NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

O czym świadczy podwyższony poziom szczawianów wapnia w moczu?

Kryształy szczawianu wapnia są jednymi z najczęściej oznaczanych związków podczas badania moczu. Podwyższony poziom szczawianów wapnia w moczu może świadczyć o złogach w układzie moczowym i rozwijającej się kamicy lub jest sygnałem, że w diecie jest po prostu zbyt dużo produktów zawierających szczawiany.
Próba moczu do badania szczawianów wapnia
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Szczawiany wapnia to organiczne substancje chemiczne, które naturalnie występują w wielu roślinach i produktach. Można znaleźć je m.in. w: szczawiu, rabarbarze, burakach, szparagach oraz herbacie.
  • Częściej kłopoty z licznymi kryształami szczawianu wapnia mają osoby o pewnych predyspozycjach genetycznych, chorujący na nawracające infekcje dróg moczowych, przy chorobach jelitowych, itd.
  • Początkowo złogi szczawianów wapnia mogą nie dawać żadnych objawów. Dopiero później następują kolki, ból, gorączka i wymioty. Gdy mocz ciemnieje, chory może mieć stan zapalny nerek.
SPRAWDŹ TEŻ: Białko w moczu - normy. Co oznacza podwyższony poziom?
Spis treści

Co to są szczawiany wapnia?

Szczawiany wapnia to organiczne substancje chemiczne, które naturalnie występują w wielu roślinach i produktach stanowiących podstawę naszej diety. Znajdziemy je m.in.:

  • w szczawiu,
  • rabarbarze,
  • burakach,
  • szparagach,
  • papryce,
  • pszenicy,
  • ciemnych winogronach,
  • kawie,
  • herbacie,
  • kakao,
  • ciemnym piwie.

Szczawiany wapnia trafiają do organizmu człowieka wraz z jedzeniem. 2/3 szczawianów wydalanych w moczu pochodzi z przemian w wątrobie różnych substancji (np. witaminy C), 1/3 pochodzi z przewodu pokarmowego.

Jak powstają szczawiany wapnia w moczu?

Pojedyncze szczawiany wapnia w moczu nie są niczym groźnym, bo stanowią naturalny składnik osadu moczu (norma szczawianów to 10–35 mg na dobę). Jeśli jednak nadmierna ich ilość połączona jest z bólami brzucha, okolic lędźwiowych i krwiomoczem, może to świadczyć o kamicy nerkowej lub złogach zlokalizowanych w innych częściach układu moczowego.

Zobacz wideo: Badanie krwi i moczu - kiedy wykonać?

Szczawiany wapnia krystalizują się częściej w zagęszczonym moczu, dlatego chorzy z podejrzeniem kamicy moczowej muszą wypijać duże ilości płynów. Do krystalizacji dochodzi częściej, gdy:

  • mocz ma kwaśne pH,
  • występuje w nim magnez, wapń, cytryniany lub mukopolisacharydy.

Częściej kłopoty z licznymi kryształami szczawianu wapnia mają osoby o takich predyspozycjach genetycznych, chorujący na nawracające infekcje dróg moczowych oraz osoby preferujące dietę bogatą w szczawiany.

Zbyt dużo kryształków szczawianu i kamica szczawianowo-wapniowa występuje także przy w chorobach zapalnych jelit, przy diecie zbyt bogatej w witaminę C i jednoczesnym niedoborze witaminy B6, po resekcji jelit i przy chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Objawy szczawianów wapnia w moczu

Początkowo złogi, które tworzą się przy nadmiernym wydalaniu szczawianów wapnia mogą nie dawać żadnych niepokojących objawów.

Dopiero gdy kamienie powiększają się i przemieszczają w drogach moczowych, może dojść do kolki nerkowej objawiającej się silnym bólem, gorączką, a nawet wymiotami.

Gdy mocz jest ciemnego, brunatnego koloru, a w wynikach badań występuje podwyższone stężenie kryształków szczawianu wapnia, chory może mieć stan zapalny nerek.

Szczawiany wapnia w moczu w ciąży

Szczawiany wapnia mogą pojawić się w wynikach badania moczu u każdej ciężarnej kobiety. W większości przypadków są fizjologicznym zjawiskiem i nie wymagają leczenia. Zawsze jednak wyniki powinien zobaczyć lekarz, bo każda nieleczona infekcja układu moczowego może stanowić zagrożenie dla zdrowia dziecka.

Lekarz może profilaktycznie zalecić picie większej ilości wody i przyjmowanie preparatów żurawinowych, które zapobiegają wytrącaniu się kryształków szczawianu wapnia. Okazuje się, że żurawina, która sama jest bogata w szczawiany wapnia potrafi aż o 30 procent obniżyć wydalanie szczawianów wraz z moczem (codziennie trzeba wypijać 500 ml soku).

Czasem mimo profilaktyki u ciężarnej tworzą się jednak złogi i dochodzi do kamicy moczowej, objawy najczęściej występują w II i III trymestrze ciąży.

Szczawiany wapnia w moczu u dziecka

Szczawiany wapnia mogą występować również w moczu u dzieci.

Liczne szczawiany wapnia w moczu dzieci mogą być oznaką hiperoksalurii.

Gdy nadmierna produkcja szczawianów wynika z wady genetycznej, mówimy o hiperoksalurii pierwotnej. Częściej występuje jednak hiperoksaluria wtórna, która ma związek z nadmiarem szczawianów w diecie, chorobami jelit.

W jej trakcie zbyt dużo szczawianów jest wchłanianych z przewodu pokarmowego dziecka. 

Dieta przy szczawianach wapnia w moczu

W przypadku wykrycia szczawianów wapnia w moczu należy postawić na lekkostrawną dietę, najlepiej 2000 kalorii na dobę. Bardzo ważne jest też dostarczanie organizmowi dużej ilości plynów, które mają na celu zapobieganie krystalizacji szczawianów.

Zaleca się również, aby pacjent ograniczył spożywanie produktów bogatych w szczawiany i wapń. Nie należy jednak zanadto ograniczać spożycia wapnia, ponieważ jest on nie tyle niezbędny do budowy kośći, co zapobiega wchłanianiu i wydalaniu szczwianów, uniemożliwiając tworzenie się ich złogów.

Przy szczawianach wapnia w moczu należy spożywać regularne posiłki (5-6 razy na dobę) o małych objętościach. Potrawy powinny mieć umiarkowaną temperatuę i nie być ani zbyt gorące, ani zbyt zime. Ważne, aby spożywać je bez pośpiechu, a także zachować wstrzemięźliwość od ostatniego posiłku co najmniej 3 godziny przed pójściem spać.

Najlepiej, aby potrawy były gotowane na parze. Zaleca się powstrzymywanie od dań smażonych i pieczonych.

Produkty, będące podstawą posiłków powinny być bogate w błonnik. Warto zrezygnować ze spożywania nabiału i jaj.

Zalecana jest także całkowtia rezygnacja z napojów alkoholowych i papierosów.

Czytaj również

Bibliografia

  • Świniarski P. Profilaktyka kamicy nerkowej. Prz Urolog 2013, 4(80): 26-28.
  • Lulich J. P.: Feline lower urinary tract disorders: making the correct diagnosis. Proc. 2007 FLUTD Hill’s Symp. 2007, s. 36-41.
  • Placzyńska M, Jobs M, Milart J i wsp. Rola oxalobacter formigenes w tworzeniu złogów w układzie moczowym. Pediatr Med Rodz 2013, 9(2): 150-153.
  • Sikora P. Kamica moczowa. [w:] Choroby nerek – kompendium. Więcek A, Nieszporek T (red). PZWL, Warszawa 2019: 477-494.
  • Bar K, Starownik R. Małoinwazyjne metody leczenia kamicy układu moczowego. Katedra i Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej AM w Lublinie, Przegląd Urologiczny 2006/7/6(40)x.
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Artykuł napisany przez
Joanna Barczykowska-Tchorzewska
Od początku związana z dziennikarstwem medycznym. Autorka licznych wywiadów, artykułów oraz reportaży poświęconych zdrowiu i medycynie. Wyróżniona w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2015 przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia. W latach 2009-2010 związana z Gazetą Wyborczą, od 2010 do 2015 roku odpowiadała za dział zdrowie w serwisach i dzienniku „Polska The Times. Dziennik Łódzki”. Od 2016 roku związana z Medme.pl, jako redaktor naczelna portalu i wiceprezes spółki Pharma Partner.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega i ile trwa badanie?
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama