PLT morfologia - Jak interpretować wyniki badania?

Badanie krwi
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

PLT morfologia to część ogólnego badania krwi, które pokazuje jaka jest ilość trombocytów odpowiadających za proces krzepnięcia krwi. Badanie powinno się profilaktycznie wykonywać raz w roku. Sprawdź, jak interpretować wyniki badań, o czym świadczy nadmiar płytek krwi, a o czym ich niedobór.
 

Badanie wskaźnika ilości płytek krwi (tzw. PLT) wspólnie z oznaczeniami poziomu białych krwinek (leukocyty) i czerwonych krwinek (erytrocyty) stanowi podstawę badania morfologicznego krwi. Płytki krwi zwane trombocytami powstają w czerwonym szpiku kostnym i pełnią niezwykle ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Gdy jest ich za mało (tzw.  trombocytopenia, czyli małopłykowość) może dojść do krwotoku, gdy za dużo (tzw. trombocytoza) pacjentowi grozi zakrzepica naczyń krwionośnych. U chorego można zdiagnozować także wrodzone upośledzenie funkcjonowania płytek krwi, czyli tzw. trombastenię.

PLT morfologia wskazania

Oznaczenie ilości płytek krwi wykonuje się w ramach ogólnej morfologii krwi. Badanie powinno się profilaktycznie wykonywać przynajmniej raz w roku. Badanie zostanie zlecone także wtedy, kiedy lekarz podejrzewa u pacjenta zaburzenia w krzepnięciu krwi. Niepokojącymi objawami są:

  • trudno gojące się rany i długotrwałe krwawienia
  • nadmierna krzepliwości krwi
  • siniaki i inne wybroczyny widoczne na skórze
  • podejrzenie zespołu wykrzepiania śródnaczyniowego
  • podejrzenie nadpłytkowości samoistnej
  • podejrzenie nieprawidłowej funkcji śledziony
  • częste krwotoki z nosa
  • przedłużające się miesiączki
  • krew w stolcu
  • krwawienie z przewody pokarmowego

PTL – przebieg badania

W trakcie badanie PTL  pacjentowi pobiera się próbkę krwi z żyły łokciowej. Pacjent musi być na czczo, rano może wypić pół szklanki wody. Ostatni posiłek powinien zjeść poprzedniego dnia, najlepiej około godziny 19. Przed badaniem pacjent musi chwilę odpocząć w poczekalni, powinien dobę wcześniej unikać intensywnego wysiłku fizycznego.

Morfologia PLT norma

Normy płytek mogą różnić się od siebie, w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie, dlatego wyniki zawsze powinny być interpretowane przez lekarza zlecającego badanie. Przyjmuje się jednak, że u zdrowej osoby liczba płytek krwi wynosi 150- 400 tys. płytek krwi na mikrolitr.  Minimalny poziom zapewniający krzepnięcie krwi to 50 tys. na mikrolitr. Zazwyczaj u mężczyzn ilość trombocytów jest większa niż u kobiet.

Podwyższone PLT

Jeśli wyniki badań PLT przekraczają górną granicę, mamy do czynienia z nadpłytkowością, zwaną trombocytozą. Pacjent zazwyczaj uskarża się wtedy na bóle głowy, ma problemy z widzeniem i słuchem, jego dłonie i stopy są zaczerwienione i ciepłe. Trombocytoza może wynikać z różnych schorzeń, w tym m.in.:

  • nadpłytkowości samoistnej
  • anemii
  • czerwienicy prawdziwej
  • białaczki
  • nowotworów litych
  • różnych infekcji i stanów zapalnych
  • uszkodzenia tkanek
  • niedoborów żelaza
  • nadużywania
  • sterydów

PLT poniżej normy

Płytki krwi poniżej normy, czyli mniej niż 150 tys./µl, to trombocytopenia. PLT niskie często objawia się u chorego częstymi krwawieniami dziąseł, licznymi siniakami na całym ciele, częstymi krwotokami z nosa, do tego może występować krwiomocz. Kobiety z niskim poziomem trombocytów mają obfite i przedłużające się menstruacje.

Różne mogą być przyczyny trombocytopenii, złe wyniki mogą świadczyć o tym, że szpik kostny produkuje zbyt mało trombocytów, że są one zbyt szybko niszczone w krwioobiegu lub zbyt szybko rozkładają się w śledzionie i wątrobie. Do zaburzeń dochodzi najczęściej przy:

  • anemii
  • niedoborze kwasu foliowego
  • niedoborze lub witaminy B12
  • marskości wątroby
  • białaczce
  • lekach stosowanych przy chemioterapii

Gdy trombocytopenia jest bardzo zaawansowana może okazać się konieczna transfuzja krwi lub płytek.

Oceń artykuł

(liczba ocen 24)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA