Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Babka jajowata - właściwości nasion i łusek. Jak stosować i gdzie kupić?

Babka jajowata to roślina, która ma szerokie zastosowanie w ziołolecznictwie. Jest cennym źródłem błonnika, który pozytywnie wpływa na problemy z przewodem pokarmowym. Lecznicze działanie wykazują przede wszystkim jej nasiona i łupiny, zwane także łuskami. Ich właściwości prozdrowotne sprawiają, że babka jajowata jest wartościowym suplementem diety. Na co pomaga?
Ziarna babki jajowatej
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Babka jajowata to roślina o działaniu prozdrowotnym przede wszystkim ze względu na dużą zawartość błonnika. Na co pomaga?
  • Roślina ta dostępna jest w różnych formach, jednak najpopularniejsze to nasiona lub łuski, które można wykorzystywać w przepisach na różny sposób. Do czego ją dodawać?
  • Ważne jest odpowiednie stosowanie babki jajowatej, gdyż może ona powodować skutki uboczne. Jakie?
Spis treści

Reklama

Co to jest babka jajowata?

Babka jajowata (Plantago ovata Forssk.) jest rośliną uprawianą w celu zbierania nasion, które mają właściwości lecznicze. Naturalnym środowiskiem jej występowania jest basen Morza Śródziemnego, zwłaszcza Hiszpania. Roślina ta lubi bowiem tereny słoneczne, z dostępem do wody.

Jak wygląda babka jajowata? Osiąga ona niewielkie rozmiary, a jej kuliste kwiatostany przypominają walcowate kłosy i przybierają barwę jasnozieloną lub jasnożółtą.

Babka jajowata ma charakterystyczne  liście, które sprawiają wrażenie „owłosionych” i mają lancetowaty kształt. Niestety zdarza się, że po kontakcie ze skórą wywołują one uczulenie lub podrażnienie.

Jest to roślina bardzo ceniona w medycynie naturalnej i ziołolecznictwie. Najwięcej dobroczynnych właściwości wykazują jej łupiny (łuski) oraz nasiona.

Reklama

Nasiona babki jajowatej

Owoc babki jajowatej to torebka, w której znajdują się małe jasnobrunatne i łódeczkowate nasiona, które są źródłem naturalnych antyoksydantów. Owocostany babki jajowatej są zbierane, a następnie młócone oraz suszone, najlepiej w warunkach naturalnych.

Prócz błonnika zawierają także:

  • proteiny,
  • tłuszcze,
  • aukubinę,
  • fitosterole.

Reklama

Łupina (łuska) babki jajowatej

Łupina (łuska) babki jajowatej, która okala nasiona jest bogata w kwaśne związki śluzowe, które mają silne działanie przeczyszczające.

To właśnie dzięki błonnikowi, łupina (łuska) babki jajowatej może pochłaniać wodę i toksyny.

Po napęcznieniu wspiera proces usuwania złogów jelitowych, dzięki zmiękczeniu masy zalegającej w jelitach.

Reklama

Właściwości babki jajowatej

Zarówno łupiny (łuski) babki jajowatej, jak i jej nasiona są znakomitym środkiem, który wspomaga pracę jelit. Wykazując właściwości przeczyszczające, jednocześnie powodują zmiękczenie stolca, a także zwiększenie objętości całej masy jelitowej.

Właśnie to naciskanie na ściany jelit sprawia, że poprawia się ich perystaltyka, co ułatwia wypróżnianie.

Równocześnie babka jajowata działa także przeciwbiegunkowo, ponieważ wchłania nadmiar płynów z masy jelitowej. Jednak dzięki swoim właściwościom babka jajowata polecana jest nie tylko na biegunki i zaparcia.

Wykazuje także działanie:

  • obniżające cholesterol, ciśnienie krwi i cukier,
  • zwalczające hemoroidy,
  • niwelujące żylaki (zwłaszcza po zabiegach i operacjach),
  • wspomagające zaburzenia trawienia,
  • osłonowe i prebiotyczne,
  • odchudzające (zapewnia uczucie sytości).

Dzięki korzystnemu wpływowi na rytm wypróżnień babka jajowata oczyszcza organizm z toksyn i szkodliwych substancji. Dodatkowo duże ilości błonnika wspierają także odchudzanie.

Ma to związek nie tylko z szybszą przemianą materii, ale również z zwiększonym uczuciem sytości. Babka jajowata uznawana jest za błonnik witalny (pokarmowy), gdyż pęcznieje w żołądku. Warto pamiętać też, że dzięki niemu węglowodany wchłaniają się znacznie wolniej.

Do pochlebnych opinii na temat babki jajowatej przykładają się również jej wartości odżywcze makro (w 10 g):

  • bałko - 1,7 g,
  • tłuszcz - 0,44 g,
  • węglowodany - 0,39 g,
  • błonnik pokarmowy - 6,4 g (25,6% RWS),

Babka jajowata ma także niski indeks glikemiczny, dlatego jest wskazana dla cukrzyków. Natomiast jej wartość energetyczna wynosi jedynie 200-250 kalorii (kcal) na 100 g.

Reklama

Jak stosować babkę jajowatą? Przygotowanie

Babkę jajowatą można przyjmować w formie sproszkowanej, mielonej, jako roztwór doustny lub w postaci granulek bądź tabletek farmakologicznych. Łupiny (łuski) warto stosować wraz z nasionami w naturalny sposób, np. dodając je do napojów i posiłków.

Jak je zatem jeść? Dobrze sprawdzą się jako składniki i dodatki do:

  • zup,
  • sosów,
  • jogurtów,
  • płatków śniadaniowych,
  • owoców,
  • sałatek.

Z babki jajowatej można także zrobić napar, zalewając łyżkę nasion gorącą wodą. Po ostygnięciu powstały napój można wypić. Równie skuteczny jest także odwar, czyli zagotowane nasiona.

Do czego jeszcze można ją dodać? Babka jajowata sprawdzi się równie w przepisach na bezglutenowe keto bułki czy chleb. W sproszkowanej postaci wykorzystuje się ją zamiast mąki do wytworzenia ciasta.

Dawkowanie babki jajowatej

Babkę jajowatą można przyjmować w porcjach 5-10 gramów nawet trzy razy dziennie.

Co ważne, bez względu na przyjętą formę babki, należy ją przyjmować wraz z płynami i popić dużą ilością wody, aby mogła napęcznieć i wytworzyć prozdrowotny śluz.

W przeciwnym razie może powodować zaparcia.

Reklama

Przeciwwskazania do stosowania babki jajowatej

Babka jajowata bardzo rzadko powoduje skutki uboczne lub reakcje alergiczne. Zalecana jest dzieciom po 6 roku życia (wtedy ilość błonnika, który zawiera nie będzie szkodliwa), dorosłym, osobom starszym i kobietom w ciąży, a także karmiącym piersią.

Nie należy jej jednak stosować przy niezdiagnozowanych bólach brzucha oraz nagłą zmianą wypróżnień, która utrzymuję ponad 2 tygodnie.

Jeśli dolegliwości utrzymują się lub nasilają należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Ponadto konsultacji lekarskiej może wymagać równoległe stosowanie niektórych leków, gdyż babka może osłabiać ich wchłanianie.

Najlepiej przyjmować ją w półgodzinnym odstępie czasowym od spożycia babki jajowatej.

Reklama

Gdzie kupić babkę jajowatą?

Nasiona i łupiny babki jajowatej dostępne są w różnych formach. Można je kupić w aptekach stacjonarnych i internetowych, sklepach ze zdrową żywnością, a także w niektórych drogeriach.

Cena to około 20 zł za 500 g zarówno za łuski, jak i nasiona.

Dostępne do kupienia są również mieszanki babki jajowatej i babki płesznik. Zazwyczaj w proporcji około 20% łusek pierwszej i 80% nasion drugiej.

Cena za taki produkt wynosi do 20 zł za 250 g.

Babka jajowata a babka płesznik

Babka płesznik i babka jajowata są często ze sobą mylone. Czym się właściwie różnią? Są to odmienne rośliny, które rosną w innych warunkach.

Babka jajowata wybiera wilgotne, dobrze nasłonecznione tereny, natomiast płesznik to odmiana afrykańska. Dawkowanie również jest inne. Babkę jajowatą można zażywać w większych ilościach niż babkę płesznik.

Jednak pod względem zdrowotnym, ich działanie jest bardzo do siebie zbliżone – obie wpływają pozytywnie na trawienie dzięki wysokiej zawartości błonnika.

Która roślina jest zatem lepsza? Babka jajowata czy płesznik? Tak naprawdę nie ma jednoznacznej odpowiedzi na tak zadane pytanie. Czasami stosuje się je jako zamienniki.

 

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Łupina nasienna babki jajowatej, EMA/HMPC/313600/2013 Komitet ds. Produktów Leczniczych Roślinnych (ang. HMPC), https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ispaghula-husk-summary-public_pl.pdf [data dostępu: 23.09.2021].
  • Bienkiewicz M. i wsp.: Błonnik pokarmowy i jego znaczenie w profilaktyce zdrowotnej. Probl Hig Epidemiol. 2015, 96(1): 57-63.
  • Górecka D. Błonnik pokarmowy korzyści zdrowotne i technologiczne. Przem Spoż 2009.
  • Galiński G, Anioła J, Gawęcki J, Czarnocińska J. Ocena indeksu sytości wybranych produktów spożywczych. Probl Hig Epidmiol 2011
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zioła
Kozieradka na włosy - jakie są efekty kuracji? Olej, wcierka i maseczka
Nasiona kozieradki
Babka płesznik - właściwości, przeciwwskazania i opinie. Jak ją stosować?
Roślina babka płesznik
Liść laurowy - jakie ma właściwości i na co pomaga? Przeciwwskazania
Zielony liść laurowy oraz olej laurowy
Podobne artykuły
Glistnik jaskółcze ziele w moździerzu i domowe leki
Maść z glistnika jaskółcze ziele. Gdzie kupić? Jak działa? Na co pomaga? Przepis
Skrzyp polny - jak wygląda i na co pomaga? Właściwości i skutki uboczne
Białe kwiatki przytulii czepnej
Przytulia czepna - właściwości i przeciwwskazania. Jak ją pić i stosować?
Mak lekarski - jak go rozpoznać i gdzie rośnie? Nasiona i uprawa
Ziele czystku
Czystek - na co pomaga i jak długo można go pić? Właściwości i działanie

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!