Mak lekarski – leczniczy i zakazany

Ze względu na właściwości narkotyczne mak lekarski znajdował różnorakie zastosowanie od wieków, również w zwykłych gospodarstwach domowych. Dziś jego uprawa wymaga specjalnych pozwoleń – dowiedz się, dlaczego.

Właściwości lecznicze maku lekarskiego (Papaver somniferum) znane były już w starożytności. Odwar z główek maku lub z makowin stosowany był w polskiej medycynie ludowej jako środek uspokajający płaczące niemowlęta. Przez wiele wieków ludzie stosowali wyciągi z tej rośliny, nie wiedząc o skutkach ubocznych, które powodowała. W tej chwili można uprawiać mak lekarski wyłącznie na specjalne pozwolenie.

Czytaj więcej: Gorczyca biała – panaceum na ból żołądka

Skład maku lekarskiego

Surowcami zielarskimi maku lekarskiego są nasiona oraz opium, które otrzymuje się po wysuszeniu soku mlecznego. Opium zawiera m.in.:

  • alkaloidy (morfinę, narkotynę, kodeinę, papawerynę),
  • fenolokwasy,
  • flawonoidy,
  • sterole.

Natomiast w nasionach dodatkowo znajdują się:

  • olej (do ok. 60 %),
  • białka,
  • sole mineralne,
  • witaminy.

Czytaj więcej: Właściwości lecznicze chmielu zwyczajnego

Jak działa mak

Mak lekarski swoje właściwości zawdzięcza przede wszystkim zawartym w nim alkaloidom oraz opium. Morfina jest silnym lekiem przeciwbólowym, hamuje czynność przewodu pokarmowego, ale jednocześnie bardzo szybko uzależnia. Narkotyna ma właściwości pobudzające czynności ośrodka oddechowego oraz przeciwkaszlowe. Papaweryna działa rozkurczowo na mięśnie moczowodów, macicy, pęcherza, dróg żółciowych oraz jelit. Z kolei opium wykazuje działanie silnie przeciwbólowe, rozkurczowe, zapierające, przeciwkaszlowe, ale również narkotyczne.

Czytaj także: Kolendra – albo ją pokochasz, albo znienawidzisz

Mimo właściwości uzależniających morfina często stosowana jest jako silny lek przeciwbólowy na szpitalnych oddziałach onkologicznych. Kodeina polecana jest w leczeniu suchego kaszlu oraz jako środek uspokajający przy nadmiernej pobudliwości. Papawerynę natomiast stosuje się przy zaburzeniach krążenia wieńcowego, trawienia oraz przy kamicy moczowej i kolkach nerkowych.

Czytaj więcej: Arnika górska – roślina, która leczy

Czytaj też: Szałwia lekarska - właściwości lecznicze i działanie w ciąży

Źródła:

  • Wielgosz T., Wielka księga ziół polskich, Wydawnictwo Elipsa, Poznań,
  • Klasztorna apteka- zioła ojca Kiliana, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2008,
  • Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1987

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA