Zapalenie tarczycy – objawy, przyczyny, leczenie i dieta

Zapalenie tarczycy może mieć różny przebieg, przyczyny oraz sposoby leczenia, w zależności od rodzaju rozpoznanego schorzenia. Wyróżnia się m.in. chorobę Hashimoto, schorzenie Gravesa-Basedowa, podostre zapalenie tarczycy, a także stany zapalne gruczołu tarczycowego wywołane np. przez leki, wirusy, czy ciążę. Co jeszcze warto wiedzieć o zapaleniu tarczycy?

Spis treści

Czym jest zapalenie tarczycy?

Zapalenie tarczycy to ogólne pojęcie dla różnych jednostek chorobowych. Może rozwinąć się ono z wielu rozmaitych przyczyn. Do tych najpopularniejszych należą m.in. wirusy, bakterie, leki, niewłaściwa praca hormonów, zaburzenia autoimmunologiczne, stres, ciąża, inne schorzenia. 

Stan zapalny tarczycymoże mieć charakter przejściowy, wówczas wyróżnia się przede wszystkim takie rodzaje zapalenia jak: 

Niestety autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (czyli choroba Hashimoto lub choroba Gravesa-Basedowa) najczęściej prowadzi do poważnej lub trwałej degradacji gruczołu tarczycowego. 

W zależności od odmiany, objawy choroby mogą się od siebie różnić. Niektóre typy zapalenia długo nie dają wyraźnych symptomów lub są na tyle niecharakterystyczne, że trudno je powiązać z jakimś groźnym schorzeniem. 

Ostre zapalenie tarczycynierzadko przypomina silne przeziębienie i odznacza się głównie ogólnym osłabieniem, gorączką, bólem szyi i gardła, a także chrypką. Dochodzi do niego najprawdopodobniej z przyczyn wirusowych. Jednak już np. choroba Gravesa-Basedowa wyróżnia się m.in. powiększonym wolem tarczycowym, wytrzeszczem oczu, czasami też obniżeniem wagi, czy szybszym tętnem. 

Co to jest choroba Gravesa-Basedowa?

Warto bliżej przyjrzeć się czym jest autoimmunologiczne zapalenie tarczycy określane jako schorzenie Gravesa-Basedowa. Dochodzi do niego w wyniku zaburzeń w pracy systemu odpornościowego. Wzmożone funkcjonowanie hormonów prowadzi do nadczynności tarczycy. Objawia się to przede wszystkim powiększeniem wola tarczycowego, wytrzeszczem oczu, ale także takimi oznakami jak np. nerwowość, uczucie ciągłego zmęczenia, nadpotliwość, kołatanie serca, spadek wagi, tachykardia, czy drżenie mięśni. 

Chorobie mogą towarzyszyć także inne schorzenia, jak np. bielactwo i łysienie plackowate. Rozpoznania choroby Gravesa-Basedowa dokonuje się na podstawie analizy wyników badań hormonalnych, USG tarczycy (ewentualnie scyntygrafii), biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej oraz badania okulistycznego.

Leczenie zapalenia tarczycy wywołanej chorobą Gravesa-Basedowa bazuje na lekach (np. na soli jodowanejlewoskrętnej tyroksyny L-T4, czy tyreostatykach), terapii jodem promieniotwórczym, kuracji pulsowej albo, jeśli zachodzi taka konieczność, na metodach operacyjnych. 

Reklama

Autoimmunologiczne zapalenie tarczycy

Innym autoimmunologicznym typem zapalenia jest przewlekłe zapalenie tarczycy. Cierpią na nią głównie kobiety w wieku okołomenopauzalnym, lecz nie tylko. Co stanowi powód, przez który następuje zapalenie tarczycy? Hashimoto pojawia się prawdopodobnie z przyczyn genetycznych, jednak odpowiedzialność za taki stan tarczycy mogą też ponosić inne czynniki, takie jak stres, życie w ciągłym pośpiechu, nadmiar jodu, promieniowanie radioaktywne, mało higieniczny tryb życia, czy kłopoty emocjonalne.

Jak rozpoznać to zapalenie tarczycy? Objawysą często trudne do wychwycenia, zwłaszcza na początku choroby. Dopiero jak schorzenie wejdzie w stadium niedoczynności tarczycy przejawia się m.in.:

●     zmęczeniem, 

●     osłabieniem, 

●     sennością, 

●     problemami z koncentracją, 

●     wypadaniem włosów, 

●     suchą skórą, 

●     bezbolesnym obrzękiem szyi,

●     uczuciem ciągłego zimna.

Jakie jest postępowanie, gdy stwierdzi się takiezapalenie tarczycy? Leczenie obejmuje najczęściej podawanie brakującego hormonu tarczycowego, lewotyroksyny (dobranej składowo do konkretnego pacjenta).   

Podostre zapalenie tarczycy

To inaczej zapalenie tarczycy de Quervaina, którego przyczyny nie są do końca poznane. Jednak za najbardziej prawdopodobne powody wystąpienia tej choroby uznaje się wirusy oraz – w dużo mniejszym stopniu – predyspozycje genetyczne. Takie wirusowe zapalenie tarczycynajczęściej pojawia się wskutek powikłań po zakażeniu wirusem np. odry, świnki, czy grypy. 

Objawy zapalenia tarczycy de Quervaina to przede wszystkim ból szyi i gardła, czasem odczuwany przez pacjentów również w uchu, żuchwie i klatce piersiowej, a także gorączka, chrypka, osłabienie i zaburzenia funkcji tarczycy. Tarczyca jest wyraźnie obrzęknięta i każdy dotyk oraz ruch głowy może wywołać bolesność. Podostre zapalenie tarczycy czasem przebiega w sposób bezbolesny. O stanie zapalnym świadczy wówczas tylko guzek w tarczycy, który szybko rośnie.

Leczenie podostrego zapalenia tarczycy opiera się na podawaniu choremu takich leków jak m.in. preparaty przeciwbólowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, czasem glikokortykosteroidy, czy środki beta-adrenolityczne. Najczęściej to schorzenie można całkowicie wyleczyć. 

Reklama

Leczenie i dieta przy zapaleniu tarczycy

Nieleczone zapalenie tarczycy może okazać się katastrofalne w skutkach, szczególnie jeśli dotyczy ono zaburzeń autoimmunologicznych. Medycyna zna przypadki udarów mózgu, czy zawałów serca, spowodowanych niepodjęciem żadnej terapii. 

Leczenie zapalenia tarczycy jest zależne przede wszystkim od rodzaju schorzenia, przyczyn je wywołujących, konkretnych objawów oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Powyżej zostały przedstawione metody terapeutyczne, które są wybierane najczęściej w poszczególnych przypadkach. 

Co jeszcze, oprócz dobranej indywidualnie kuracji, jest ważnym aspektem w sytuacji kiedy wystąpi zapalenie tarczycy? Dieta stanowi istotne wsparcie dla osób borykających się z problemami z gruczołem tarczycowym. Podstawowe zasady żywieniowe odnoszące się do zapalenia tarczycy to spożywanie pięciu, lekkich i niedużych posiłków w ciągu dnia, w regularnych odstępach czasu. Potrawy nie powinny być ani zbyt zimne, ani zbyt gorące. Należy je przygotowywać w drodze gotowania w wodzie, na parze lub w drodze duszenia. Z jadłospisu powinno się wyeliminować lub znacząco ograniczyć gluten, nabiał (a ściślej: laktozę) i tłuszcz zwierzęcy. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Wentz Izabella, Zapalenie tarczycy Hashimoto, Wentz LLC, 2013, 1, ISBN 9780615912196.
  • Abramczyk Beata, Hashimoto. Droga do uzdrowienia siebie, Edipresse Książki, 2018, 1, ISBN 9788381176262.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!