NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Scyntygrafia mięśnia sercowego - na czym dokładnie polega?

Scyntygrafia serca to nieinwazyjne badanie obrazowe, które zalecane jest głównie w diagnostyce choroby wieńcowej. Podczas badania pacjent otrzymuje dożylnie substancję chemiczną, która osadza się w okolicach prawidłowo ukrwionego serca. W sytuacji, gdy dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, zbieranie się substancji jest osłabione. Sprawdź, jak przebiega scyntygrafia
Serce człowieka
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Scyntygrafia serca pozwala zdiagnozować choroby i schorzenia serca. Jest to badanie nieinwazyjne, wykorzystujące promieniowanie gamma.
  • Badanie jest wskazane u osób z podejrzeniem choroby wieńcowej, martwicy serca, zakrzepicy i u osób z wszczepionym rozrusznikiem serca.
  • Badanie scyntygraficzne mięśnia sercowego wykonuje się w dwóch etapach - w czasie wysiłku oraz w stanie spoczynku. W oby przypadkach pacjent otrzymuje promieniotwórcze substancje.
SPRAWDŹ TEŻ: Badanie EKG (elektrokardiografia) – jak wygląda?
Spis treści

Co to jest scyntygrafia serca?

Scyntygrafia serca to izotopowe badanie mięśnia sercowego, w czasie którego pacjent otrzymuje dożylnie substancje zawierające promieniotwórcze izotopy emitujące promienie gamma. Scyntygrafia mięśnia sercowego zalicza się w skład badań obrazowych. 

Scyntygrafię można wykorzystać w diagnostyce serca oraz diagnostyce naczyń krwionośnych. Jest to badanie nieinwazyjne, które zalecane jest głównie w diagnostyce choroby wieńcowej.

Scyntygrafia mięśnia sercowego polega na tym, że pacjent otrzymuje dożylnie substancję chemiczną, która osadza się w okolicach prawidłowo ukrwionego serca. Związek chemiczny, który podaje się pacjentowi to chlorek talu, bądź MIBI. Preparaty te, składają się z promieniotwórczego pierwiastka oraz określonej substancji chemicznej, uczestniczącej w danych cyklach metabolicznych.

W sytuacji, gdy dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, zbieranie się substancji jest osłabione.

Badanie scyntygraficzne stosowane jest jako uzupełnienie koronarografii.

Wskazania i przeciwwskazania do badania scyntygraficznego serca

Badanie scyntygraficzne mięśnia sercowego wykonuje się na polecenia lekarza prowadzącego, który musi wystawić pacjentowi odpowiednie skierowanie. Scyntygrafia serca jest zalecana osobom, u których zachodzi podejrzenia choroby niedokrwiennej serca oraz które cierpią na: 

  • przewlekłą bądź ostrą niewydolność wieńcową,
  • martwicę mięśnia sercowego,
  • niedrożność tętnicy, zwężenia dużej tętnicy,
  • zakrzepowe zapalenie żył,
  • stan pozawałowy.

Dodatkowo badanie jest wykonywane w przypadku złych wyników EKG, kardiomiopatii, podejrzenia zatorowości płuc oraz u osób z wszczepionym rozrusznikiem serca.

Przeciwwskazania do scyntygrafii serca to natomiast duża podatność pacjenta na promieniowanie. Z tego powodu scyntygrafii nie powinny wykonywać kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią. 

Scyntygrafia serca - przygotowanie do badania

Badanie scyntygraficzne serca nakłada na pacjenta kilka obowiązków, dlatego warto wiedzieć, jak się do niego przygotować. Zaleca się, aby na badanie, pacjent przyszedł na czczo. Jeśli wykonuje się je np. w godzinach popołudniowych, to pacjent ostatni posiłek powinien spożyć minimum 3 godziny wcześniej. 

Na minimum 24 godziny przez badaniem, należy odstawić papierosy, nie spożywać napojów: kawy, herbaty, napojów energetycznych oraz alkoholu. 

Przed rozpoczęciem scyntygrafii serca trzeba powiedzieć lekarzowi o zażywanych lekach i ewentualnych problemach zdrowotnych, które mogą wpływać na wynik badania. 

Przebieg scyntygrafii serca - ile trwa to badanie?

Badanie wykonuje się za pomocą gammakamery. Scyntygrafię serca przeprowadza się w dwóch etapach w ciągu dwóch dni. Etap pierwszy - wysiłkowy - obejmuje wykonanie próby wysiłkowej, np. na rowerze stacjonarnym lub na bieżni. W czasie jego trwania pacjent dostaje znacznik promieniotwórczy, a lekarz odczytuje wyniki z pomoca gammakamery. 

Etap drugi - nazywany spoczynkowym - wykonuje się kolejnego dnia lub w tym samym tygodniu.

Jak wygląda scyntygrafia serca - krok po kroku:

  1. Pacjent powinien usunąć wszelkie metalowe przedmioty, które ma przy sobie - zdjąć pasek, biżuterię, klamry, odłożyć klucze i telefon komórkowy,
  2. Na czas badania nie trzeba się rozbierać, można pozostać w ubraniu, ale bez elementów metalowych,
  3. Pacjent musi położyć się na plecach,
  4. W trakcie badania pacjent dostaje dożylnie radioizotop (najczęściej przez wenflon),
  5. Jeśli w czasie badania pacjent poczuje się gorzej, powinien od razu zgłosić to lekarzowi,
  6. Lekarz odczytuje wyniki.

Ile trwa badanie scyntygrafii serca? W zależności od rodzaju skierowania, badanie może trwać od kilku do kilkudziesięciu minut. Po scyntygrafii pacjent musi wypić około jeden litr wody lub innego płynu, żeby wypłukać propmieniotwórczą substancję z organizmu.

Scyntygrafia perfuzyjna serca - na czym polega?

Scyntygrafia perfuzyjna (ukrwienia) mięśnia sercowego jest podstawowym badaniem w radioizotopowej diagnostyce kardiologicznej. Wykonuje się je z wykorzystaniem techniki SPECT, a pacjentowi podaje się związki izonitrylowe (Tc99m-MIBI).

Scyntygrafia perfuzyjna serca polega na ocenie ukrwienia lewej komory serca w stanie spoczynku jak i wysiłku. Podana pacjentowi substancja osadza się właśnie w lewej komorze mięśnia sercowego. Najpierw zbiera się równomiernie do przepływu krwi, a w miejscu zmienionym chorobowe jej ilość się zmniejsza.

Diagnostyka choroby niedokrwiennej serca podzielona jest na dwa etapy:

  • badanie tuż po obciążeniu mięśnia sercowego – preparat podaje się w podczas największego wysiłku, bądź w momencie pojawienia się bólu,
  • badanie w czasie spoczynku – jest pomijane w sytuacji, gdy wynik z pierwszego etapu był prawidłowy,

W ten sposób można zidentyfikować miejsca niedokrwienia, które ukazują się jedynie po pierwszym badaniu, a nie można ich rozpoznać w czasie spoczynku. Są to miejsca, tzw. odwracalnego niedokrwienia, które wskazują właśnie na chorobę niedokrwienną serca.

Scyntygrafia serca - skutki uboczne

Badanie jest nieinwazyjne oraz co ważne, w jego trakcie używa się niewielkiej dawki promieniowania jonizującego. Nie ma zastrzeżeń, by było przeprowadzane u osób w każdym wieku oraz kilkukrotnie powtarzane. Skutki uboczne w czasie scyntygrafii serca pojawiają się sporadycznie, a unikać jej powinny jedynie kobiety w trakcie ciąży oraz podczas karmienia piersią.

Istotne jest, aby po badaniu pacjent przez kilka następnych dni unikał kontaktu z kobietami w ciąży i dziećmi do 16. roku życia.

Zły wynik scyntygrafii serca - co oznacza?

Oceną badania scyntygraficznego powinien zająć się wyspecjalizowany lekarz - w przypadku scyntygrafii serca, lekarz kardiolog. Ważne, by lekarz znał historię choroby badanego, ponieważ w dużym stopniu ułatwia to postawienie ostatecznej diagnozy. Komputerowy zapis wyników badań pokazuje obraz przekrojów ściany serca lewej komory.

Obróbka za pomocą komputera pozwala zdiagnozować stopień ukrwienia mięśnia sercowego, a także zwizualizować trójwymiarowe rekonstrukcje. Analiza tych obrazów jest skomplikowania, dlatego osoba, która będzie interpretować zapis powinna bardzo dobrze znać anatomiczną budowę serca.

Zły wynik badania scyntygraficznego określa lekarz na podstawie oceny stopnia ukrwienia mięśnia sercowego w momencie wysiłku oraz spoczynku. Minusem scyntygrafii serca jest fakt, że prawidłowy wynik niekoniecznie musi wykluczać chorobę. Jeśli diagnostyka była wykonywana kilkukrotnie, warto zachować wcześniejsze wyniki i zestawić je z najnowszymi.

Ile kosztuje scyntygrafia serca?

Scyntygrafię serca można wykonać w każdej pracowni medycyny nuklearnej funkcjonującej np. przy centrum onkologii. Badanie można wykonać prywanie lub na koszt NFZ. Cena scyntygrafii serca na własny wynosi ok. od 1200 do 1500 złotych (w pakiecie badanie wysiłkowe i w stanie spoczynku).

Czytaj również

Bibliografia

  • Anna Budzyńska, Optymalizacja badań scyntygraficznych perfuzji mięśnia sercowego wykonywanych za pomocą gammakamery opartej na detektorach półprzewodnikowych na bazie tellurku kadmowo-cynkowego (CZT), https://rifj.ifj.edu.pl/bitstream/handle/item/327/Rozprawa%20doktorska_A.Budzy%C5%84ska_IFJ_2020.pdf?sequence=1&isAllowed=y [data dostępu: 28.01.2022]
  • Hanna Dziedzic, Grzegorz Kopeć, Scyntygrafia serca, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/62362,scyntygrafia-serca [dostęp: 28.01.2022]
  • Manfred Thelen, Raimund Erbel, Karl-Friedrich Kreitner, Jorg Barkhausen, Metody obrazowe w kardiologii, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010
  • Claudia Galler, Choroby serca i układu krążenia, Wydawnictwo Medpharm, 2011
  • Bożena Birkenfeld, Maria Listewnik, Medycyna nuklearna - obrazowanie molekularne, Wydawnictwo Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, Szczecin 2011
Katarzyna Czyżyńska
Artykuł napisany przez
Katarzyna Czyżyńska
Absolwentka studiów magisterskich na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna. Pierwsze doświadczenie zdobywała w agencji PR. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce medycznej. Od 2018 roku pełniła funkcję redaktora SEO w spółce Pharma Partner, a od 2021 jest Zastępcą Redaktora Naczelnego. W wolnych chwilach miłośniczka kryminałów i kuchni włoskiej.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama