NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

17-OH progesteron - interpretacja wyników. Jaka jest norma?

17-OH progesteron to hormon, który odpowiada m.in. za właściwe funkcjonowanie w sytuacji stresu. Jednak jego rola w organizmie jest dużo bardziej rozbudowana. Warto oznaczyć poziom tego hormonu np. kiedy występują problemy z miesiączkowaniem, zajściem w ciążę, czy kiedy kobieta zaobserwuje u siebie np. typowe dla mężczyzn owłosienie na ciele. O czym może świadczyć wysoki poziom 17 hydroksyprogesteronu?
Pielęgniarka pobiera krew do badania 17-OH-progesteronu
źrodło:123RF
W skrócie
  • 17-OH progesteron to hormon, który odpowiada m.in. za to, jak funkcjonujemy w sytuacjach stresu.
  • Badanie 17-OH progesteronu należy wykonać m.in. w związku z ciążą. W jakich jeszcze przypadkach warto skontrolować jego poziom w organizmie?
  • Badanie 17-OH progesteronu przebiega szybko, nie wymaga od pacjenta specjalnych przygotowań, a jego koszt jest niewielki.
Spis treści

Czym jest 17-OH progesteron?

17-OH progesteron to hormon produkowany przede wszystkim przez korę nadnerczy. Jednak niewielkie jego ilości wytwarzane są również przez jądra i jajniki. Natomiast u kobiet ciężarnych za produkcję tego steroidu odpowiada łożysko.

17 hydroksyprogesteron, jak już wspomniano, jest steroidem, czyli organicznym związkiem chemicznym. Pełni on ważną rolę w organizmie tworząc kortyzol – hormon stresu.

Jest on m.in. potrzebny człowiekowi, by odpowiednio reagować w sytuacjach stresowych, sprawia że zachowujemy się w tych takich okolicznościach w sposób zdyscyplinowany. 

Niewłaściwy poziom progesteronu wpływa na funkcjonowanie całego ustroju. 17-OH progesteron podwyższony może wynikać m.in. z występowania w organizmie jakiś chorób, w tym także bardzo niebezpiecznych, jak np. rak jajników czy nowotwór nerek.

Taki stan rzeczy może mieć też związek z przerostem kory nadnerczy i innymi nieprawidłowościami zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

W jakim celu wykonuje się badania 17-OH progesteronu?

17 hydroksyprogesteron może oznaczyć każda osoba, jednak szczególne wskazania do wykonania tego badania dotyczą podejrzenia przerostu kory nadnerczy. W jakich jeszcze sytuacjach powinno się analizować 17-OH progesteron? Kiedy badać poziom tego hormonu?

M.in. wówczas gdy występują problemy z zajściem w ciążę, czy zaburzenia miesiączkowania. Takie badanie należy także wykonać u chłopców, którzy przedwcześnie zaczęli dojrzewać płciowo oraz u noworodków, u których stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju genitaliów.

Przygotowanie do badania 17-OH progesteronu - o czym warto pamiętać?

Na badanie 17-OH progesteronu należy stawić się rano do wybranego laboratorium analiz . Pora dnia jest istotna, ponieważ inne jest stężenie tego hormonu w dalszej części dnia, co może zafałszować wynik.

Na poziom 17 hydroksyprogesteronu duży wpływ ma inny hormon – ACTH (hormon adrenokortykotropowy), którego dobowe wahania cechuje duża rozpiętość.

Ponadto panie miesiączkujące powinny zwrócić uwagę na fazę cyklu, w której aktualnie się znajdują. Zaleca się, aby badanie 17-OH progesteronu wykonywać tuż po zakończeniu menstruacji, czyli w fazie folikularnej (1 do 6 dni po miesiączce). 

Aby wykonać to badanie nie trzeba być na czczo, jednak niektórzy lekarze i placówki przeprowadzające analizy laboratoryjne preferują powstrzymanie się od jedzenia i picia przez kilka godzin przed pobraniem krwi. Do analizy pobiera się krew z żyły ze zgięcia łokciowego.

Nie potrzeba dużej ilości krwi, by przeprowadzić badanie. Na wyniki 17 hydroksyprogesteronu czeka się dość długo, bo nawet 7-10 dni.

Jaka jest cena 17-OH progesteronu?

Ile wynosi cena badania 17-OH progesteron? Koszt tego badania jest uzależniony od miejscowości oraz placówki, w której jest ono wykonywane. Kwota, którą należy przeznaczyć jest zatem zróżnicowana. Badanie nie jest jednak bardzo kosztowne, ponieważ zazwyczaj należy za nie zapłacić ok. 40 zł.

Jakie są normy badania 17-OH progesteronu?

Jaki to prawidłowy 17-OH progesteron? Normy dla tego hormonu wyglądają w sposób następujący: wynik u osoby dorosłej nie powinien przekraczać 6 nmol/l.

Wynik mieszczący się w przedziale między 6 a 24 nmol/l nie jest precyzyjny, nie daje jasnej informacji na temat poziomu 17 hydroksyprogesteronu, dlatego badanie należy powtórzyć. Natomiast za 17-OH progesteron wysoki uznaje się taki, którego wartość przekracza 24 nmol/l.

Taki wynik stanowi nieprawidłowość, należy się zatem jak najszybciej stawić z nim u lekarza, by przeanalizował sytuację zdrowotną i niezwłocznie zalecił dalszą diagnostykę i/lub odpowiednie leczenie.

Jeśli wynik 17-OH progesteronu jest podwyższony, należy wykluczyć wystąpienie okoliczności, które mogły do tego doprowadzić.

A zatem czy analiza nie została przeprowadzona w innej niż ranek części dnia, czy kobieta poddała się badaniu w fazie lutealnej cyklu miesiączkowego albo w trakcie menstruacji.

Jeżeli wspomniane sytuacje nie miały miejsca, a badanie zostało przeprowadzone prawidłowo, wówczas warto je wykonać ponownie. 

Co oznacza podwyższony 17-OH progesteron?

Powinno się wziąć pod uwagę fakt, iż 17-OH progesteron podwyższony u dziecka urodzonego przedwcześnie nie musi wiązać się z jakimikolwiek anomaliami. W takim przypadku badanie najlepiej powtórzyć.

Ten hormon powinien być również oznaczony w przypadku kiedy podejrzewa się lub zdiagnozowano już u kobiety zespół policystycznych jajników, a ponadto objawiający się m.in. owłosieniem typu męskiego hirsutyzm  i wirylizację.

W przypadku gdy z całą pewnością możemy mówić o zbyt wysokim 17-OH progesteronu, należy bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem, który zazwyczaj kieruje na dodatkowe badania i stawia diagnozę, za którą podąża właściwa kuracja. 

Co może oznaczać 17-OH progesteron lekko podwyższony lub znacznie podwyższony? Za wysoki poziom 17 hydroksyprogesteronu może wiązać się m.in. z takimi schorzeniami jak przerost kory nadnerczy (najczęściej o typie wrodzonym), czy inne choroby nadnerczy (rak nadnercza), hirsutyzm, czy wirylizacja.

Nieprawidłowy poziom 17-OH progesteronu może być spowodowany również m.in. zaburzeniami menstruacyjnymi i niepłodnością. 

Jeśli chory już został poddany leczeniu, lekarz zleca wykonanie badania 17-OH progesteronu, by przekonać się o skuteczności terapii. Jeśli wartości tego parametru spadają, oznacza to sukces postępowania leczniczego.

Czytaj również

Bibliografia

  • Anna Noczyńska, Agnieszka Zubkiewicz-Kucharska, Eugenia Kik, Wrodzony przerost nadnerczy – opis przypadku, Family Medicine & Primary Care Review, 2012, 14, 4: 623-628
  • Choroby wewnętrzne. Podręcznik multimedialny oparty za zasadach EBM. Pod redakcją prof. dr. hab. Andrzeja Szczeklika. Wyd. I. T. I. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2005
  • Emilia Czerwińska, Czynniki wpływające na poród przedwczesny, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2018;3(2).
  • Elżbieta Lipska, Ewelina Witkowska-Sędek, Beata Pyrżak, Pierwotna niedoczynność nadnerczy u dzieci, Pediatria Polska, vol 92, nr 1, styczeń–luty 2017.
  • Beata Wikiera, Ewa Barg, Renata Wąsikowa, Podstawowe i stymulowane stężenie insuliny u dziewcząt z hirsutyzmem, Endokrynologia Pediatryczna, vol. 3/2004, nr 1(6).
Olga Tomaszewska
Artykuł napisany przez
Olga Tomaszewska
Dyplom dziennikarza zdobyła w 2009 roku, a od 2005 r. nieprzerwanie pisze i redaguje. Pracowała dla „Mojego Miasta Pabianice”, jako dziennikarz, redaktor, zastępca redaktora naczelnego i PR-owiec, współpracowała z „Nowym Życiem Pabianic" i licznymi portalami o tematyce zdrowotnej, tworząc dla tych podmiotów artykuły. Jej konikiem jest tworzenie treści z zakresu profilaktyki zdrowia, szeroko pojętej psychologii oraz pediatrii. Jeśli nie pisze, wygina się na macie ćwicząc hatha jogę jako nauczyciel i dozgonny uczeń.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Przeczytaj artykuł
Badanie AST - co oznacza podwyższone i wysokie AST?
Przeczytaj artykuł
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Podobne artykuły
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie AST - co oznacza podwyższone i wysokie AST?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Zimne dłonie – jak leczyć? Przyczyny i domowe sposoby
Ukruszony ząb - co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Skoki ciśnienia - przyczyny i objawy. Od czego nagłe?
Dieta w ciąży i w czasie karmienia piersią - czy warto stosować olej rzepakowy?

Reklama