Wole tarczycy (guzkowe, zamostkowe i obojętne) - objawy i leczenie

2017-05-12
Wole tarczycy to powiększenie gruczołu, które jest skutkiem jego nieprawidłowej pracy. Dzielimy je ze względu na budowę, umiejscowienie i przyczynę powstania. Jak rozpoznać powiększone wole i w jaki sposób z nim postępować?

Wole tarczycy - objawy

Zdrowy gruczoł tarczycowy jest zlokalizowany w dolnej części szyi, ma kilka centymetrów wielkości i swoim kształtem przypomina motyla. O wolu mówimy, gdy u kobiet tarczyca zaczyna mierzyć więcej niż 20 cm², u mężczyzn zaś 25 cm².

Wole na szyi

Do powstania wola tarczycy dochodzi, gdy hormon TSH jest produkowany w nadmiernych ilościach przez przysadkę. Zazwyczaj jest to skutek obniżonego poziomu hormonów tarczycy we krwi. Najczęstszą przyczyną niewystarczającej produkcji hormonów tarczycy jest z kolei niedobór jodu - pierwiastka będącego ich głównym składnikiem. Przyczyną powiększenia tarczycy może być również stres oraz ciąża. Oprócz wola obojętnego, nadczynnego i niedoczynnego, wyróżniamy także wole guzkowe, miąższowe i miąższowo-guzkowe. W zależności od lokalizacji wole dzielimy na zamostkowe, szyjne i śródpiersiowe.

Wole guzowate

O wolu guzowatym, nazywanym też wolem guzkowym, mówimy gdy tarczyca jest powiększona, a w jej miąższu znajdują się wyczuwalne guzki. Jeśli wytwarzają one zbyt dużo hormonów tarczycy, wówczas mamy do czynienia z wolem guzkowym toksycznym. Jeżeli zaś guzki nie wpływają na pracę gruczołu, mówimy o wolu guzkowym nietoksycznym. Najczęstszą przyczyną powstania wola guzkowego tarczycy jest niedobór jodu.

Wole guzkowe tarczycy - leczenie

W przypadku wola nietoksycznego najskuteczniejszą metodą leczenia jest operacja. Jeśli diagnoza wskazuje na wole toksyczne, w pierwszej kolejności pacjentowi zazwyczaj podaje się wysokie dawki leków przeciwtarczycowych. Następnie podejmowana jest decyzja o leczeniu jodem radioaktywnym lub operacji. Ingerencji chirurgicznej dokonuje się zwykle, gdy guzki mają cechy złośliwości lub gdy wole jest bardzo duże.

Wole zamostkowe - objawy

Wole zamostkowe to stan, w którym około 30-50% masy powiększonej tarczycy sięga aż za mostek. Może ono towarzyszyć zarówno nadczynności, jak i niedoczynności gruczołu. Podczas gdy powiększone wole tarczycy zlokalizowane na szyi jest łatwo zauważalne, wole zamostkowe może być niewidoczne. Zdarza się, że powiększoną w ten sposób tarczycę widać dopiero na zdjęciu RTG, które jest wykonywane ze względu na objawy takie, jak uporczywy kaszel.

Pozostałe oznaki wola zamostkowego to: trudności w oddychaniu, chrypka, kłopoty z przełykaniem i ucisk w klatce piersiowej. Może pojawić się także zespół żyły górnej, który powoduje wytrzeszcz oczu, zaczerwienienie twarzy, bóle głowy i zaburzenia widzenia. Wole zamostkowe leczy się operacyjnie poprzez całkowite usunięcie tarczycy – powiększony gruczoł wywołuje ucisk na sąsiednie struktury, a to może stanowić zagrożenie dla życia pacjenta.

Wole obojętne

Wole obojętne tarczycy to powiększenie gruczołu, które nie jest powiązane z zaburzeniami funkcjonowania tarczycy. Główną przyczyną jego powstawania jest niedobór jodu w diecie, choć mogą wywołać go również czynniki genetyczne lub oporność na hormony tarczycy. Co ciekawe, problem ten dotyka cztery razy więcej kobiet niż mężczyzn. Wole obojętne tarczycy zazwyczaj daje jedynie objawy kosmetyczne. W przypadku dużego rozrostu gruczołu mogą pojawić się duszność, chrypa lub zaburzenia połykania.

Leczenie wola obojętnego zależy od poziomu jodu w organizmie. W wypadku niedoboru tego pierwiastka pacjentowi podaje się leki z zawartością jodu, czasem skojarzonego z l-tyroksyną. Jeśli podaż jodu jest wystarczająca, wówczas chory otrzymuje jedynie l-tyroksynę.

Zobacz też:

Najczęściej czytane
  1. Wszystko, co musisz wiedzieć o filtrach przeciwsłonecznych
  2. Jaki kolor stolca powinien nas niepokoić?
  3. Domieszki w stolcu - o czym świadczą?
  4. Przegląd najpopularniejszych leków bez recepty na alergię
  5. Jak powinien wyglądać prawidłowy stolec?
Powiązane artykuły
  1. Poznaj fakty: choroby tarczycy - niedoczynność
  2. Badanie tarczycy - jak należy kompleksowo badać tarczycę?
  3. Badanie TSH tarczycy (poziom hormonu tyreotropiny) - norma, wyniki
  4. Biopsja tarczycy - wyniki, wskazania i przebieg badania
  5. Choroby tarczycy przebiegające z eutyreozą
Oglądaj w MedMeTV
  1. Alergia: czy powiększony migdałek może być wynikiem alergii?
  2. Ćwiczenia terapeutyczne przy zawrotach głowy