NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Czas protrombinowy – badanie, normy, odczytywanie wyników

Czas protrombinowy określa szybkość krzepnięcia krwi. Badanie czasu protrombinowego wykonuje się z osocza krwi, często przed zabiegami operacyjnymi i po ich wykonaniu, ale też u kobiet w ciąży i tuż po porodzie. Czas protrombinowy za niski lub za wysoki może być oznaką poważnych chorób, m.in. hemofilii, choroby Addisona-Biermera czy trombofilii. Zobacz, ile wynosi norma dla tego badania.
Próbka krwi
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Czas protrombinowy to badanie, które swoją nazwę zaczerpnęło od protrombiny - białka biorącego udział w krzepnięciu krwi. Badanie czasu protrombinowego warto wykonać przed i po zabiegach operacyjnych, u kobiet w ciąży i po porodzie oraz w przypadku występowania na ciele siniaków i krwiaków.
  • Za niski czas protrombinowy może oznaczać skłonność organizmu do zakrzepicy i nadkrzepliwości krwi. Z kolei za wysoki czas protrombinowy może świadczyć na przykład o przewlekłej chorobie miąższu wątroby.
  • Wraz z czasem protrombinowym bada się również wskaźnik protrombinowy oraz INR. Krzepliwość krwi można też określić na podstawie badania APTT.
SPRAWDŹ TEŻ: Płytki krwi (trombocyty) - badanie, norma, wysoki i niski poziom
Spis treści

Czas protrombinowy - co to takiego?

Czas protrombinowy to badanie wykonywane w laboratorium, refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jego nazwa pochodzi od protrombiny - białka produkowanego przez wątrobę. Bierze ono udział w procesie krzepnięcia krwi.

Badanie czasu protrombinowego często wykonuje się:

  • przed zabiegami operacyjnymi i po ich wykonaniu;
  • a także u kobiet w ciąży i tuż po porodzie.

Warto jednak sprawdzić jego poziom, gdy zaobserwujemy na ciele niepokojące krwiaki lub siniaki, które długo utrzymują się na ciele.

Czas protrombinowy - jaka jest norma?

Materiałem do badań w przypadku czasu protrombinowego jest krew. Aby ją pobrać pacjent powinien być na czczo. Norma dla tego badania wynosi od 10,8 do 16, 2 sekundy.

Czas i wskaźnik protrombinowy, a także INR i APTT, to nie jedyne badania, które wykryją problemy z krzepliwością krwi. W laboratoriach wykonuje się także badanie metodą oznaczania przeciwciał dla D-dimerów (białek DD). Najczęściej metoda ta stosowana jest u pacjentów z podejrzeniem zakrzepicy płucnej oraz żył głębokich. Dodatni wynik tego badania to informacja, że w organizmie powstała skrzeplina, a następnie jej rozpad. Podwyższony wynik może też sygnalizować chorobę serca lub wątroby, jak również niektóre nowotwory.

Za niski czas protrombinowy - co to oznacza?

Gdy mamy czas protrombinowy podwyższony możemy cierpieć na zakrzepicę lub trombofilię, czyli nadkrzepliwość, a więc równie niebezpieczną dla życia skłonność organizmu do tworzenia się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Zbyt niski czas protrombinowy może także odpowiadać za nadmiar prokonwertyny - białka biorącego udział w procesie krzepnięcia krwi.

Za wysoki czas protrombinowy - co to znaczy?

Jeśli nasz czas protrombinowy jest za wysoki, może to świadczyć o przewlekłej chorobie miąższu wątroby (autoimmunologiczne zapalenie wątroby - AZW), która może prowadzić do marskości tego narządu. Wydłużony czas protrombinowy może też być oznaką:

Za wysoki czas protrombinowy może mieć związek z takimi chorobami jak:

  • mocznica;
  • białaczka;
  • anemia złośliwa (choroba Addisona-Biermera).

Powodem zbyt wysokiego czasu PT mogą być też niektóre medykamenty. Chodzi o niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki przeciwkrzepliwe.

Wskaźniki protrombinowe - rodzaje

Czas protrombinowy badany jest wraz z innymi wskaźnikami: wskaźnikiem protrombinowym oraz INR - międzynarodowym współczynnikiem czasu protrombinowego. Ten pierwszy określany jest w procentach, a norma wynosi od 80 do 120%. Natomiast norma dla INR zależy od tego czy pacjent przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, czy nie. Dla osób zażywających preparaty przeciwkrzepliwe wynosi ona 2-3, a dla pacjentów, którzy leków nie przyjmują, 0,9-1,3.

Czas krzepnięcia krwi - inne badania

Aby sprawdzić krzepliwość krwi lekarz może też zlecić, oprócz badania czasu protrombinowego, także czas koalinowo-kefalinowy, czyli APTT. Norma dla tego wskaźnika to od 25 do 43 sekund. Jeśli jest on dłuższy niż 43 sekundy, możemy był to hemofilia typu A. To dziedziczna choroba krwi związana z niewystarczającą ilością czynnika VIII w osoczu, czyli białka niezbędnego do prawidłowego krzepnięcia krwi. Chory na hemofilię w przypadku poważnego skaleczenia, wypadku samochodowego czy silnego uderzenia, może się wykrwawić na śmierć.

Czytaj również

Bibliografia

  • Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie pod red. Andrzeja Szczeklika, tom 1, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2005
  • Bogdan Solnica, Czas protrombinowy [w : badania laboratoryjne i morfologiczne], Interna Szczeklika 2018, Kraków 2008
  • Polskie zalecenia postępowania w rzadkich niedoborach osoczowych czynników krzepnięcia, Hematologia, Tom 2, nr 4, 2011
  • Dorota Myślińska, Krzepnięcie krwi w: Fizjologia zwierząt i człowieka, Gdańsk 2009
  • Jan Lisiewicz, Rola leukocytów w biomorfozie zakrzepów i krzepnięciu krwi, Acta Physiologica Polonica 1971
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama