Aparaty ortodontyczne – efekty i rodzaje

Aparaty ortodontyczne mogą pomóc w leczeniu różnych problemów ze zgryzem, m.in. ze stłoczeniem zębów, cofnięciem żuchwy czy szparami międzyzębowymi. Dzisiejsza ortodoncja rozwinięta jest na tyle, że pozwala na skorygowanie zgryzu w każdym wieku. Oczywiście podstawą w podjęciu decyzji o założeniu aparatu ortodontycznego jest wizyta u ortodonty, skonsultowanie stanu uzębienia i ewentualnych wad zgryzu. Pacjent ma do wyboru kilka różnych rodzajów aparatów, które wybiera pod czujnym okiem lekarza, a także według własnych możliwości finansowych.

Aparat ortodontyczny – rodzaje

Jakie są rodzaje aparatów ortodontycznych? Można podzielić je na:

  • stałe – zakłada je ortodonta, składają się z zamków i pierścieni, które powoli na kolejnych wizytach się dokręca tak, aby zęby przesunęły się do pożądanego kształtu;
  • ruchome – zakłada się je na kilka do kilkunastu godzin na dobę, zazwyczaj na noc, często zalecane są dzieciom pomiędzy 4. a 12. rokiem życia, kiedy przechodzą wymianę mleczaków na zęby stałe.

Aparaty ortodontyczne

Dodatkowo aparaty dzielimy na:

Aparaty ortodontyczne stałe:

  • klasyczne z zamkami metalowymi lub estetycznymi;
  • lingwalne, czyli językowe;
  • samoligaturujące.

Aparaty ortodontyczne ruchome:

  • Invisalign,
  • Clear Aligner.

Aparat ortodontyczny stały – klasyczny

Zgodnie z nazwą te aparaty są klasycznym rozwiązaniem. Składają się z zamków (klejonych na zewnątrz szczęki, a więc widocznych), pierścieni lub tub i łuków. Mogą być wykonane z:

  • metalu – najbardziej widoczne,
  • porcelany lub kryształu – mogą być przezroczyste w kolorze zębów.

Przy tego rodzaju aparatach kontrola u ortodonty wskazana jest co około 4-6 tygodni, a koszty w zależności od materiału wahają się od około 3 tys. zł (metalowe na górne i dolne żeby), do około 6 tys. zł (kryształowe oba rzędy). To nie jedyne koszty, jakie trzeba ponieść, ponieważ każda wizyta kontrolna również jest płatna, w zależności od indywidualnego cennika lekarza około 100-300 zł.

Przy wyborze aparatu ortodontycznego ceramicznego lub kryształowego, należy stosować tzw. biała dietę, polegająca na wyeliminowaniu z posiłków jedzenia, które może odbarwić aparat, a w szczególności gumki ortodontyczne. Niewskazane jest wtedy jedzenie i picie: kawy, herbaty, czerwonego wina, papierosów, szpinaku, buraków, jagód, a także soków i napojów o mocnych i ciemnych kolorach.

Aparat ortodontyczny stały – lingwalny

Ten rodzaj aparatu mniej rzuca się w oczy, ponieważ zamki na zębach klejone są od wewnątrz co sprawia, że są niezauważalne. Niestety model ten nie jest przeznaczony dla wszystkich, istnieje kilka przeciwwskazań do jego założenia:

  • choroby przyzębia,
  • zła higiena,
  • niskie/krótkie zęby (w takim przypadku zamki nie mieszczą się z tyłu na zębach),
  • wąskie łuki.

Pomimo dobrego efektu wizualnego, noszenie tego typu aparatu jest nieco bardziej uciążliwe, niż w klasycznej wersji z zamkami na zewnątrz. Pacjent może doświadczyć:

  • wydłużonego okresu przyzwyczajana się do aparatu,
  • kłopotów z mówieniem, czasem ciężkie przypadki wymagają konsultacji z logopedą,
  • większą wagę należy przyłożyć do higieny jamy ustnej, która przy tych aparatach jest znacznie utrudniona.

Ceny takich aparatów wahają się od 8 tys. zł do 14 tys. zł., plus oczywiście opłaty za wizyty kontrolne.

Sprawdź również: Jak prawidłowo dbać o zęby

Aparat ortodontyczny stały – samoligaturujący

Ten rodzaj aparatów ortodontycznych wykorzystuje mniejszą siłę nacisku na zęby niż w klasycznych aparatach. Co to oznacza?

  • Obniża nieprzyjemne odczucia po kolejnym „dokręcaniu” aparatu.
  • Skraca się czas całkowitego leczenia.
  • Wizyty kontrolne mogą odbywać się w większych odstępach od około 8 do 12 tygodni.

Istnieje również kilka innych zalet wynikających z noszenia tego rodzaju aparatu:

  • Ułatwia utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej.
  • Jako jedyny pozwala na korekcję wady zgryzu bez usuwania zębów, pozwala to na tzw. lifting ortodontyczny, czyli zmianę położenia zębów (znaczną, ponieważ żadnych się nie usuwa), która ma wpływ na tkanki miękkie, dzięki temu zęby mocniej podpierają policzki, efektem tego jest szerszy uśmiech.

Koszt to wydatek w granicach od 5 tys. zł do 6 tys. zł, doliczyć należy wizyty kontrolne.

Aparat ortodontyczny ruchomy – Invisalign

Stosuje się je w przypadku niewielkich wad zgryzu, ponieważ są to specjalne nakładki na zęby, których nie zakłada się na stałe, jak w przypadku innych aparatów. Wymienia się je co około 2 tygodnie. Są wygodne w użyciu. Ich kształt, a także ich oddziaływanie na zęby są dokładnie wyliczone i indywidualnie dopasowane. Nakładki ściąga się do jedzenia, co poznosi komfort używania. Są one przeźroczyste, jednak mogę się przebarwiać. Leczenie za pomocą tych nakładek trwa nieco dłużej niż w przypadku tradycyjnych aparatów. Koszt układa się w przedziale od 10 tys. zł, do nawet 19 tys. zł, plus koszty wizyt kontrolnych.

Aparat ortodontyczny ruchomy – Clear Aligner

Ten typ aparatu to również przezroczyste nakładki, które pacjent musi nosić cały czas za wyjątkiem jedzenia i szczotkowania. Nakładki są przezroczyste, więc podnoszą komfort noszenia, są praktycznie niewidoczne. Efekty zależą od sumienności pacjenta, jednak mogą być stosowane tylko w niewielkich wadach.

Aparaty ortodontyczne – efekty

W przypadku aparatów stałych efektów można spodziewać się po 18-30 miesiącach noszenia aparatu, w zależności od rodzaju wady, którą korygujemy. Warto jednak pamiętać, że nie tylko sama praca ortodonty i dokręcanie zamków ma znaczenie. Ważna jest higiena! Z założonym aparatem należy bardziej dbać o jamę ustną i zęby. Należy bezwzględnie stosować się do zaleceń lekarskich i pamiętać, że tylko od własnej sumienności będzie zależał stan zębów po zdjęciu aparatu.

Jeśli chodzi o aparaty ortodontyczne ruchome, które pacjent sam zakłada i zdejmuje to efekty uzależnione są od jego sumienności. Jeśli będzie stosował się w 100% do zaleceń ortodonty, efektów można się spodziewać według założonego harmonogramu. Jeśli pacjent będzie zapominał o noszeniu wkładki i nosił ją krócej niż zalecano, na efekty trzeba będzie poczekać dłużej.

Zaniedbania w higienie mogą doprowadzić do zapalenia dziąseł, próchnicy, a nawet do odwapnienia zębów, które objawia się białymi przebarwieniami na szkliwie. Co ważne aparaty ortodontyczne nie są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Czytaj także: Domowa higiena jamy ustnej

Powiązane artykuły
  1. 5 przyczyn paradontozy
  2. 5 przysmaków, które służą Twoim zębom
  3. Aparat na zęby dla dorosłych. Dlaczego warto?
  4. Ból i leczenie zębów w ciąży - bezpieczeństwo przede wszystkim
  5. Cała prawda o zębach mlecznych
Oglądaj w MedMeTV
  1. Ćwiczenia terapeutyczne przy zawrotach głowy
  2. Alergia: czy powiększony migdałek może być wynikiem alergii?