Najzdrowsze miejsce w internecie

Fibrynogen - normy i badanie. Co oznacza podwyższony w ciąży?

Fibrynogen to bardzo istotne dla organizmu białko, gdyż odpowiedzialne jest za proces krzepnięcia krwi. Stężenie fibrynogenu w ciąży może być podwyższone, nie będąc objawem choroby. Podobnie jest w przypadku osób otyłych, osób starszych oraz u palaczy papierosów. Do oznaczenia jego poziomu pobierana jest krew z żyły z okolicy zgięcia łokcia, z której oznacza się jednocześnie także stężenie innych wskaźników krzepnięcia.
Chłopiec z krwotokiem z nosa
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Fibrynogen jest określany jako białko ostrej fazy lub pierwszy czynnik krzepnięcia krwi. Narząd, który jest odpowiedzialny za jego produkcję to wątroba.
  • Podwyższony fibrynogen często jest oznaką ostrego stanu zapalnego, a po urazach i operacjach to znak ostrzegawczym przed zwiększonym ryzykiem zakrzepicy. Fibrynogen powyżej normy występuje również przy nowotworach.
  • Niską wartość czynnika krzepnięcia krwi stwierdza się m.in. przy posocznicy, schorzeniach wątroby, hemolizie, a także u chorych po zabiegach operacyjnych.
SPRAWDŹ TEŻ: Co to są retikulocyty i jaka jest ich norma?
Spis treści

Co to jest fibrynogen?

Fibrynogen określany jest białkiem ostrej fazy lub pierwszym czynnikiem krzepnięcia krwi. Narządem odpowiedzialnym za jego produkcję jest wątroba.

Podstawową funkcją fibrynogenu jest zapobieganie utraty krwi. Po rozpuszczeniu w osoczu, pod wpływem trombiny fibrynogen tworzy skrzep fibrynowy. Jedną z bardziej znanych chorób krzepliwości krwi jest hemofilia. To bardzo niebezpieczne, genetyczne, a więc wrodzone upośledzenie procesu krzepnięcia, które grozi nawet śmiercią poprzez wykrwawienie się.

W większości przypadków hemofilia dotyka mężczyzn, bardzo rzadko kobiet. Wśród objawów hemofilii znajdują się:

  • podatność na siniaki,
  • samoistne krwawienia z nosa i błony śluzowej jamy ustnej,
  • krwawienia do stawów i mięśni,
  • krwiomocz.

Normy fibrynogenu

Dla fibrynogenu norma zależna jest od aparatu i odczynnika, z jakiego korzysta laboratorium,. Zazwyczaj jest to od 200 do 500 mg/ml (2 do 5 g/l). Przy interpretacji wyniku należy brać pod uwagę nie tylko określoną przez laboratorium normę, ale także poziom innych parametrów oraz stan zdrowia pacjenta, a także jakie medykamenty przyjmuje.

Czasem zdarza się, że fibrynogen jest w granicach normy, a mimo to u pacjenta są widczne objawy wynikające z zaburzeń krzepnięcia krwi. Może to być wyikiem bardzo rzadkiej choroby, jaką jest dysfibrynogenemia. Choroba ta polega na produkcji cząsteczek fibrynogenu, które są zmodyfikowane, co oznacza, że pomimo ich prawidłowych ilości wytwarzanych w wątrobie, nie przemieniają się w fibrynę.

W takim przypadku pogłębia się badania i dodatkowo wykonuje oznaczenie aktywności fibrynogenu, które opiera się na pomiarze krzepnięcia osocza po wcześniejszym dodaniu do niego trombiny.

Fibrynogen podwyższony

Fibrynogen powyżej normy może być oznaką ostrego stanu zapalnego, a po urazach i operacjach jest znakiem ostrzegawczym przed zwiększonym ryzykiem zakrzepicy. Choroba zaburza ukrwienie narządu, a nawet uniemożliwia odpływ krwi z narządów do serca.

Konsekwencją niedostatecznego ukrwienia mogą być stany bezpośrednio zagrażające życiu pacjenta, na przykład ostry zespół wieńcowy (OZW), udar niedokrwienny czy ostre niedokrwienie kończyn dolnych.

Fibrynogen powyżej normy występuje również przy nowotworach, w tym między innymi ziarnicy złośliwej, raku oskrzeli oraz białaczce. Fibrynogen wysoki występuje również przy zawale mięśnia sercowego, w zespole nerczycowym i kolagenozach (zmiany w tkance łącznej).

Jak obniżyć podwyższony fibrynogen? Przede wszystkim należy zadbać o zachowanie prawidłowej masy ciała, co jest możliwe dzięki dostarczeniu organizmowi odpowiedniej dawki ruchu oraz racjonalnemu żywieniu. Pomocna może się również okazać dieta, która obniży poziom cholesterolu we krwi.

Warto również zrezygnować z palenia papierosów i innych używek.

Jeśli w rodzinie występują różne przypadki problemów zakrzepowo-zatorowych, należy mieć to na uwadze i zgłosić lekarzowi, np. podczas wybierania terapii hormonalnej i metody antykoncepcji.

Fibrynogen poniżej normy

Czasem zdarza się, że niski poziom fibrynogenu to wynik jego zmniejszonej syntezy, spowodowanej wrodzonymi chorobami genetycznymi i skazami krwotocznymi.

Zbyt niską wartość pierwszego czynnika krzepnięcia stwierdza się przy posocznicy, schorzeniach wątroby (w tym marskość wątroby), a także hemolizie i u chorych po zabiegach operacyjnych. Fibrynogen poniżej normy obserwowany jest też u pacjentów z zespołem rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego oraz u osób niedożywionych.

Niekiedy również niskie stężenie tego białka jest spowodowanie jego nadmiernym zużywaniem i rozpadem, np. podczas zatruć, nowotworów, w przebiegu choroby DIC oraz jako powikłanie położnicze.

Przejściowy niższy poziom wskaźnika krzepliwości krwi to nierzadko również wynik przyjmowania przez pacjentów różnych leków, np. sparaginazy, streptokinazy, heparyny, kwasu acetylosalicylowego lub poddawania przetoczeniom krwi.

Wskazania do badania fibrynogenu

Stężenie pierwszego czynnika krzepnięcia krwi zleca się najczęściej u pacjentów:

  • z przedłużającymi się krwawieniami,
  • z tendencją do długo utrzymujących się sińców,
  • ze schorzeniami wątroby,
  • z podejrzeniem posocznicy,
  • z podejrzeniem stanu zapalnego,
  • z podejrzeniem choroby nowotworowej,
  • ze skazą krwotoczną (wrodzoną lub nabytą).

Badanie fibrynogenu

Badanie poziomu fibrynogenu zleca lekarz, a najczęściej jest ono wykonywane wraz z innymi wskaźnikami, m. in.:

  • czasem protrombinowym (norma 13-17 sekund),
  • wskaźnikiem Quicka (norma 70-100 proc.),
  • INR (norma 0,9-1,3),
  • czasem koalino-kefalinowym czyli APTT (norma 26-30 sekund).

To pozwala ocenić ogólną zdolność do krzepnięcia krwi.

Oznaczenie stężenia lub aktywności fibrynogenu przeprowadza się na osoczu krwi żylnej. Pobierana jest krew łokciowa. Aby było to jednak możliwe, próbkę krwi żylnej  pobiera się do probówki z dodatkiem cytrynianu.

Zaleca się, aby na pobranie pacjent stawił się na czczo, tzn. min. 8 godzin od ostatniego posiłku i nieco dłużej od posiłku wysokotluszczowego.

Warto również, aby 2-3 dni przed badaniem pacjent ograniczył nadmierny wysilek fizyczny oraz powstrzymał się od palenia papierosów.

Badanie można wykonać w ramach NFZ, jeśli pacjent otrzymał skierowanie od lekarza i wtedy jest ono bezpłatne. Oznaczenie stężenia fibrynogenu można dokonać również prywatnie. Nie jest ono zbyt kosztowne, a jego cena zazwyczaj wynosi ok. 10-20 zł.

Wynik badań fibrynogenu zazwyczaj można odebrać następnego dnia.

Fibrynogen w ciąży

Podwyższone wyniki fibrynogenu nierzadko obserwowane są podczas ciąży oraz krwawienia miesiączkowego. Jest to normalny objaw, który najczęściej nie jest wynikiem żadnej choroby. Fibrynogen po 36 tygodniu ciąży może osiągnąć poziom nawet 700 mg/ml.

W celu wykluczenia choroby związanej z krzepnięciem krwi u kobiety ciężarnej zleca się inne badania, między innymi:

  • czas Pt,
  • wskaźnik Quicka,
  • INR,
  • czas koalinowo-kefalinowy (APTT),
  • d-dimery.

Wyższe wartości fibrynogenu, jako normalny objaw, dotyczą także osób starszych oraz palących papierosy i cukrzyków. Podwyższony fibrynogen występuje też u kobiet, które stosują doustną antykoncepcje czy estrogeny.

Czytaj również

Bibliografia

  • Bolton-Maggs P.H.B. The rare coagulation disorders. Treatment of hemophilia. World Federation of Hemophilia, Montreal 2006; 39: 1–2.
  • Undas A., Iwaniec T., Zawilska K. Problemy diagnostyki dysfibrynogenemii i hipofibrynogenemii wrodzonej — charakterystyka genetyczna pierwszych „polskich” fibrynogenów. Acta Haemat. Pol. 2011; 42: 31–41.
  • Peyvandi F., Garagiola I., Menegatti M. Gynecological and obstetrical manifestations of inherited bleeding disorders in women. J. Thromb. Haemost. 2011; 9 (supl. 1): 236–245.
  • Roberts H.R., Escobar M.A. Less common congenital disorders of hemostasis. W: Kitchens C.S. i wsp. (red.). Consultative hemostasis and thrombosis. Saunders Elsevier, Philadelphia 2007: 61–79.
  • Chojnowski K., Podolak-Dawidziak M., Windyga J. Diagnostyka przedłużonego czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Hematologia 2010; 1: 81–86.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Lekarz podczas zabiegu na sali operacyjnej
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Próba krwi do badania poziomu ALT
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Badanie raka prostaty dzięki PSA
Podobne artykuły
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja
CMV IgM - cena i normy. Kiedy niereaktywny i reaktywny?
CMV IgG – dodatni i ujemny wynik. Co oznacza w ciąży?
AFP - badanie, norma i cena. Co oznacza podwyższone?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama