Badanie serca - holter, przez przełyk, EKG, izotopowe, bilans

1

 

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

Ból serca, zmęczenie i duszności – to najczęstsze objawy z jakimi zgłaszają się do kardiologów pacjenci. Żeby dokładnie sprawdzić, jaka jest przyczyna dolegliwości czy pacjent jest zagrożony zawałem serca, czy tylko cierpi na nerwicę serca, musi przejść specjalistyczne badania. Zobacz na czym polega holter, EKG, badanie serca przez przełyk i izotopowe. Sprawdź też czy warto zrobić sobie bilans serca?

Co roku 7 milionów osób na świecie ma zawał serca. Polsce choroby układu krążenia, wraz z nowotworami są najczęstszymi powodami zgonów.  Szacuje się, że około miliona polskich pacjentów cierpi z powodu niewydolności serca, a 60 tys. umiera z tego powodu. Te przerażające statystyki napawają jeszcze większym pesymizmem, gdy uświadomimy sobie, że w znacznej części choroby serca i układu krążenia są wynikiem nieprawidłowego stylu życia. Szacuje się nawet, że dzięki odpowiedniej profilaktyce można by zapobiec nawet 80 procentom przedwczesnych zawałów serca. Niestety stres, brak ruchu, niezdrowa dieta, otyłość sprawiają, że do lekarzy zgłasza się coraz więcej pacjentów skarżących się na ból serca i kołatanie serca. U coraz większej części chorych lekarze diagnozują:

  • arytmię serca,
  • chorobę wieńcową i ostre zespoły wieńcowe,
  • miażdżycę,
  • nadciśnienie
  • nerwicę serca.

Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią wciąż największe zagrożenie dla życia Polaków, dlatego nie tylko profilaktyka, ale także wczesna diagnostyka ma ogromne znaczenie.

Jakie badania serca powinno się wykonywać profilaktycznie wyjaśnia dr n. med. Błażej Michalski, lekarz kardiolog który wspólnie z Columna Medica przygotował pakiet badań umożliwiający ocenę funkcji mięśnia sercowego i ryzyka zawału bądź arytmii – „Bilans Serca”. W ramach pakietu wykonuje szereg badań, konsultacji lekarskich, dietetycznych celem sprawdzenia i ewentualnej poprawy funkcjonowania serca. Jakie badania powinniśmy wykonać?

- Żyjemy coraz intensywniej, poziom stresu wokół nas i w nas stale rośnie. Dodatkowo dochodzi brak czasu na aktywność fizyczną i błędy w odżywianiu. To wszystko powoduje, ze nasze ryzyko zachorowania na choroby sercowo-naczyniowe rośnie. Niestety zawały serca występują coraz częściej w populacji 30 i 40-to latków. Dlatego powinniśmy zadbać o serce, aby jak najdłużej cieszyć się zdrowiem. Podstawowym badaniem, które powinniśmy wykonywać jest regularny pomiar ciśnienia tętniczego. U osób młodych przed 40 rokiem życia, wystarczy pomiar ciśnienia raz w tygodniu, u osób starszych powinniśmy sprawdzać 2-3 razy w tygodniu. Pamiętajmy, że ponad 50% osób nie odczuwa skoków ciśnienia i może być nieświadoma, że ma nadciśnienie tętnicze ( prawidłowa wartość < 140mmHg).  Niezmiernie ważne jest, abyśmy raz do roku zrobili badania profilaktyczne  takie jak lipidogram, morfologia, stężenie potasu i kreatyniny, a także TSH. To absolutne minimum, które w niektórych grupach pacjentów należy po konsultacji z lekarzem poszerzyć o dodatkowe badania. Ponadto u osób, które mają objawy kardiologiczne takie jak bóle w klatce piersiowej o charakterze ucisku, szczególnie związane z wysiłkiem fizycznym bądź stresem powinni mieć wykonane echo serca oraz próbę wysiłkową. U osób, które skarżą się na nierówną pracę serca, kołatania serca bądź zawroty głowy zdecydowanie zalecamy 24 godzinne monitorowanie EKG metodą Holtera – mówi dr Błażej Michalski.

Zobacz, na czym polegają najczęstsze badania serca, na które kierowani są przez kardiologa pacjenci z podejrzeniem chorób układu krążenia. Jak się do takich badań przygotować, z jakim ryzykiem się one wiążą i u kogo nie wolno ich wykonywać?

Zobacz: Bilans serca - pakiet badań

Badanie serca - holter

Jednym z podstawowych badań czynności serca jest holter EKG. Holter jest pomocny przy diagnozowaniu arytmii serca, choroby wieńcowej, wykorzystywany jest również do oceny stan po zawale serca, rytmu po wszczepieniu stymulatora serca, obserwacji wrodzonych chorób serca.

Holter pozwala na rejestrowanie pracy serca podczas normalnych czynności dnia codziennego (przez co najmniej 24 godziny), badanie jest zupełnie nieinwazyjne, wymaga jedynie od badanego prowadzenia zapisów na temat czynności, jakie wykonuje. Pacjent powinien zapisywać, kiedy uprawia sport, spożywa posiłek, odpoczywa, pracuje czy prowadzi samochód. Holter nie przeszkadza w normalnym życiu. To małe urządzenie wyglądające jak przenośny odtwarzacz muzyki, które jest połączone przewodem z cewkami przyklejanymi do lewej piersi pacjenta.

Przed badaniem pacjent powinien wykąpać się (mężczyźni powinni ogolić skórę klatki piersiowej), nie wolno smarować ciała kremem ani balsamem. W trakcie badania nie wolno kąpać się ani brać prysznica. Nie powinno się przez cały czas noszenia holtera rozmawiać przez telefon komórkowy i korzystać z komputera, żeby urządzenia nie zaburzyły pracy aparatu.

Holter może także rejestrować przez całą dobę także skoki ciśnienia, to holter ciśnieniowy, który składa się z rejestratora i mankietu.

Badanie serca EKG

EKG serca to tzw. elektrokardiogram. Za pomocą elektrokardiografu rejestrowane są prądy czynnościowe mięśnia sercowego. To badanie serca, które powinno być wykonywane profilaktycznie u każdego dorosłego przynajmniej raz w roku. Choć nie pokazuje wszystkich zaburzeń pracy serca, to pozwala na podstawowe monitorowanie rytmu serca i wykrycie na przykład zaburzenia rytmu, zawał, niedokrwienie mięśnia sercowego.

Przed badaniem na klatce piersiowej pacjenta mocuje 6 przyssawek, a na kończynach metalowe elektrody, które przesyłają sygnał o impulsach do elektrokardiografu. Impulsy są rejestrowane i wynik ma postać wykresu – tzw. krzywej EKG.

Echo serca

To jaki jest obraz anatomiczny serca i czy prawidłowo przebiega jego praca pozwala ocenić badanie zwane echem serca, które wykorzystuje działanie ultradźwięków. W trakcie badania lekarz rejestruje echo serca za pomocą głowicy USG. Na badanie kierowani są pacjenci z podejrzeniem:

  • wad serca,
  • niewydolności serca,
  • kardiomiopatii,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • nadciśnienia płucnego,
  • chorób dotyczących aorty,
  • choroby wieńcowej.

Echo serca wykonywane jest u pacjentów po zawale serca, gdy pojawiają się u nich takie niepokojące objawy, jak: szmery w sercu, ból serca, duszność, omdlenia.

Wysiłkowe badanie serca

EKG może być spoczynkowe lub wysiłkowe. W trakcie tego pierwszego badania pacjent leży na kozetce, w trakcie drugiego maszeruje na bieżni lub jeździ na cykloergometrze rowerowym. Wysiłkowe badanie serca przeprowadza się po to, żeby precyzyjnie zdiagnozować chorobę wieńcową lub ustalić przyczyny zaburzeń rytmu serca. Pozwala także określić rodzaj wysiłku fizycznego, który będzie bezpieczny dla osoby chorej na serce.

Badanie serca przez przełyk

Przezprzełykowe badanie serca to także badania echa serca, ale sonda wraz z głowicą ultrasonograficzną wprowadzana jest do przełyku. To niekomfortowe badanie wykonuje się, gdy istnieje podejrzenie rozwarstwienia aorty, skrzepliny w jamach serca, zapalenia wsierdzia na sztucznych zastawkach lub zaburzeń funkcjonowania zastawki.

Badanie serca koronarografia

Bardziej inwazyjnym badaniem jest koronarografia, która umożliwia ocenę nasierdziowych tętnic. To inaczej angiografia tętnic wieńcowych, która polega na wprowadzeniu cewnika przez nakłucie w tętnicy udowej. Przez cewnik lekarz wstrzykuje do tętnicy wieńcowej kontrast, dzięki któremu w badaniu rentgenowskim jest widoczny obraz na ekranie komputera.  

To badanie serca z kontrastem jest inwazyjne, dlatego zaraz po badaniu pacjent nie może pójść do domu, może wstać z łóżka dopiero po kilku godzinach (6-8 godz.). 

Nie u wszystkich można przeprowadzić to badanie. Przeciwwskazaniem jest ciąża, anemia, zaburzenia krzepliwości krwi, zapalenie wsierdzia, niedawno przebyty udar mózgu, silne infekcje występujące z gorączką.

Badanie serca z kontrastem - tomografia

Mniej inwazyjna od koronografii jest tomografia komputerowa tętnic wieńcowych, inne badanie serca wykonywane z kontrastem. Badanie to w przeciwieństwie do koronografii nie wymaga nakłuwania tętnicy i trwa jedynie godzinę.

Wykonuje się ją, u pacjentów:

●u których test wysiłkowy czy badanie izotopowe nie pozwoliły na jednoznaczne wykluczenie choroby wieńcowej lub wyniki tych badań były niejednoznaczne,

● po operacji wszycia pomostów aortalno-wieńcowych, po to by ocenić ich pracę,

●kwalifikowanych do wymiany zastawki wewnątrzsercowej,

●u których wymagana jest ocena tętnic wieńcowych.

Przeciwwskazanie do takiego badania jest świeżo przebyty zawał serca i ostry zespół wieńcowy i nadwrażliwość na kontrast.

Izotopowe badanie serca

Coraz popularniejszą diagnostyką choroby niedokrwiennej serca jest izotopowe badanie serca (tzw. SPECT). Często jest ono wykonywane u chorych, którzy nie zgadzają się na przeprowadzenie koronografii. Nieprawidłowe wyniki izotopowego badania serca są jednak wskazaniem do wykonania koronarografii.

Jak wygląda takie badanie? Wykorzystuje się w nim podawaną dożylnie substancję promieniotwórczą (Tc-99-MIBI, Cardiolite), która gromadzi się w sercu. Gammakamera pokazuje stopień ukrwienia organu. W trakcie badania wykonuje się próbę wysiłkową i badanie spoczynkowe. Na badanie pacjent zgłasza się na czczo, ale musi zabrać ze sobą śniadanie, dzień przed badaniem i w dniu badania nie powinno pić kawy ani herbaty, gdyż mają one wpływ na wynik badania.

Badanie serca - doppler

Nieinwazyjnym badaniem serca jest badanie ultrasonograficzne – tzw. doppler. W trakcie badania lekarz jest w stanie na monitorze komputera zobaczyć czy przepływ krwi w żyłach i tętnicach jest prawidłowy, w którym miejscu krew płynie wolniej lub szybciej, a gdzie dochodzi do cofania krwi. Do badania nie trzeba się wcześniej przygotowywać, jedynie, gdy badana jest aorta brzuszna i tętnice biodrowe pacjent nie może jeść 3-4 godziny przed badaniem. Badanie trwa około 40 minut i kosztuje w zależności od badanych okolic od 150 do 250 złotych.

Badanie serca z krwi

Ryzyko choroby serca i zawału można wykryć także w trakcie prostego badania krwi.  Badanie krwi polega na sprawdzeniu stężenia białka zwanego troponiną I i T we krwi. Im wyższy poziom tego białka we krwi, tym ryzyko jest większe. Badanie pozwala ocenić do jak dużych uszkodzeń serca doszło oraz odróżnić zawał serca od bólu serca związanego z inną przyczyną, na przykład z nerwicą serca.

Badanie poziomu białka we krwi zlecane jest najczęściej u pacjentów, którzy zgłaszają się do kardiologa z bólem serca. Badanie powinno zostać wykonane możliwie najszybciej od wystąpienia bólu serca, a potem jeszcze po 3-4 godzinach i kolejny raz w po 12 do 16 godzinach od pojawienia się pierwszego bólu w klatce piersiowej.

Badanie serca – grupa ryzyka

Badania serca można zrobić indywidualnie, albo skorzystać z pakietu np. „Bilans serca” w rekomendowanym ośrodku. Dr Błażej Michalski, kardiolog z Columna Medica wyjaśnia, kto znajduje się w grupie ryzyka i powinien badać serce regularnie. 

- W kardiologii i medycynie opieramy się na badaniach naukowych, które pozwalają nam oceniać ryzyko występowania chorób, dobierać właściwe badania diagnostyczne i leczenie. Udowodniono, że osoby z cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami lipidogramu są mają zdecydowanie wyższe ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu. Niezależnym, jednym z najsilniejszych czynników ryzyka jest palenie papierosów. Jeśli brakuje nam czasu na aktywność fizyczną ( definiowaną jaką nie mniej niż 3x w tygodniu po 60min), mamy stresujący tryb życia, a dodatkowo pozytywny wywiad w zakresie chorób układu krążenia w rodzinie to zdecydowanie powinniśmy pomyśleć o podstawowych badaniach, które uchronią nas przed zawałem, bądź udarem mózgu – mówi dr Błażej Michalski, kardiolog. - Specjalną grupą ludzi są sportowcy wyczynowi, bądź ludzie, którzy po dłuższej przerwie zaczynają intensywnie uprawiać sport. Duży wysiłek fizyczny, ciężkie treningi mogą nasilać występowanie arytmii lub w przypadku niezdiagnozowanej wady serca prowadzić do niewydolności krążenia. Dlatego jak mawiał klasyk „ Lepiej zapobiegać niż leczyć” i regularnie się badać.

Jak często badać serce?

Pacjenci często zadają sobie pytania, jak często i w jakim wieku warto zrobić bilans serca?

Bilans serca jest dedykowany dla osób, które mają dolegliwości bólowe w klatce piersiowej związane z wysiłkiem fizycznym bądź stresem, są narażone na przewlekły stres, mają obniżoną tolerancję wysiłku, zaczęły intensywnie uprawiać sport. Im pacjent jest starszy tym większe ryzyko chorób układu krążenia. Musimy jednak pamiętać, że choroby serca oraz układu krążenia mogą  występować już  w młodym wieku i tak naprawdę nie ma dolnego limitu wieku kiedy powinniśmy się badać. Kluczowe jest występowanie wymienionych wcześniej objawów lub arytmii.

Jeśli wykonamy kompleksową ocenę mięśnia sercowego w ramach bilansu serca to w przypadku braku nowych objawów, możemy powtarzać takie badanie raz na 2-3 laty.

Konsultacja merytoryczna dr n. med. Błażej Michalski, lekarz kardiolog z Columna Medica.