Znajdź chorobę

Krwawienie z żylaków odbytu

Krwawienia z hemoroidów są powszechną przypadłością dotykająca dość dużą grupę osób. Jest to jeden z objawów choroby hemoroidalnej, która jest zespołem objawów towarzyszącym zmianom w obrębie guzków krwawniczych (hemoroidów). Popularne nazwy tego częstego schorzenia to żylaki odbytu, żylaki odbytnicy, krwawnice.

Hemoroidy, czyli guzki krwawnicze, są zlokalizowane w odbytnicy czyli końcowym odcinku przewodu pokarmowego. Odbytnica jest przedłużeniem esicy, kończy się odbytem. Podzielona jest ona na dwie części:

  • bańkę odbytnicy (o pojemności do około 500 ml) 
  • kanał odbytu o długości około 3 centymetrów, który kończy się odbytem.

Guzki krwawnicze są fizjologicznym tworem obrębie odbytnicy, który możemy porównać do poduszeczek wypełnionych krwią. Ich rola to przede wszystkim uszczelnianie kanału odbytu, ale nie wszystko o nich jeszcze wiemy.

Choroba guzków krwawniczych jest najczęstszą chorobą odbytu, a jej częstość występowania rośnie z wiekiem.

Przyczyny hemoroidów

Jest kilka teorii tłumaczących powstawanie choroby guzków krwawniczych, ale mechanizmy prowadzące do jej nie są całkowicie jasne. Jedna z teorii (tak zwana teoria naczyniowa) zakłada zaburzenia w odpływie krwi żylnej odprowadzającej krew m.in. z guzków krwawniczych odbytnicy wtórnie do wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej (np. w czasie ciąży, obecności guzów w jamie brzusznej, przedłużonego aktu oddawania stolca).

Kolejna teoria (tzw. mechaniczna) mówi o rozciąganiu tkanki łącznej, która łączy hemoroidy z podłożem. W efekcie tych mechanizmów dochodzi do obrzęku, pęknięć błony śluzowej i krwawień oraz powstania zapalenia. Wszystkie te zmiany doprowadzają do przerostu guzka krwawniczego.

Guzki krwawnicze klasyfikuje się nie tylko pod względem ich wielkości, ale też obecności wypadania i odprowadzania.

Objawy hemoroidów

Typowe objawy to głównie:

  • dyskomfort,
  • pieczenie,
  • uczucie świądu,
  • a nawet ból w okolicy odbytu.

Może pojawiać się świeża krew, którą jest pokryty stolec lub pozostają ślady krwi na papierze. Krwawienie może występować w postaci dosłownie kilku kropelek, ale niestety może być bardzo obfite czasami trudne do opanowania.

Bardzo często jest objaw niepokojący i tym samym zmuszający do kontaktu z lekarzem.

Hemoroidy - nie wstydź się lekarza!

Dla wielu chorych problemy związane z wypróżnianiem, dolegliwości w okolicy krocza, odbytu są bardzo krępujące, nawet do tego stopnia, iż boją się przyznać lekarzowi, odwlekają konsultację. A jeśli już pacjent zdecyduje się na wizytę u lekarza, to rozmowa jest bardzo stresująca. Bardzo często strach przed rozmową na tak krepujące tematy powoduje przedłużanie cierpienia, opóźnienie czasami odpowiedniej diagnostyki czy nawet leczenia!

Nie bój się porozmawiać na tak intymne problemy!

  1. Warto na spokojnie zastanowić się od kiedy są problemy z uczuciem dyskomfortu, bólem, świądem czy wypróżnieniami.
  2. Czy występują problemy z oddawaniem stolca (czy są to zaparcia, biegunki, uczucie niepełnego wypróżnienia, stolce główkowate, wstążkowate, może nastąpiła zmiana rytmu wypróżnień)?.
  3. Jeśli wcześniej były podobne problemy czy wyglądały tak samo, czy coś pomagało (dieta, leki).
  4. Ważna jest informacja na temat obecności patologicznych domieszek w stolcu jak krew, ropa, śluzu.
  5. Konieczne są także informacje na temat innych chorób, zażywanych leków oraz wywiad rodzinny nt. chorób występujących w rodzinie. Na podstawie zebranych informacji lekarz może zaplanować diagnostykę, co wszystko łącznie pozwala na postawienie diagnozy.

Niepokojącymi objawami, z którymi trzeba zgłosić się do lekarza są:

  • zmiana rytmu wypróżnień (tzn. jeśli oddawanie stolca było prawidłowe i np. pojawiły się uporczywe zaparcia, ma to znaczenie głównie u osób starszych, ale nie tylko!),
  • krew w stolcu,
  • spadek masy ciała,
  • uporczywe bóle,
  • niedokrwistość w badaniach laboratoryjnych.

Krwawienie z żylaków odbytu - niezbędne badania

Kolejnym etapem wizyty u lekarza jest badanie fizykalne, które polega podczas którego lekarz ogląda problematyczne miejsce. Nie krępuj się! Badanie nie jest przyjemne, ale jest bardzo ważne.

Najpierw lekarz ogląda okolicę okołoodbytniczą, pośladki poszukując zmian widocznych gołym okiem. Konieczne jest także badanie przez „kiszkę stolcową” (badanie per rectum), które polega na badaniu odbytnicy palcem. Lekarz wkłada palec pokryty żelem lub wazeliną do odbytu, aby ocenić napięcie zwieraczy, zmiany badalne w obrębie kanału odbytu.

Czasami lekarz wykonuje anoskopię, czyli używa krótkiego wziernika, aby obejrzeć kanał odbytu i odbytnicę. Badanie to wykonuje się po uprzednim przygotowaniu. O konieczności przygotowania informuje lekarz, postępuj zgodnie z jego wskazówkami.

Dane z wywiadu oraz badania podczas wizyty pozwalają na zaplanowanie dalszych badań, włączenie odpowiedniego leczenia. Leczeniem choroby guzków krwawniczych zajmują się z powodzeniem:

  • lekarze rodzinni,
  • proktolodzy,
  • chirurdzy,
  • gastroenterolodzy.

Krwawienia z guzków krwawniczych oraz samą chorobę guzków krwawniczych diagnozuje się na podstawie objawów oraz badania fizykalnego. Ale pamiętaj, że krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego nie zawsze są związane z chorobą hemoroidalną. Czasami może istnieć inna przyczyna lub poza krwawiącymi guzkami jeszcze coś innego powoduje takie dolegliwości.

Dlatego bardzo często konieczne jest wykluczenie innych, bardziej poważnych przyczyn. Pamiętaj jeśli masz chorobę guzków krwawniczych i krwawienia niech Cię zobaczy lekarz!

Krwawienie z żylaków odbytu - czynniki sprzyjące chorobie

Czynnikami sprzyjającymi powstawanie choroby guzków krwawniczych to przede wszystkim:

  • zaparcia,
  • częste biegunki,
  • siedzący tryb życia,
  • ciąża,
  • otyłość,
  • niektóre ćwiczenia fizyczne prowadzące do wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej,
  • niepełna defekacja (uczucie, ze nie cały stolec uległ wydaleniu),
  • długie przebywanie w toalecie.

Jak zapobiegać hemoroidom?

Tak naprawdę zapobieganie chorobie guzków krwawniczych nie różni się od zaleceń w samej chorobie - podstawowym celem jest:

  • unikanie zaparć,
  • bardzo długiego przesiadywania w toalecie.
  • modyfikacja diety, która powinna być bogatoresztkową (bogatą w błonnik, wysokoresztkowa)
  • spożywanie odpowiedniej ilości płynów (2-2,5 litra/dobę niegazowanej wody mineralnej, słabej herbaty, kompotów owocowych, soków przecierowych z warzyw)
  • odpowiednia ilość ruchu w ciągu dnia
  • unikanie ćwiczeń fizycznych powodujących wzrost ciśnienia w jamie brzusznej.

W razie nieskuteczności metod „domowych” można okazjonalnie sięgnąć po dostępne bez recepty preparaty zawierające błonnik lub przeciw zaparciom. Pamiętaj, że najlepiej jest się skonsultować z farmaceutą lub lekarzem odnośnie doboru specyfiku.

Żylaki odbytu - jak je leczyć?

Leczenie krwawienia z guzków krwawniczych polega, poza zmianą przyzwyczajeń (dieta, płyny, ruch) także stosowanie leków miejscowo w postaci czopków, żeli czy maści. Czasami podawane są tabletki.

Leki stosowane w leczeniu tej dolegliwości mają działanie:

  • przeciwbólowe,
  • przeciwobrzękowe,
  • przeciwzapalne.

Dobre efekty mają leki zwiększające szczelność naczyń krwionośnych i (popularne leki stosowane w żylakach).

W zaawansowanych zmianach możliwe są proste zabiegi wykonywane przez proktologa czy chirurga np.:

  • podwiązywanie,
  • ostrzykiwanie,
  • obliteracja

W przypadku krwawienia konieczne może być interwencja chirurga, której celem jest zahamowanie krwawienia. W takich przypadkach stosuje się obliterację, ostrzykiwanie guzków hemoroidalnych.

Jeśli wiesz, ze masz hemoroidy i mimo stosowania leków (większość jest dostępna bez recepty) objawy się utrzymują, koniecznie zgłoś się do lekarza!

Pamiętaj! Mimo, ze choroba hemoroidalna jest najpowszechniejszą dolegliwością, nie każde krwawienie jest przez nią spowodowane!

Bibliografia

  • pod red. prof. A.Szczeklika ,Choroby wewnętrzne,Medycyna Praktyczna ,Kraków 2005
  • Walocha J., Skawina A., Gorczyca J., Ceranowicz P. ,Anatomia prawidłowa człowieka,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego,Kraków 2003
  • Lawrence P,Chirurgia ogólna,Urban&Partner ,Wrocław 1998
  • Herold G,Medycyna wewnętrzna,PZWL,Warszawa 2000