Białko w moczu - przyczyny, norma i interpretacja badania

Badanie próbki z moczem
Źródło: 123RF

Autor

Joanna Barczykowska

Obecność białka w moczu wymaga rozszerzonej diagnostyki, choć przyjmuje się, że każdy zdrowy człowiek może w ciągu doby wydalić z moczem 250 mg białek. Sporadyczne większe ilości białka w moczu występują po przebytych infekcjach i przy gorączce. Stale utrzymujący się wysoki poziom białka w moczu może być pierwszym sygnałem rozwijających się groźnych schorzeń nerek lub serca.

U zdrowego pacjenta nerki zatrzymują większość białek, które transportowane są do krwi i stanowią dla organizmu źródło energii. Może się jednak zdarzyć, że ich stężenie we krwi jest tak wysokie, że przenikają do moczu.

Białko w moczu - norma

Przyjmuje się, że norma to do 250 mg białka w moczu na dobę (choć według niektórych to 150 mg na dobę). Od 300 mg białka w moczu na dobę mamy do czynienia z białkomoczem. Jeśli w ciągu dwóch tygodni wyniki dwóch badań potwierdzają zbyt dużą obecność białka w moczu, pacjent powinien przejść rozszerzoną diagnostykę.

Przy interpretacji badania moczu dla lekarza ważną informacją jest nie tylko poziom białkomoczu, ale także rodzaje białka. Białka z dróg moczowych (najczęściej to tzw. białko Tamma i Horsfalla) powinny stanowić 45 procent, albuminy 40 procent, a immunoglobuliny osoczowe 15 procent.

Zobacz wideo: Badanie krwi i moczu - kiedy wykonać?

Białko w moczu co oznacza?

Przyczyny nadmiaru białka w moczu mogą być różne. Białkomocz towarzyszy:

  • różnym schorzeniom nerek (przewlekłej chorobie nerek, kłębuszkowemu zapaleniu nerek, zespołowi Goodpasture’a, nefropatii IgA)
  • hipoglikemii
  •  cukrzycy
  • wirusowemu zapaleniu wątroby
  • amyloidozie
  • chorobom serca i układu krążenia
  • zapaleniu osierdzia
  • białaczce
  • toczniowi
  • szpiczakowi mnogiemu
  • reumatoidalnemu zapaleniu stawów
  • sarkoidozie
  • anemii sierpowatej
  • zakażeniu HIV

Przyczyną białkomoczu może być także tzw. zespół nerczycowy, który często jest powikłaniem wirusowych chorób układu oddechowego. Choć zazwyczaj mija samoistnie może spowodować zapalenie nerek.

Sporadyczny białkomocz może się zdarzyć w wyniku intensywnego wysiłku fizycznego, silnego przemarznięcia, stresu, występuje także przy infekcjach, w trakcie gorączki i stanów podgorączkowych.

Białko w moczu - objawy

Wysoki poziom białka w moczu często wiąże się z zatrzymywaniem wody w organizmie, z opuchlizną i obrzękami twarzy (zwłaszcza w okolicach oczu), kończyn, wzrostem wagi ciała, Podczas oddawania moczu można zaobserwować charakterystyczna pianę. U pacjentów takich obserwuje się także podwyższone ciśnienie krwi, dlatego u chorych z białkomoczem istnieje dwa razy większe ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca. 

  • Ważne badanie moczu. Sprawdź, co oznacza bilirubina w moczu

Białko w moczu w ciąży

W moczu ciężarnej kobiety może pojawić się więcej białka niż u innych zdrowych osób. Przyjmuje się, że norma dla ciężarnych to nawet 300 mg na dobę. Trzeba jednak zachować czujność, bo znacznie podwyższone stężenie białka w moczu ciężarnej może być efektem nie tylko zwykłego stanu podgorączkowego, czy zmęczenia wysiłkiem fizycznym, ale także poważnych chorób nerek, infekcji dróg moczowych i groźnego zatrucia ciążowego, czyli tzw. gestozy.

U pań, nie tylko ciężarnych, nadmierny poziom białka w moczu często jest związany z infekcjami pochwy i towarzyszy upławom.

  • Choroby układu moczowego. Sprawdź, co to jest: Częstomocz

Białko w moczu u dziecka

Profilaktycznie powinno się badać poziom białka w moczu u dziecka co dwa lata. Badanie zleca się również, gdy pojawią się niepokojące objawy:

  • dziecko silnie gorączkuje
  • zmienił się wygląd jego moczu (pieni się, zmętniał i zmienił kolor)
  • gdy dziecko ma skąpomocz
  • gdy mikcje są zbyt częste, a dziecko skarży się na bóle brzucha

Białkomocz u dziecka może być związany z chorobami nerek, ale także wynikać jedynie z nadmiernego obciążenia tych narządów i infekcji dróg moczowych.

Białko w moczu u mężczyzny

Wysoki poziom białka w moczu u mężczyzn nie musi oznaczać kłopotów z nerkami, ale może sygnalizować problemy z prostatą, zwłaszcza jeśli białkomocz występuje u panów po 40. roku życia. Pacjent z dużym białkomoczem powinien powtórzyć badanie i skonsultować się z urologiem, który zleci wykonanie USG prostaty oraz oznaczenie poziom markerów PSA.

Zobacz: Krew w moczu - co to może znaczyć?

Białko i cukier w moczu

Czy równocześnie występujące białko i cukier w moczu to powód do niepokoju? Nie, jeśli badanie robi kobieta ciężarna i białko nie przekracza 300 mg na dobę. Ponieważ sporadycznie może u niej wystąpić zarówno białkomocz, jak i niewielka glukozuria.

U innych pacjentów białko i cukier w moczu to sygnał nefropatii, którą mogą np. wywołać chińskie zioła na odchudzanie, a także śródmiąższowego zapalenie nerek, które mogą spowodować m.in. antybiotyki, leki na trądzik, niesterydowe leki przeciwzapalne i leki moczopędne.

Czytaj też:

Oceń artykuł

(liczba ocen 17)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA