PLT morfologia - Jak interpretować wyniki badania?

PLT morfologia to część ogólnego badania krwi, które pokazuje jaka jest ilość trombocytów odpowiadających za proces krzepnięcia krwi. Badanie powinno się profilaktycznie wykonywać raz w roku. Sprawdź, jak interpretować wyniki badań, o czym świadczy nadmiar płytek krwi, a o czym ich niedobór.
Badanie krwi
Źródło: 123RF

Spis treści

Badanie wskaźnika ilości płytek krwi (tzw. PLT) wspólnie z oznaczeniami poziomu białych krwinek (leukocyty) i czerwonych krwinek (erytrocyty) stanowi podstawę badania morfologicznego krwi. Płytki krwi zwane trombocytami powstają w czerwonym szpiku kostnym i pełnią niezwykle ważną rolę w procesie krzepnięcia krwi. Gdy jest ich za mało (tzw.  trombocytopenia, czyli małopłykowość) może dojść do krwotoku, gdy za dużo (tzw. trombocytoza) pacjentowi grozi zakrzepica naczyń krwionośnych. U chorego można zdiagnozować także wrodzone upośledzenie funkcjonowania płytek krwi, czyli tzw. trombastenię.

PLT morfologia wskazania

Oznaczenie ilości płytek krwi wykonuje się w ramach ogólnej morfologii krwi. Badanie powinno się profilaktycznie wykonywać przynajmniej raz w roku. Badanie zostanie zlecone także wtedy, kiedy lekarz podejrzewa u pacjenta zaburzenia w krzepnięciu krwi. Niepokojącymi objawami są:

  • trudno gojące się rany i długotrwałe krwawienia
  • nadmierna krzepliwości krwi
  • siniaki i inne wybroczyny widoczne na skórze
  • podejrzenie zespołu wykrzepiania śródnaczyniowego
  • podejrzenie nadpłytkowości samoistnej
  • podejrzenie nieprawidłowej funkcji śledziony
  • częste krwotoki z nosa
  • przedłużające się miesiączki
  • krew w stolcu
  • krwawienie z przewody pokarmowego

PTL – przebieg badania

W trakcie badanie PTL  pacjentowi pobiera się próbkę krwi z żyły łokciowej. Pacjent musi być na czczo, rano może wypić pół szklanki wody. Ostatni posiłek powinien zjeść poprzedniego dnia, najlepiej około godziny 19. Przed badaniem pacjent musi chwilę odpocząć w poczekalni, powinien dobę wcześniej unikać intensywnego wysiłku fizycznego.

Morfologia PLT norma

Normy płytek mogą różnić się od siebie, w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie, dlatego wyniki zawsze powinny być interpretowane przez lekarza zlecającego badanie. Przyjmuje się jednak, że u zdrowej osoby liczba płytek krwi wynosi 150- 400 tys. płytek krwi na mikrolitr.  Minimalny poziom zapewniający krzepnięcie krwi to 50 tys. na mikrolitr. Zazwyczaj u mężczyzn ilość trombocytów jest większa niż u kobiet.

Podwyższone PLT

Jeśli wyniki badań PLT przekraczają górną granicę, mamy do czynienia z nadpłytkowością, zwaną trombocytozą. Pacjent zazwyczaj uskarża się wtedy na bóle głowy, ma problemy z widzeniem i słuchem, jego dłonie i stopy są zaczerwienione i ciepłe. Trombocytoza może wynikać z różnych schorzeń, w tym m.in.:

  • nadpłytkowości samoistnej
  • anemii
  • czerwienicy prawdziwej
  • białaczki
  • nowotworów litych
  • różnych infekcji i stanów zapalnych
  • uszkodzenia tkanek
  • niedoborów żelaza
  • nadużywania
  • sterydów

PLT poniżej normy

Płytki krwi poniżej normy, czyli mniej niż 150 tys./µl, to trombocytopenia. PLT niskie często objawia się u chorego częstymi krwawieniami dziąseł, licznymi siniakami na całym ciele, częstymi krwotokami z nosa, do tego może występować krwiomocz. Kobiety z niskim poziomem trombocytów mają obfite i przedłużające się menstruacje.

Różne mogą być przyczyny trombocytopenii, złe wyniki mogą świadczyć o tym, że szpik kostny produkuje zbyt mało trombocytów, że są one zbyt szybko niszczone w krwioobiegu lub zbyt szybko rozkładają się w śledzionie i wątrobie. Do zaburzeń dochodzi najczęściej przy:

  • anemii
  • niedoborze kwasu foliowego
  • niedoborze lub witaminy B12
  • marskości wątroby
  • białaczce
  • lekach stosowanych przy chemioterapii

Gdy trombocytopenia jest bardzo zaawansowana może okazać się konieczna transfuzja krwi lub płytek.

Oceń artykuł

(liczba ocen 31)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!