Na czym polega zatrucie zęba? Przeciwwskazania

Dewitalizacja zęba
Źródło:123RF

Autor

Joanna Woźniak

Ocena użytkowników

(liczba ocen 0)

Dzięki postępowi w dziedzinie leczenia endodontycznego, obecnie można zachować zęby, które jeszcze do niedawna były usuwane. Leczenie endodontyczne polega na usunięciu chorej miazgi oraz opracowaniu i wypełnieniu kanałów. Miazgę można usunąć po uprzednim zatruciu zęba, czyli dewitalizacji lub w znieczuleniu miejscowym. Która z metod jest obecnie zalecana przez stomatologów?

Spis treści

Dewitalizacja, czyli zatrucie zęba

Dewitalizacja miazgi, nazywana potocznie zatruciem zęba to jedna z metod leczenia endodontycznego. Leczenie kanałowe jest koniecznością w przypadku chorób miazgi i przyzębia okołowierzchołkowego. Według dra Mariusza Lipskiego przeprowadzenie takiego leczenia jest konieczne u każdego dorosłego Polaka i średnio dotyczy 1-2 zębów. Leczenie endodontyczne jest traktowane jako ostania deska ratunku przed ekstrakcją zęba. 

Obecnie gabinety stomatologiczne są wyposażone w endometry, lupy i mikroskopy zabiegowe. Dzięki tym narzędziom stomatolog jest w stanie ocenić długość kanału oraz ustalić, czy wymaga on opracowania i wypełnienia. Stomatolodzy w czasie leczenia chorób miazgi i przyzębia mają z reguły dwie możliwości. Mogą zachować żywą miazgę (jeśli stan chorobowy jest odwracalny) lub ją usunąć. Miazgę można usunąć po wcześniejszej dewitalizacji, czyli zatruciu zęba. Jest to metoda polegająca na uśmierceniu miazgi. Dopiero po skutecznym zatruciu, miazga jest usuwana. Inna metoda to ekstyrpacja, czyli wyłuszczenie miazgi w znieczuleniu.

Jak zatruć zęba?

Do zatrucia zęba stosuje się pasty zawierające paraformaldehyd, który uśmierca i mumifikuje miazgę. Aby zatruć ząb, lekarz musi dostać się do jamy zęba, w której znajduje się miazga. Jama składa się z komory i kanałów. Aby dostać się do miazgi, trzeba wykonać trepanację komory. Zwykle dzieje się to na skutek usuwania zębiny zniszczonej próchnicą. Następnie przemywa ubytek, wkłada preparat z paraformaldehydem i przykrywa go wacikiem. Kolejny krok to czasowe zamknięcie ubytku, który musi być szczelnie wypełniony, aby pasta dewitalizacyjna nie wydostała się na zewnątrz i nie doprowadziła do martwicy kości lub nie uszkodziła nerwów.  

Ból zęba po zatruciu

Dlaczego zatruty ząb boli? Po włożeniu pasty do jamy zęba w większości przypadków pojawia się bardzo silny ból, który może trwać nawet kilkanaście godzin. Dolegliwości bólowe są związane z podrażnieniem miazgi. Dopiero po kilku dniach miazga zostaje uśmiercona. Ból bywa tak silny, że dostępne w aptekach środki przeciwbólowe nie są w stanie go uśmierzyć, a pacjent wraca do gabinetu stomatologicznego. W takiej sytuacji często lekarze wykonywali znieczulenie miejscowe lub przewodowe i kolejny raz odsłaniali miazgę i zakładali pastę dewitalizacyjną. Obecnie odchodzi się od dewitalizacji na rzecz ekstyrpacji. 

Zatruwanie zęba a ekstyrpacja

Współcześnie stomatolodzy coraz rzadziej korzystają z metody mortalnej. Zamiast stosować zatrucie zęba, wyłuszczają miazgę w znieczuleniu. Metoda wyłuszczenia miazgi w znieczuleniu jest nazywana ekstyrpacją. Polega ona na usunięciu miazgi - tylko komorowej lub także z kanału. Do wyłuszczenia miazgi używa się tzw. miazgociągów, który wprowadza się do kanału, a następnie obraca, by owinąć na nim miazgę. Na koniec kanały przepłukuje się środkami dezynfekującymi i wypełnienia. 

Ekstyrpacja pozwala zachować żywe tkanki wokół kanału głównego oraz tkanki przyzębia wierzchołkowego. Przeprowadza się ją w czasie jednej wizyty. Istnieją jednak pewne przeciwwskazania. U pacjentów chorych na hemofilię i uczulonych na środki znieczulenia nadal przeprowadza się dewitalizację. 

Zatruty ząb a powikłania 

Wielu pacjentów zastanawia się, czy skoro paraformaldehyd jest w stanie uśmiercić miazgę, to czy nie wywołuje innych skutków ubocznych dla organizmu. Z badań przeprowadzonych na zwierzętach wynika, że paraformaldehyd może przenikać do innych tkanek – m.in. do:

  • węzłów chłonnych szyi i głowy, 
  • wątroby, 
  • nerek, 
  • płuc, 
  • mózgu. 

Aby zapobiec przedostaniu się paraformaldehydu do tkanek, stomatolog musi dołożyć wszelkich starań, aby opatrunek tymczasowy był szczelny.  

Czytaj: 

 

Bibliografia

  • Jańczuk Z., Kamczarek U., Lipski M., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Warszawa 2014.
  • Krupiński J., Metody i zasady leczenia endodontycznego. Leczenie endodontyczne na jednej wizycie (cz. I.), Poradnik Stomatologiczny Nr 5/2002.
Pytanie: Jak często sprawdzasz swój poziom cukru?

  Kontroluję go regularnie

  Sprawdzam, przy okazji innych badań/zabiegów

  Zdarzyło mi się raz może dwa

  Nigdy nie sprawdzałem/łam