Cystoskopia - na czym polega i jak wygląda przygotowanie do badania

Badanie diagnostyczne pęcherza moczowego
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Cystoskopia to badanie urologiczne, które pozwala ocenić stan cewki moczowej i całego pęcherza moczowego, a także w razie potrzeby pobrać wycinek do badania histopatologicznego, usuwać guzy oraz kruszyć kamienie. U mężczyzn można w ten sposób ocenić kondycję wzgórka nasiennego i gruczołu krokowego.
 

Cystoskopia jest rodzajem badania endoskopowego pęcherza moczowego. To inwazyjna metoda, która polega na wprowadzeniu przez cewkę moczową specjalnego wziernika zwanego cystoskopem. Cystoskopia u kobiet zazwyczaj wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym, u mężczyzn częściej jest przeprowadzana w znieczuleniu ogólnym. Znieczulenia podanego dożylnie wymaga także cystoskopia u dzieci.

Zobacz też: Rak pęcherza

Cystoskopia wskazania

Badanie pozwala lekarzowi na sprawdzenie czy cewka moczowa jest drożna, w jakim stanie jest błona śluzowa pęcherza i czy nic nie blokuje ujścia pęcherzowego moczowodów. Podczas cystoskopii jest możliwe wykonanie biopsji pęcherza moczowego, usunięcie niektórych guzów, rozkruszenie i usunięcie kamieni w pęcherzu moczowym.

Wskazaniami do badania są niepokojące objawy w obrębie dolnych dróg moczowych, w tym m.in.:

  • częste infekcje
  • krwiomocz
  • przetoka moczowa
  • podejrzenie kamicy pęcherza
  • podejrzenie gruźlicy pęcherza
  • podejrzenie uszkodzenia pęcherza
  • podejrzenie nowotworu pęcherza moczowego/ naciek pęcherza przez nowotwór z narządów sąsiednich
  • podejrzenie śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego
  • wady rozwojowe dolnych dróg moczowych (np. moczowody dodatkowe, wsteczny odpływ moczu, uchyłki pęcherza) 
  • konieczność diagnostyki ciał obcych w pęcherzu moczowym.

Cystoskopia, jak wygląda badanie

Przed zabiegiem pielęgniarka wprowadza do cewki żel, który ma działanie poślizgowe i znieczulające. Dezynfekowane jest zewnętrzne ujście cewki moczowej i lekarz wprowadza do cewki cystoskop. Pęcherz wypełnia się jałową wodą lub solą fizjologiczną po to, żeby jego ściany dobrze się napięły. Dzięki temu urolog ma lepszy obraz badanego organu.

Badanie można przeprowadzić z wykorzystaniem giętkiego cystoskopu, gdy konieczne jest wykrycie przyczyny objawów ze strony dróg moczowych, takich jak np. krwiomocz. Sztywny cystoskop pomocny jest przy diagnozowaniu kamieni, guzów lub innych patologicznych zmian oraz konieczności ich usunięcia.

Wiele osób zastanawia się, czy cystoskopia boli. Badanie wykonywane w znieczuleniu miejscowym nie jest bardzo nieprzyjemne, a głównym uczuciem jest parcie na mocz i pieczenie w okolicy cewki moczowej. 

  • Choroby układu moczowego. Sprawdź, co to jest: Częstomocz

Cystoskopia przygotowanie do badania

Cystoskopia nie wymaga szczególnych wcześniejszych przygotowań pacjenta. Jeśli badany ma tendencję do nawracających infekcji dróg moczowych, lekarz może mu zlecić przyjmowanie kilka dni przed badaniem leków przeciwbakteryjnych. Gdy cystoskopia wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, pacjent musi być tego dnia na czczo.

Zobacz też: Wodniak jądra

Cystoskopia powikłania

Normalnym objawem jest uczucie parcia na mocz, pieczenia cewki moczowej i delikatny krwiomocz przed jeden, dwa dni po wykonaniu cystoskopii. Do poważniejszych powikłań zalicza się zatrzymanie moczu u mężczyzn, które wymaga założenia na pewien czas cewnika i podania leków. Lekarza powinno się powiadomić także wtedy, gdy w moczu widoczne są skrzepy krwi, u pacjenta wystąpiła gorączka, a ból odczuwany jest w okolicy brzucha, lędźwi i przy oddawaniu moczu. Rzadziej dochodzi do uszkodzenia ściany cewki moczowej i perforacji ściany pęcherza moczowego.

Żeby zmniejszyć ryzyko powikłań pacjent przez kilka dniu po cystoskopii dostaje leki przeciwbakteryjne, musi też przyjmować więcej płynów niż zwykle.

Oceń artykuł

(liczba ocen 30)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA