Nowy sklep

już ON-LINE

Badanie APTT - norma, interpretacja wyników

Badanie APTT wykonuje się u pacjentów, którzy skarżą się na częste krwotoki, gdy istnieje podejrzenie zakrzepicy, a także u pacjentów przed operacjami i inwazyjnymi zabiegami, gdy istnieje ryzyko zaburzeń krzepliwości krwi.
Krwotok a konieczność badania krwi
Źródło: 123RF

Spis treści

Krzepnięcie krwi jest jednym z mechanizmów obronnych organizmu, który w sytuacjach zranienia zapobiega utracie krwi. Proces, który prowadzi do zatamowania krwawienia naczynia krwionośnego i powstania skrzepu nazywany jest hemostazą. Za to, że przebiega on prawidłowo odpowiadają ściany naczyń krwionośnych, płytki krwi (tzw. trombocyty) oraz osoczowe czynniki układu krzepnięcia produkowane przez wątrobę, które dzielimy na:

  • fibrynogen
  • II – protrombinę
  • V – proakcelerynę
  • VII – prokonwertynę
  • VIII – czynnik antyhemofilowy A
  • IX – czynnik antyhemofilowy B
  • X – czynnik Stuarta – Prowera
  • XI – czynnik antyhemofilowy C
  • XII – czynnik Hagemana
  • XIII – czynnik stabilizujący fibrynę

Nie zawsze jednak czynniki odpowiedzialne za krzepnięcie krwi spełniają swoją rolę, istnieje grupa chorób, w których dochodzi do zaburzeń krzepnięcia krwi. Problemem jest w tym przypadku zarówno zaburzona krzepliwość krwi (np. różnego rodzaju skazy krwotoczne), jak i nadkrzepliwość prowadząca do powstawania zatorów. Jednym z badań, które pozwala ocenić krzepliwość krwi jest badanie APTT (tzw. czas kaolinowo-kefalinowy). Badanie to jest często pierwszym etapem w procesie rozpoznawania krwotoków lub zaburzeń krzepnięcia.

APTT –  co to za badanie?

APTT to badanie krwi, które polega na pobraniu próbki z żyły łokciowej. Na badanie pacjent nie musi zgłaszać się na czczo, latem warto jednak, żeby pół godziny przed pobraniem krwi wypił szklankę wody lub niesłodzonej herbaty. Następnie w warunkach laboratoryjnych próbuje się odtworzyć proces krzepnięcia. Próbkę krwi umieszcza się w fiolce wypełnionej cytrynianem sodu i dodaje do tego aktywator układu wewnątrzpochodnego (kaolin, fosfolipid kefalinowy). Następnie mierzy się czas do momentu, kiedy krew zacznie krzepnąć.

 

APTT – norma

Zgodnie z przyjętymi normami prawidłowy czas kaolinowo-kefalinowy nie powinien być większy niż 26-36 sekund. Trzeba jednak pamiętać, że laboratoria stosują różne jednostki miar i różne odczynniki, dlatego można się spotkać także z zakresem referencyjnym dla APTT wynoszącym 42-65 sekund. Najlepiej więc, jeśli wyniki będzie analizował lekarz, który zlecił badanie.

Zobacz też: Choroba Raynauda 

Reklama

Badanie APTT – wskazania

Badanie APTT jest ważnym badaniem zalecanym pacjentom przed zabiegiem operacyjnym lub inwazyjnym zabiegiem diagnostycznym (zwłaszcza jeśli w wywiadzie pojawia się ryzyko wystąpienia zaburzeń krzepnięcia), z uwagi na to, że prawidłowe krzepnięcie krwi ma wpływ na pomyślny przebieg zabiegu i eliminowanie ryzyka powstania krwiaka. Oprócz tego badanie APTT zleca się również:

  • u chorych leczonych niefrakcjonowaną heparyną (u pacjentów z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową)
  • podczas kontroli podawania czynników krzepnięcia u chorych na hemofilię
  • gdy podejrzewamy wrodzone lub nabyte skazy krwotoczne
  • przy podejrzeniu niedoboru czynników krzepnięcia (II, V, VIII, IX, X, XI, XII)
  • przy podejrzeniu zakrzepicy żylnej lub tętniczej żyle lub tętnicy
  • przy podejrzeniu zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
  • gdy pacjent ma zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego
  • przy chorobach wątroby, które mogą zaburzyć proces hemostazy

Niepokój i konieczność diagnostyki powinny wzbudzić charakterystyczne objawy, takie jak: częste krwawienia i wylewy podskórne, zwłaszcza jeśli nie mają wyjaśnionej przyczyny. Niepokojące są bardzo długie i obfite krwawienia miesiączkowe, długotrwałe krwawienie po usunięciu zęba, częste krwotoki z nosa, skłonność do tworzenia się częstych wybroczyn i siniaków.

W celu lepszej diagnostyki oprócz badania APTT pacjentowi można zlecić także inne badania, w tym między innymi badanie liczby płytek krwi, czas trombinowy, badanie fibrynogenu, badanie czynników krzepnięcia.

APTT podwyższone

Różne mogą być przyczyny wydłużonego czasu krzepnięcia krwi. Może on wynikać z nabytych lub dziedzicznych niedoborów czynników krzepnięcia, a także z obecność swoistych lub nieswoistych inhibitorów krzepnięcia.

Wśród dziedzicznych przyczyn wydłużonego czasu kaolinowo-kefalinowego znajdują się:

  • choroba Willebranda
  • hemofilia typu A i B
  • niedobory XII i XI czynnika krzepnięcia

Niedobory czynników krzepnięcia nabyte mogą wynikać z:

  • niedobór witaminy K, która odgrywa bardzo ważną rolę w procesie tworzenia czynników krzepnięcia. Braki witaminy K towarzyszy długiemu przyjmowaniu niektórych antybiotyków a także źle zbilansowanej diecie lub wynikać z zaburzeń wchłaniania
  • choroby wątroby
  • białaczki
  • powtarzających się poronień
  • krwotoków występujących u kobiet ciężarnych

Wydłużony czas kaolinowo-kefalinowy może wynikać również z przyjmowania niektórych leków, takich jak: heparyna, warfaryna i acenokumarol.

Zobacz też: Badania od A do Z

Reklama

APTT niskie

Kiedy czas kaolinowo-kefalinowy jest krótszy niż przewiduje to norma, można podejrzewać u pacjenta nadkrzepliwość krwi. Trzeba jednak powtórzyć badanie, ponieważ może się okazać, że zostało ono źle przeprowadzone.

Nadkrzepliwość zwana też trombofilią wynika najczęściej z wrodzonych nieprawidłowości osoczowych inhibitorów krzepnięcia. To białka, których zadaniem jest hamowanie    krzepnięcia wewnątrznaczyniowego. Czasem jednak nadkrzepliwość krwi towarzyszy innym chorobom, w tym między innymi: niedoczynności tarczycy, zespołowi nerczycowemu, nowotworom, zespołowi antyfosfolipidowy.

Do incydentów zakrzepowo-zatorowych może dojść także po przebytych operacjach i inwazyjnej diagnostyce, przy długotrwałym unieruchomieniu. Jednym z czynników zwiększający ryzyko zatorów jest również stosowanie antykoncepcji hormonalnej, dlatego ta forma zabezpieczenia przed ciąża nie jest wskazana dla pań z grupy podwyższonego ryzyka, w tym między innymi kobiet po 35. roku życia i palących papierosy lub takich, które miały w rodzinie incydenty zatorowe.

  • Dokładne badanie poziomu żelaza. Sprawdź, co to jest: Ferrytyna

Oceń artykuł

(liczba ocen 43)

Pytanie: Jak często wykonujesz morfologię krwi?

  Raz w roku

  Raz na dwa lata

  Co kilka lat

  Nigdy

  Po zaleceniu lekarza