Retikulocyty - norma, podwyższone i niskie, badanie


 
Retikulocyty to krwinki czerwone w postaci niedojrzałej, które odpowiedzialne są za transport tlenu. Choć w tej roli są mniej wydajne niż erytrocyty, to ich ilość w krwi obwodowej nie może być zbyt mała, ani zbyt duża. Retikulocyty podwyższone, ale także retikulocyty poniżej normy, świadczyć mogą o różnych schorzeniach. Zaburzenia związane z ilością tych krwinek występują m.in. przy niedokrwistości, w chorobach szpiku kostnego, przy chemioterapii czy zakażeniu AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności)

Retikulocyty

Retikulocyty (inaczej proerytrocyty), w skrócie Ret., to składnik krwi obwodowej, ale też m.in. szpiku kostnego, określany w badaniu morfologicznym krwi, którą może zlecić lekarz. Można ją wykonać także prywatnie - koszt to około kilkanaście złotych.

Retikulocyty – norma

Jeśli chodzi o retikulocyty, norma jest inna dla dzieci, a inna dla dorosłych. Ich liczbę podaje się w promilach lub procentach. U zdrowego dorosłego człowieka będą stanowić 0,5-1,5 proc. wszystkich komórek krwi. Ich bezwzględna liczba to od 20 000 do 100 000 na mikrolitr. Z kolei u noworodków dojrzałych erytrocytów powinno być od 2 do 6 procent.

Należy pamiętać, że normy są zależne od metody, aparatu, na którym badanie jest wykonywane, bo dla każdego laboratorium mogą one być różne. Tak zwane zliczanie erytrocytów może odbywać się też metodą manualną, czyli pod mikroskopem. Retikulocyty  zliczane są przy 1000-krotnym powiększeniu.

Należy pamiętać, że prawidłowa wartość retikulocytów we krwi zależna jest od stanu zdrowia pacjenta, a interpretacja ich poziomu zależna jest od poziomu innych parametrów morfologii krwi.

Sprawdź też: Fibrynogen - normy. Podwyższony w ciąży - co oznacza? ​

Retikulocyty – nadmiar

Przyczyną zwiększenia liczby retikulocytów może być hemoliza, wywołana np. toksynami bakteryjnymi, wirusowymi, malarią lub niektórymi lekami oraz wrodzonymi niedokrwistościami hemolitycznymi. Ponadto podwyższone retikulocyty towarzyszą krwotokom, niektórym nowotworom. Wysoki poziom tych krwinek obserwuje się również u pacjentów leczonych żelazem, kwasem foliowym i witaminą B12.

Nadmiar niedojrzałych krwinek czerwonych zdarza się u chorych po usunięciu śledziony oraz po przeszczepach komórek krwiotwórczych.

Retikulocyty - niski poziom

Wśród przyczyn zbyt małej „produkcji” retikulocytów są uszkodzenie szpiku kostnego, niedokrwistość hipoplastyczna, niedokrwistość aplastyczna, niedobór i witaminy B12 lub kwasu foliowego i spowodowana nim niedokrwistość. Może być to także leczenie onkologiczne cytostatykami, a więc chemioterapia oraz wszelkie inne medykamenty, które uszkadzają inne szybko dzielące się komórki, w tym te w szpiku kostnym.

Niski poziom tych krwinek zauważalny jest również u osób chorych na AIDS (zespół nabytego niedoboru odporności) oraz u osób z niewydolnością nerek i z przełomami aplastycznymi w niedokrwistościach hemolitycznych (upośledzona praca szpiku). Niedostateczny poziom retikulocytów może być też spowodowany niedoborem erytropoetyny produkowanej w wątrobie i nerkach. Jest to hormon peptydowy, który ma za zadanie stymulować etapami erytropoezy w celu zwiększenia produkcji erytrocytów przez szpik kostny.

Retikulocyty – badanie

Aby wykonać badanie retikulocytów, należy być na czczo, czyli nie można przyjmować pokarmów przynajmniej przez 8 godzin przed badaniem. Krew pobierana jest na antykoagulant morfologiczny – wersenian potasowy, który znajduje się w probówce, do której trafia tkanka pacjenta.

Zobacz również: Erytrocyty w moczu (czerwone krwinki) - przyczyny krwiomoczu

Retikulocyty - jak wyglądają?

Retikulocyty nie posiadają jądra komórkowego, ale mają co najmniej dwie lub więcej charakterystycznych kropek o niebieskim zabarwieniu. Ich wielkość to od 8 do 10 μm. Od innych komórek krwi i szpiku kostnego wyróżnia je także tak zwana substantia reticulofilamentosa - siateczka, będąca pozostałością białek jądrowych zbudowanych z RNA.

Retikulocyty powstają w szpiku kostnym z ortochromatycznych erytroblastów, które tracą jądro komórkowe, by w ciągu 4 dni dojrzeć i stać się erytrocytami, czyli dojrzałymi krwinkami czerwonymi. Ich liczba w krwi to niemal połowa retikulocytów w całym organizmie.

Retikulocyty odkrył w 1890 roku, Paul Ehrlich - niemiecki bakteriolog i chemik.