Masz tatuaż? Sprawdź, czy to bezpieczne dla Twojego zdrowia. 😯 Najnowsze wyniki badań zaskakują❗
Masz tatuaż? Sprawdź, czy to bezpieczne dla Twojego zdrowia. 😯 Najnowsze wyniki badań zaskakują❗
Masz tatuaż? Sprawdź, czy to bezpieczne dla Twojego zdrowia. 😯 Najnowsze wyniki badań zaskakują❗

Fibroblasty - czym są i jak je pobudzić? Czynnik wzrostu

Fibroblasty to komórki odpowiadające m.in. za kondycję skóry oraz efektywność mechanizmów gojenia się ran. Zobacz, czym są, gdzie występują i jaką pełnią rolę w organizmie. Dowiedz się, jak je pobudzić, ale też nie dopuścić do patologicznej nadaktywności.
Komórki fibroblasty pod mikroskopem
Fot: 123RF
W skrócie
  • Fibroblasty to komórki tkanki łącznej odpowiedzialne m.in. za produkcję kolagenu w skórze.
  • Właściwa praca fibroblastów jest niezbędna dla zachowania młodego wyglądu skóry oraz prawidłowego gojenia się ran.
  • Nadaktywność fibroblastów może powodować powstawanie nieprawidłowych blizn, w tym bardzo szpecących keloidów.
Spis treści

Reklama

Czym są fibroblasty?

Fibroblasty są komórkami tkanki łącznej właściwej, odpowiedzialnymi m.in. za produkcję kolagenu i elastyny, ważnych białek budulcowych ludzkiej skóry, tworzących jej strukturę, nadających elastyczność i sprężystość. Odgrywają też kluczową role w procesach gojenia.

Obserwowane pod mikroskopem mają wydłużony, wrzecionowaty kształt i widoczne wypustki. W ich budowie można wyróżnić pojedyncze jądro komórkowe o kilku jąderkach. Są osiadłe, ale mają zachowaną zdolność przemieszczania się.

Ulegają nieustannym podziałom, dzięki czemu przez wiele lat utrzymują wysoki poziom syntezy białek budulcowych i innych ważnych substancji.

Jednak wraz wiekiem stają się coraz mniej aktywne i zatracają zdolność namnażania się, dlatego też w późniejszych latach życia zmieniają się wygląd i właściwości skóry, w tym także zdolność regeneracji po urazach.

Z drugiej strony zaburzenia pracy fibroblastów polegające na nadmiernej produkcji kolagenu mogą powodować powstawanie nieprawidłowych blizn przerostowych oraz tzw. keloidów.

Gdzie występują fibroblasty?

Fibroblasty występują w tkankach łącznych skóry właściwej, która znajduje się pod naskórkiem, ale też w wielu innych strukturach ustroju człowieka. Można więc powiedzieć, że są obecne w całym organizmie.

Tkanka łączna, jak sama nazwa wskazuje, jest łącznikiem pomiędzy innymi tkankami, stanowiąc o ich spoistości i będąc swego rodzaju rusztowaniem dla narządów. Istnieją różne jej rodzaje.

Przykładowo - skóra, ścięgna i powięzi, ale także organy wewnętrzne są zbudowane przede wszystkim z tkanki łącznej włóknistej zbitej.

Włóknista luźna tworzy naczynia krwionośne oraz błony surowicze. Szkieletowa (chrzęstna i kostna) znajduje się w składzie najtwardszych elementów ciała.

Reklama

Rodzaje fibroblastów

W związku z tak dużym zróżnicowaniem tkanki łącznej występują też różne fibroblasty ludzkie: skóry właściwej, kości, chrząstek, ścięgien, maziowe, błon śluzowych, serca, nerek, jelitowe, płucne i wiele innych.

Warto wiedzieć, że w dojrzałych i ustabilizowanych tkankach zmieniają one swoją postać i przechodzą w tak zwane fibrocyty, które również posiadają zdolność produkowania różnego typu substancji budulcowych, ale nie w tak dużym zakresie.

Odmianą fibroblastów są miofibroblasty. Pod pojęciem tym kryją się zmodyfikowane komórki tkanki łącznej mające pewne cechy komórek mięśni gładkich.

Oprócz tego można też wspomnieć o melanoforach, czyli znajdujących się w skórze fibroblastach wypełnionych naturalnym barwnikiem znanym jako melanina.

Reklama

Funkcje fibroblastów

Najważniejszą funkcją fibroblastów jest synteza substancji będących składnikami tzw. macierzy pozakomórkowej, takich jak kolagen i elastyna. Pierwsza z nich jest odpowiedzialna za napięcie i sprężystość skóry, zapewnia też ochronę narządów wewnętrznych.

Będąc elementem budulcowym jest również niezbędna dla prawidłowego gojenia się ran. Elastyna z kolei pozwala skórze zachować elastyczność w czasie rozciągania.

Oprócz tego fibroblasty wytwarzają także kwas hialuronowy, który odpowiada za nawilżenie skóry oraz ochronę przed działaniem czynników zewnętrznych.

Syntezują także tzw. włókna istoty międzykomórkowej oraz proteoglikany istoty podstawowej, a także kilka enzymów w tym kolagenazę.

Właściwości fibroblastów są wykorzystywane w kosmetologii i medycynie regeneracyjnej. Za ich pomocą „odmładza” się skórę oraz przyspiesza naprawę tkanek.

W tym celu można stymulować do bardziej wytężonej pracy fibroblasty obecne w organizmie, można też podać tzw. fibroblasty autologiczne, czyli preparaty przygotowane w laboratorium z komórek pobranych uprzednio od pacjenta.

Reklama

Czynnik wzrostu fibroblastów. Za co odpowiada?

Za namnażanie się, migrację, różnicowanie oraz tzw. programowaną śmierć fibroblastów odpowiadają substancje znane jako FGF. Pod tym skrótem kryją się różne białka określane zbiorczo mianem czynników wzrostu fibroblastów (ang.: fibroblast growth factor).

Stymulując produkcję komórek tkanki łącznej pełnią one bardzo ważną rolę w procesach zasklepiania się i bliznowacenia ran.

Są też zaangażowane w mechanizm angiogenezy, czyli tworzenia się nowych naczyń krwionośnych z już istniejących, co także ma duże znacznie w czasie gojenia się i odtwarzania struktur skóry.

Reklama

Co wpływa na pobudzenie fibroblastów?

Przyspieszenie procesów namnażania się fibroblastów oraz syntezy produkowanych przez nie substancji, takich jak kolagen, elastyna czy kwas hialuronowy jest jedną z metod pozwalających zwiększyć elastyczność i sprężystość skóry oraz jej nawilżenie.

Innymi słowy, można w ten sposób osiągnąć efekt odmładzający (lifting). Jest to również zasadne w przypadku trudno gojących się ran.

Jak pobudzić fibroblasty do bardziej wytężonej pracy? Korzystne efekty może przynieść m. in. dieta bogata w witaminę C lub też suplementacja tej witaminy. Wymierne rezultaty dają też różne zabiegi medycyny estetycznej.

Skuteczne w tej materii są m.in. mezoterapia igłowa i bezigłowa, laseroterapia a także nieinwazyjna procedura plasma fibroblast therapy.

Należy jednak pamiętać, że w czasie gojenia ran nadmierne pobudzenie fibroblastów także nie jest korzystne. W ten bowiem sposób mogą powstawać nieprawidłowe i szpecące twory, takie jak blizny przerostowe oraz bliznowce (keloidy).

W drugim z wymienionych przypadków, na skutek różnych zaburzeń, nadaktywne fibroblasty wytwarzają nawet do 20 razy więcej kolagenu, niż zdrowa skóra, syntezują też w nadmiarze inne substancje (dane: G. Broniarczyk-Dyła).

Dlatego też pielęgnując ranę należy zadbać o normalizację tego procesu. Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie dostępnych w aptekach żeli, zawierających takie substancje, jak heparyna, alantoina czy wyciąg z cebuli.

Jednym z efektów ich działania jest regulacja mechanizmów namnażania się fibroblastów oraz syntezy kolagenu.

Bibliografia

  • Histologia dla kosmetologów, https://dbc.wroc.pl/Content/36856/PDF/Histologia_dla_kosmetologów.pdf, [data dostępu 25.04.2023].
  • Grażyna Broniarczyk-Dyła, Izabela Urysiak, Anna Wawrzycka-Kaflik, Keloidy i blizny przerosłe, Post Dermatol Alergol 2006; XXIII, 5: 234-238.
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Dopuszczalne promile - ile można mieć we krwi i w wydychanym powietrzu?
Ile promili po piwie?
Co robić w przypadku użądlenia przez osę? Poznaj domowe sposoby na opuchliznę
Osa w czasie żądlenia
Ból głowy z lewej strony - co oznacza i jak go leczyć? Przyczyny
Boli głowa z lewej strony
Podobne artykuły
Pszczoła atakująca człowieka
Użądlenie pszczoły - jak długo opuchlizna? Kiedy do lekarza?
Kubeczek menstruacyjny i tampon
Długość pochwy - ile wynosi? Jak wpływa na życie kobiety?
Kobieta trzymająca dłonie na skroniach
Ból głowy z prawej strony - przyczyny dolegliwości. Z jakich powodów może boleć głowa z prawej strony?
Wpływ ciśnienia atmosferycznego na samopoczucie
Ciśnienie atmosferyczne – jak wpływa na samopoczucie?
Ból karku i szyi - przyczyny, objawy i domowe sposoby na sztywność karku

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Czego używasz do pielęgnacji skóry twarzy?
Opakowanie produktu Merz Spezial