Kość biodrowa – anatomia. Ból przy złamaniu i bez urazu

Kość biodrowa stanowi największą kość miednicy. Jest ona podatna na złamania, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Złamanie jej czy innej kości w obrębie stawu biodrowego jest niebezpieczne dla życia starszego pacjenta. Jak rozpoznać złamanie w stawie biodrowym? Co jeszcze może oznaczać ból biodra?

Reklama

Spis treści

Gdzie jest kość biodrowa?

Kość biodrowa stanowi element kości miednicznej, obok kości kulszowej i łonowej. Zatem odpowiadając na pytanie: „Gdzie jest kość biodrowa?” należy najpierw zorientować się w jakim obszarze ciała występuje miednica. 

Miednica większa, będąca częścią kości miednicznej, zajmuje niemały fragment jamy brzusznej, rozciągając się od lędźwiowego odcinka kręgosłupa po talerze kości biodrowych. Mniejszą miednicę tworzy kość krzyżowa i guziczna oraz spojenie łonowe. Miednica wchodząc w skład zespołu kostno-stawowego, którego jednym z elementów jest kość biodrowa, odpowiada za połączenie kręgosłupa z kończynami dolnymi, utrzymywanie pozycji pionowej oraz transportowanie ciężaru tułowia na nogi. U kobiet dodatkowo miednica pełni ważną rolę podczas ciąży i porodu ochraniając macicę oraz znajdujący się w niej płód.

Kość biodrowa, zajmując największy obszar kości miednicznej, sama składa się z kilku komponentów. Tworzą ją talerz kości biodrowej, trzon kości biodrowej oraz kresa łukowata, która biegnie pomiędzy dwoma pierwszymi elementami kości biodrowej.

Budowa kości biodrowej

Warto bliżej przyjrzeć się największej kości miednicy, jaką jest kość biodrowa. Anatomia tej części szkieletu opiera się na wspomnianym już talerzu i trzonie kości biodrowej oraz kresie łukowatej. Trzon kości biodrowej składa się z części zewnętrznej i wewnętrznej, do których są przyczepione włókna mięśnia zasłaniacza wewnętrznego oraz prostego uda. Trzon kości udowej budują powierzchnia pośladkowa i krzyżowo-miedniczna. Część pośladkowa trzonu kości biodrowej stanowi przyczep dla trzech ważnych mięśni: pośladkowego wielkiego, pośladkowego średniego i pośladkowego małego. Część krzyżowo-miedniczna trzonu kości biodrowej dzieli się na dwa odcinki: przednio-dolny i tylno-górny, będąc przyczepem dla więzadeł krzyżowo-biodrowych międzykostnych oraz mięśni: najdłuższego, biodrowo-żebrowego lędźwi i wielodzielnego.

Grzebień kości biodrowej, układający się w literę „S”, tworzą kolec biodrowy przedni górny oraz kolec biodrowy tylny górny. Warga zewnętrzna, wewnętrzna i kresa pośrednia grzebienia biodrowego stanowią przyczółek dla mięśni: skośnego zewnętrznego brzucha, najszerszego grzbietu, powięzi szerokiej uda, najdłuższego, biodrowo-żebrowego lędźwi, czworobocznego lędźwi, poprzecznego brzucha, powięzi biodrowej i skośnego wewnętrznego brzucha.

Na przednim brzegu talerza występuje kolec biodrowy przedni górny i kolec biodrowy przedni dolny, na tylnym brzegu talerza natomiast są kolec biodrowy tylny górny i kolec biodrowy tylny dolny.

Reklama

Co wywołuje ból kości biodrowej? 

Ból kości biodrowej oznacza jakąś nieprawidłowość w obrębie stawu biodrowego lub innego obszaru ciała albo też schorzenie, na które cierpi organizm. Co może wywoływać bolesność odczuwaną w okolicy kości biodrowej? Powodów może być wiele, jednym z nich są zmiany zwyrodnieniowe kości udowej. 

Ponadto boląca kość biodrowa może wskazywać na:

  • zapalenie stawu biodrowego (także m.in. spowodowane zwyrodnieniem), 
  • nadwyrężenie mięśni, 
  • problemy z kręgosłupem,
  • brak równowagi stawowo-mięśniowej, 
  • ucisk na nerw (pochodzący z odcinka lędźwiowego i krzyżowo-lędźwiowego), 
  • chorobę Parthesa

To ostatnie schorzenie występuje przede wszystkim u małych chłopców i objawia się dolegliwościami bólowymi, utykaniem, sztywnością biodra oraz spłaszczonym pośladkiem. Za bolesnością w kości biodrowej może także przemawiać wrodzona wada, taka jak np. dysplazja, odznaczająca się tym, że jedna noga jest krótsza, przez co nie ma odpowiedniej stabilności w ciele.

Złamanie kości biodrowej

Jedną z najpoważniejszych przyczyn bolącego stawu biodrowego jest jednak złamanie kości biodrowej. Symptomy tego urazu to silny ból w okolicy biodra, a także obrzęk, krwiak, problemy z poruszaniem, a w wielu przypadkach niemożność chodzenia, zniekształcenie okolicy biodra (oraz/lub jego skręcenie na zewnątrz) i skrócenie nogi. 

Złamaniu w stawie biodrowym sprzyjają takie czynniki, jak:

  • podeszły wiek (powyżej 70. roku życia), 
  • osteoporoza, 
  •  wrodzona choroba kości, 
  • nowotwór kości, 
  • przyjmowanie leków obniżających odporność, 
  •  długo trwające unieruchomienie, 
  •  niedożywienie,
  • schorzenia mózgu. 

Złamanie kości biodrowej lub kości znajdującej w się w jej okolicy jest bezpośrednim zagrożeniem życia dla starszych osób, ponieważ wiąże się z utratą krwi, dłuższym unieruchomieniem, a co za tym idzie niebezpieczeństwem wystąpienia zakrzepu. Szacuje się, że śmiertelność wśród pacjentów podeszłych wiekiem po operacji sięga aż 30 procent, bez operacji – około 60%. Dlatego w takiej sytuacji należy podjąć jak najszybsze kroki, zmierzające do wyleczenia i zrehabilitowania pacjenta. 

Postępowanie w złamaniu kości biodrowej

Bardzo często naturalnym rozwiązaniem w przypadku złamania kości należącej do stawu biodrowego jest operacja, w cięższych przypadkach wykonuje się endoprotezoplastykę, czyli wszczepia się sztuczne biodro. 

W leczeniu objawowym stosuje się maści i zastrzyki z glikokortykosteroidami oraz/lub stężonym kwasem hialuronowym, a także leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. 

Bardzo ważnym elementem dochodzenia do zdrowia i kondycji po incydencie złamania jest fizykoterapia (opierająca się m.in. na laserze, polu magnetycznym, ultradźwiękach, czy krioterapii) oraz odpowiednie ćwiczenia. Dobrany do konkretnej osoby trening powinien zawierać np. ćwiczenia rozciągające mięśnie kończyn dolnych i stawy biodrowe oraz przyjmowanie pozycji niwelujących ból i obrzęk. Poza tym warto wkomponować do kuracji masaż doświadczonego terapeuty i stosowanie wkładek ortopedycznych, by wymusić odpowiednią pozycję ciała i zlikwidować napięcie.

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. Bochenek Adam, Reicher Michał, Anatomia człowieka Tom I. Anatomia ogólna. Kości, stawy i więzadła, mięśnie, PZWL Wydawnictwo Lecznicze, 2019, Warszawa, ISBN 9788320043235.
  • 2. Lee Diane, Obręcz biodrowa – badanie i leczenie okolicy lędźwiowo-miedniczo-biodrowej, DB Publishing, 2005, Warszawa, 1, ISBN 83-920324-0-3.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->