Najzdrowsze miejsce w internecie

Na co pomaga siemię lniane i jak je stosować?

Siemię lniane to nasiona lnu zwyczajnego. Mają wiele dobroczynnych właściwości zarówno dla zdrowia, jak i urody. Regularnie zażywane korzystnie wpływają na układ trawienia, układ krążenia, a także na włosy, skórę i paznokcie. Zalecane są również kobietom w ciąży. Jak prawidłowo przygotować siemię lniane? Jakie są jego właściwości?
Brązowe nasiona lnu
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Siemię lniane najczęściej stosuje się w formie naparu do picia. Sporządza się go, zalewając mielone ziarna przegotowaną, gorącą wodą.
  • Siemię lniane ma dobroczynny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego. Wspiera proces trawienia, działa osłonowo na błonę śluzową żołądka.
  • Siemię lniane używane jest też w kosmetyce, np. na włosy. Wykazuje ono silne działanie nawilżające i odżywiające.
SPRAWDŹ TEŻ: Jak jeść nasiona chia?
Spis treści

Właściwości siemienia lnianego

Na co pomaga siemię lniane? Jego zastosowanie w celach prozdrowotnych jest bardzo szerokie i posiada wielowiekową tradycję. Używano go już w starożytności i doceniano przede wszystkim ze względu na dobroczynny wpływ na układ trawienny.

Właściwości lecznicze siemienia lnianego wynikają przede wszystkim z wysokiej zawartości błonnika, kwasów omega-3 oraz lignanów w nasionach lnu. Zawierają one również imponujący skład witamin – witaminy z grupy B, witaminę A, C, D, E i K oraz kwas foliowy.

Działanie siemienia lnianego wzmacniają też pierwiastki, których stanowi on bogate źródło. Są to głównie: fosfor, wapń, magnez, potas, sód, żelazo, miedź, cynk, mangan oraz selen.

Spożywanie nasion lnu działa więc dobroczynnie m.in. na:

  • funkcjonowanie przewodu pokarmowego (tu istotne są też wartości odżywcze siemienia lnianego),
  • regulowanie masy ciała,
  • skórę, włosy i paznokcie (dlatego wykorzystywane jest nie tylko w medycynie, ale również w kosmetyce).

Przeciwwskazania do stosowania siemienia lnianego

Dla większości osób stosowanie siemienia lnianego jest całkowicie bezpieczne. Len niezwykle rzadko wywołuje jakiekolwiek skutki uboczne czy reakcję alergiczną.

Istnieją jednak nieliczne przypadki, w których należy ograniczyć lub wykluczyć z diety siemię lniane. Przeciwwskazania do jego częstego spożywania to niekiedy:

  • silne zaparcia i utrudnione wypróżnianie,
  • niektóre choroby zapalne,
  • alergia na len,
  • przyjmowanie leków o działaniu przeciwzakrzepowym.

Jeśli pacjenta dotyczy którakolwiek z wymienionych sytuacji, spożywanie lnu (szczególnie częste i systematyczne) powinien skonsultować z lekarzem.

Jak działa ozonator żywności? Zobacz nasz test redakcyjny:

Siemię lniane do picia

Jak pić siemię lniane, by w pełni korzystać z jego prozdrowotnych właściwości? Przede wszystkim trzeba spożywać je regularnie. Jak wszystkie metody naturalne, tak i siemię skuteczne jest tylko wtedy, gdy dostarcza się je organizmowi systematycznie. Tylko wówczas poziom dobroczynnych substancji w organizmie utrzymuje się na dłużej.

Kiedy pić siemię lniane rano czy wieczorem? Na to pytanie trudno udzielić jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ działanie siemienia na układ pokarmowy jest wielopłaszczyznowe.

Picie siemienia lnianego na czczo, przed śniadaniem bardzo dobrze działa na żołądek, tworząc dla niego swego rodzaju tarczę ochronną. Nie świadczy to jednak o tym, że spożywane wieczorem nie przynosi żadnych korzyści.

Czy siemię lniane można pić na noc? Jeśli nie powoduje u pacjenta żadnych dolegliwości, to jak najbardziej tak. Warto jednak pamiętać, że żołądek nie powinien być niczym wypełniany przed samym snem, zatem i siemię warto wypić chwilę wcześniej.

Picie siemienia lnianego właściwie o każdej porze może przynieść sporo zdrowotnych korzyści.

zdrowie
Dieta ketogeniczna a cholesterol – podnosi czy obniża jego poziom?
Czy dieta ketogeniczna, opierająca się na maksymalnej podaży tłuszczy kosztem węglowodanów, wpływa na poziom cholesterolu? A jeśli tak, to w jaki sposób?
Przeczytaj artykuł

Jak przygotować siemię lniane?

Najlepszym sposobem na spożywanie siemienia lnianego jest jego codzienne picie. Jak zaparzyć siemię lniane do picia? Nasiona lnu można kupić pod dwiema postaciami – albo w całości, albo w formie zmielonej.

Przepis na napar z siemienia lnianego mielonego jest bardzo prosty. Dwie łyżeczki mielonych ziaren wystarczy zalać szklanką gorącej, przegotowanej wody i odstawić na kilkanaście minut pod przykryciem. Tak przygotowany płyn będzie bardzo gęsty.

Jeśli ktoś nie toleruje konsystencji gęstego kisielu, może zalać wodą łyżeczkę siemienia. Wówczas będzie ono rzadsze i – dla niektórych – przyjemniejsze do picia.

Warto jednak pamiętać, że gęsty napar z siemienia lnianego może lepiej przyklejać się do błony śluzowej przewodu pokarmowego i tym samym skuteczniej na nią działać.

Wywar można przygotować też z całych (niemielonych) ziaren, ale wówczas trzeba siemię lniane gotować. Jak to zrobić?

Jedną łyżkę stołową ziaren zalać szklanką zimnej wody i wszystko razem zagotować, a następnie gotować pod przykryciem, przez około 15 min. na wolnym ogniu. Gotowy wywar należy przecedzić i pić lekko ostudzony.

Siemię lniane na włosy

Siemię lniane wpływa pozytywnie nie tylko na zdrowie, ale i urodę człowieka, m.in. na włosy. Wykazuje ono silne właściwości nawilżające, świetnie nadaje się więc do włosów suchych, szorstkich i matowych.

Jak je stosować? Można kupować kosmetyki z jego dodatkiem, lub – co bardziej naturalne – zrobić samemu domową maseczkę z siemienia lnianego na włosy. Wystarczy sporządzić gęsty wywar z mielonych ziaren (np. z trzech łyżeczek), tą samą metodą, co do picia.

Papkę nanieść równomiernie na całą ich długość i pozostawić do wchłonięcia, np. pod foliowym czepkiem. Na koniec siemię należy spłukać, a włosy umyć szamponem, jak podczas codziennej pielęgnacji. 

Z rzadszego naparu można wykonać płukankę z siemienia lnianego i przepłukiwać nią całą długość włosów. 

Efekty stosowania siemienia lnianego na włosy to nie tylko nawilżenie, ale też:

  • zmniejszenie ich przetłuszczania (siemię reguluje wydzielanie sebum przez skórę głowy),
  • przyspieszony wzrost (siemię lniane na porost włosów działa, odżywiając skórę głowy oraz umiejscowione w niej cebulki włosów).

Siemię lniane na żołądek

Najbardziej popularnym zastosowaniem ziaren lnu jest jego picie na dolegliwości żołądkowe. Jak przygotować siemię lniane na żołądek? Najlepiej jest zaparzyć jego zmielone lub całe ziarna, sporządzając napar i pić je codziennie w tej postaci.

Siemię wypijane na czczo lub przed posiłkiem tworzy barierę ochronną dla ścian żołądka. Przylepia się do nich, działając na nie łagodząco i chroniąc je przed bezpośrednim działaniem treści pokarmowej, która niekiedy może podrażniać błonę śluzową.

Dzięki swej właściwości łagodzącej ochronnej, skuteczne jest siemię lniane na zapalenie żołądka. Tworząc wyściółkę ścian żołądka, wspiera szybszą jego regenerację i zapobiega dodatkowym podrażnieniom.

Siemię lniane działa też łagodząco na refluks. Dolegliwość ta wywoływana bywa przez czynnik drażniący, jakim jest kwaśna treść pokarmowa cofająca się z żołądka do przełyku. Bariera ochronna w postaci lepkiego siemienia zwalcza przyczynę cofania i niweluje przykre objawy.

Siemię właściwie pozbawione jest smaku oraz woni, dlatego niektórym trudno tolerować jego częste spożywanie. Rozwiązaniem może być owocowy kisiel z siemienia lnianego na żołądek. Jak go zrobić?

Należy sporządzić gęsty napar z mielonych ziaren, a po zaparzeniu dodać do niego trochę syropu lub soku z ulubionych owoców (np. aronii, malin) lub świeżych owoców, rozgniecionych lub zblendowanych. Przy ostrych podrażnieniach lub stanach zapalnych nie zaleca się dodawania soku ani owoców. Siemię można wówczas osłodzić łyżeczką miodu, by nabrało walorów smakowych.

Siemię lniane na zaparcia

Często pacjenci stosują także siemię lniane na jelita i problemy z regularnym wypróżnianiem. Jak ziarna lnu wpływają na zaparcia? Jak przygotować siemię lniane, by zniwelować przykre objawy?

Najlepiej spożywać je tak, jak na żołądek – w postaci gęstego naparu. Oblepia on najpierw błonę śluzową żołądka, a następnie zostaje „przepchnięty” do jelit, gdzie wpływa na konsystencję treści jelitowej i ułatwia jej wydalanie.

W przypadku utrudnionego wypróżniania również można jeść kisiel z siemienia lnianego. Na zaparcia pomagają też niektóre owoce – np. suszone śliwki – można więc dodać je do kisielu celem wzmocnienia jego skuteczności.

Czy niekiedy siemię lniane powoduje zaparcia? W jakich sytuacjach może przynieść odwrotny skutek? Kiedy pacjent cierpi na silne zaparcia, częste spożywanie gęstego siemienia może pogłębić problem, ponieważ zawiera ono nierozpuszczalny błonnik zwiększający masy kałowe w jelitach.

Na początku 2021 roku naukowcy zbadali zależność siemię lniane a wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Badanie wykazało, że regularne stosowanie siemienia pomaga niwelować objawy choroby i zmniejsza towarzyszące jej ogniska zapalne.

Siemię lniane na odchudzanie

Siemię lniane, wspierając prawidłową pracę układu pokarmowego i zachodzące w nim procesy metaboliczne, pomaga też regulować masę ciała. Odchudzanie wspiera przede wszystkim zawarty w siemieniu błonnik pokarmowy – rozpuszczalny (20-40%) i nierozpuszczalny (60-80%).

Pierwszy rodzaj błonnika wiąże i żeluje treść pokarmową w żołądku i opóźnia jego opróżnianie, dzięki czemu przedłuża uczucie sytości. Dzięki popiciu siemieniem np. niewielkiej kolacji można nieco „oszukać” żołądek i uniknąć konieczności najadania się przed snem.

Ziarna lnu można spożywać nie tylko pod postacią naparu do picia, ale także je zjadać. Jak jeść siemię lniane na odchudzanie? Całe ziarna można stosować jako dodatek do niektórych potraw, np. sałatek. Można też przygotowywać kisiel z lnu z dodatkiem owoców lub pestek, musli czy choćby ziaren słonecznika.

Koktajl z siemienia lnianego na odchudzanie to nic innego jak napar z mielonych ziaren zblendowany z dodatkiem warzyw lub owoców. Napój taki chętnie spożywany jest szczególnie latem, ponieważ nie tylko odżywia, ale również działa orzeźwiająco.

Siemię lniane na gardło

Siemię lniane skuteczne jest również w niwelowaniu niektórych objawów przeziębienia, a dokładnie – bólu gardła i suchego kaszlu. Siemię lniane na ból gardła działa przede wszystkim, oblepiając jego podrażnioną błonę śluzową i przyspieszając jej gojenie.

Najlepiej jest stosować gęsty kisiel z siemienia lnianego na gardło, ponieważ na długo przywiera on do ścian gardła, co wydłuża dobroczynne działanie łagodzące lnu. Z rzadszego naparu można zrobić płukankę i przepłukiwać nią bolące gardło nawet kilka razy dziennie.

Podobnie wygląda działanie lnu na suchy, uporczywy kaszel. Pity napar skutecznie nawilża śluzówkę i łagodzi jej podrażnienia, co pomaga zniwelować dokuczliwe objawy. Przy suchym kaszlu szczególnie zaleca się picie siemienia wieczorem. Pomaga on zapobiegać duszącym atakom przerywającym spokojny sen.

Siemię lniane na surowo

Czy siemię lniane można jeść na surowo, czy niepoddane obróbce termicznej może być szkodliwe? Surowe ziarna zawierają glikozydy cyjanogenne, które w dużych dawkach mogą powodować nawet ostre zatrucia.

Ich ilość w siemieniu jest jedna na tyle mała, że trudno byłoby się nim zatruć. 10 g (jedna łyżka stołowa) ziaren uwalnia 5 mg cyjanowodoru, tymczasem dawka szkodliwa dla osoby dorosłej wynosi 50-60 mg.

Zjadanie dwóch łyżek dziennie nasion siemienia lnianego na surowo nie może więc zaszkodzić, a wręcz jest zalecane ze względu na wysoką zawartość dobroczynnych substancji, których ilość maleje podczas obróbki termicznej, a nawet mielenia.

Jak jeść siemię lniane na surowo? Ziarna można dodawać bezpośrednio do surówek, sałatek i innych potraw, a także do dietetycznych koktajli lub jogurtów.

Siemię lniane w ciąży

Ciąża to czas, kiedy kobieta szczególnie narażona jest na rozmaite dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia, wzdęcia czy zgaga. Zaczynają się one niekiedy już na początku ciąży i mogą trwać aż do porodu, ponieważ rosnące w macicy dziecko powoduje ucisk na narządy wewnętrzne, w tym – elementy przewodu pokarmowego. Czy można stosować siemię lniane w ciąży celem zniwelowania tego rodzaju objawów?

Stosowanie leków w ciąży powinno być ograniczone do niezbędnego minimum, ponieważ większość z nich może powodować jakieś skutki uboczne, a dla rozwijającego się dopiero płodu są one szczególnie groźne.

Wiele kobiet ciężarnych stawia więc na naturalne, domowe sposoby radzenia sobie z różnymi dolegliwościami, jednak nawet stosowanie takich metod jak siemię lniane na zgagę w ciąży powinno być każdorazowo konsultowane z lekarzem prowadzącym.

Siemię lniane dla dzieci

Podobnie, jak u kobiet w ciąży, tak samo u najmłodszych pacjentów dobrze jest stosować naturalne metody niwelowania niektórych objawów, o ile oczywiście lekarz nie zaleci innej terapii. Siemię lniane jest na tyle bezpieczne, że w umiarkowanych ilościach można spokojnie podawać je dzieciom. Na co?

Popularnym zastosowaniem jest u dzieci siemię lniane na zaparcia, które stanowią u najmłodszych częstą dolegliwość. Spożywane regularnie siemię zmienia konsystencję treści jelitowej, nadając jej poślizg i ułatwiając jej wydalanie. Można nawet stosować siemię lniane na zaparcia dla niemowlaka, podając mu je butelką jako napar do picia lub łyżeczką w formie kisielu.

Niekiedy stosuje się też siemię lniane dla niemowląt jako dodatek do kąpieli. Kąpiel z siemieniem działa kojąco i nawilżająco na delikatną skórę malucha, zalecana jest więc przy wszelkiego rodzaju podrażnieniach, odparzeniach czy nadmiernym złuszczaniu.

Czytaj również

Bibliografia

  • D. Szumny, E. Szypuła, M. Szydłowski, E. Chlebda, M. Szypiec-Spring, A. Szumny, Leki roślinne stosowane w chorobach układu oddechowego, w: Dental and Medical Problems 2007, 44, 4, 507–515. https://www.dbc.wroc.pl/Content/2169/PDF/x14-szumn.pdf [01.12.2021].
  • Śmiechowska, Cugowska, Rola żywności i żywienia w chorobie refluksowej, w: Bromatologia i Chemia Toksykologiczna – XLIV, 2011, 3.
  • N. Morshedzadeh, S. Shahrokh, V. Chaleshi, S. Karimi, P. Mirmiran, M. Reza Zali, The effects of flaxseed supplementation on gene expression and inflammation in ulcerative colitis patients: An open-labelled randomised controlled trial, w: Int J Clin Pract 2021 May;75(5).
  • L. Bartkowski, Nasiona lnu – naturalne źródło zdrowia i urody, w: Chemik 2013, 67, 3, 186-191 http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:-anec8JqmW8J:yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.baztech-article-BPP2-0025-0107/c/3_13__Bartkowski__PL.PDF+&cd=2&hl=pl&ct=clnk&gl=pl [01.12.2021].
Justyna Gabrysiak-Kula
Artykuł napisany przez
Justyna Gabrysiak-Kula
Copywriterka, od kilku lat specjalizująca się w tematyce medycznej, kosmetycznej i parentingowej. Autorka kilkuset artykułów o zdrowiu, urodzie i na tematy pokrewne. Absolwentka kulturoznawstwa, dla której obcowanie z kulturą zawsze było ważnym obszarem życia. Prywatnie matka dzieciom, kocha muzykę i pływanie.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
9
Więcej z kategorii Odżywianie
Przeczytaj artykuł
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
Buraki w słoikach w czasie kiszenia
Przeczytaj artykuł
Mniszek lekarski - właściwości i działanie. Na co pomaga?
Przeczytaj artykuł
Syrop z mniszka lekarskiego – jak zrobić? Przepis
Syrop z mleczu mniszka lekarskiego
Podobne artykuły
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
Mniszek lekarski - właściwości i działanie. Na co pomaga?
Syrop z mniszka lekarskiego – jak zrobić? Przepis
Syrop z pędów sosny - właściwości, przepis. Jak go zrobić?
Żywność koszerna - co to znaczy i jakie są zasady koszerności?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Clear Aligner - działanie i efekty. Jaka cena całego leczenia?
Analiza składu ciała - waga i normy. Na czym polega BIA?
Zapaść serca - objawy i przyczyny. Jak wygląda leczenie?
Spanie nago - czy jest zdrowe? W pojedynkę i z partnerem

Reklama