthala.

Opuchnięta twarz z jednej strony

Większość z wyżej wymienionych problemów objawia się obrzękiem, który z mniej lub bardziej zbliżonym natężeniem obejmuje lewą i prawą część twarzoczaszki. Opuchnięta jedna strona twarzy występuje rzadziej i zazwyczaj stanowi manifestację chorób stomatologicznych lub np. po wyrwaniu zęba.

Najbardziej uprawdopodobnione rozpoznanie w takiej sytuacji to ropień zęba. Jest to silnie patologiczny stan powstały w wyniku głębokich zmian próchnicznych, prowadzących do martwicy miazgi zęba, a następnie zasiedlenia zniszczonych tkanek przez bakterie i inne szkodliwe patogeny. 

Obrzęk dziąsła i policzka występuje zwłaszcza w ostatniej, najbardziej zaawansowanej fazie choroby, zwanej podśluzówkową. Zmniejsza się wówczas bolesność, rośnie jednak natężenie innych objawów miejscowych i ogólnoustrojowych, takich jak opuchlizna, dreszcze, gorączka. 

Opuchnięta twarz rano

Należy pamiętać, że nie wszystkie przypadki opuchlizny stanowią objaw chorobowy. Część z nich występuje w wyniku błędów żywieniowych, niewłaściwego stylu życia, a także stosowania określonych leków. 

Co może oznaczać opuchnięta twarz po nocy? Przykładowo, często spotykany objaw, jakim jest opuchnięta twarz rano, po przebudzeniu, spowodowany może być zbyt późnym i obfitym przyjmowaniem posiłków i napojów dnia poprzedniego. Przyczyną może też być niewłaściwe ułożenie w czasie snu, z twarzą nadmiernie przyciśniętą do poduszki lub ramienia. 

Nie bagatelizując innych potencjalnych i znacznie groźniejszych przyczyn, warto przed udaniem się do lekarza zmienić nocne nawyki, by sprawdzić, czy nie one stanowią powód występowania opuchlizny.

Opuchnięta twarz po alkoholu

Opuchnięta twarz po alkoholu to kolejny przykład defektu. Patomechanizm powstawania obrzęków jest w tym przypadku prosty. Alkohol, zwłaszcza wysokoprocentowy, powoduje silne odwodnienie. 

Paradoksalnie stan ten jest przyczyną zbierania się pozostałych resztek wody w przestrzeniach międzytkankowych. Jest to działanie obronne organizmu mające na celu zapobieganie odwodnieniu. Jego efektem jest obrzmienie ciała, w tym twarzy. 

Dodatkowo alkohol powoduje rozszerzanie a nawet pękanie naczyń krwionośnych, co dodatkowo potęguje negatywny efekt wizualny występujący po spożyciu większej ilości napojów wyskokowych. 

Opuchnięta twarz po sterydach

Obrzęk powoduje też wiele leków. Szczególnie często spotykanym przypadkiem jest opuchnięta twarz po sterydach. Glikokortykosteroidy są silnymi lekami przeciwzapalnymi, używanym w leczeniu między innymi ciężkich odczynów alergicznych (zwłaszcza astmy), chorób reumatycznych (reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń układowy, twardzina, polimialgia) czy laryngologicznych (przewlekłe zapalenie zatok przynosowych). 

Wykazując dużą skuteczności terapeutyczną, powodują jednocześnie ogromną ilość skutków ubocznych. Należą do nich między innymi ogólny przyrost masy ciała, a także występowanie opuchlizny. Niekiedy jest ona tak silna, że całkowicie zmienia rysy twarzy, zwłaszcza w jej dolnych partiach. 

Co robić, żeby nie mieć opuchniętej twarzy?

Jak sobie radzić z opuchniętą twarzą? Co robić, by zmniejszyć obrzęk? Jednoznacznej odpowiedzi na tak postawione pytania nie ma. Wszystko zależy od etiopatogenezy wystąpienia objawu, ogólnego stanu zdrowia pacjenta, jego indywidualnych cech osobniczych etc. W sytuacji, gdy podłoże opuchlizny ma charakter chorobowy, podstawą jest terapia przyczynowa schorzenia podstawowego. 

W zależności od potrzeb, zastosowanie mogą znaleźć leki przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, antyalergiczne, hormonalne i inne. W sytuacji, gdy same farmaceutyki są przyczyną obrzęku, należy w miarę możliwości i po konsultacji z lekarzem zmienić metodę leczenia lub zmniejszyć dawkę, a gdy jest to niemożliwe – zaakceptować chwilowe pogorszenie estetyki twarzy. 

Osoby nadużywające alkoholu, mające pociąg do potraw tłustych, słonych i słodkich prowadzące siedzący tryb życia, a przy tym nie przywiązujące uwagi do higieny snu, powinny zmienić tryb życia. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Jan Adamski, Andrzej Kański, Wojciech Weigl, Wojciech Wierzejski, Obrzęk naczynioruchowy jako problem kliniczny w anestezjologii i intensywnej terapii, Anestezjologia i Ratownictwo 2012; 6
  • Paula Piekoszewska-Ziętek , Anna Turska-Szybka , Dorota Olczak-Kowalczyk: Infekcje zębopochodne – przegląd piśmiennictwa, Nowa Stomatologia 2016; 21(2), wyd. Borgis.
  • Monika Prokop-Franaszek, Marta Gackowska, Tomasz Gołda: Ropnie tkanek przyzębia i ropnie zębopochodne – diagnostyka, różnicowanie i leczenie, Implantoprotetyka 2007, tom VIII, nr 3
  • Marta Rosiek-Biegus i inni, Nietypowa przyczyna obrzęku twarzy, Alergia Astma Immunologia 2015, 20
  • Krystyna Obtułowicz, Napady obrzęku naczynioruchowego, Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (2)

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij