Ból macicy w ciąży i po stosunku - co go wywołuje?

Ból macicy może być zwiastunem wielu poważnych chorób, dlatego zawsze powinien być konsultowany z lekarzem. Może być m.in. sygnałem poronienia, endometriozy, polipów, rozwijającego się nowotworu trzonu macicy lub jajników. W stanach chorobowych ból często jest odczuwany w trakcie lub po stosunku.

Macica przypominająca kształtem spłaszczoną gruszkę pełni niezwykle ważną rolę w organizmie każdej kobiety. Zbudowana z trzonu macicy, cieśni macicy i szyjki macicy łączy pochwę z jajowodami i jajnikami. To w trzonie macicy pokrytym błoną śluzową zagnieżdża się zarodek.

W obrębie macicy mogą rozwijać się różne stany patologiczne, dlatego powtarzające się bóle macicy powinny zostać skonsultowane z lekarzem. Zwłaszcza jeśli kobieta regularnie odczuwa ból po stosunku, pojawia się u niej ból macicy w ciąży lub dolegliwości związane są z menstruacją.

Ból macicy - przyczyny

Ból macicy, odczuwany jako ból w podbrzuszu może mieć różne podłoże. Bardzo często to   ból związany z cyklem miesiączkowym, który może pojawiać się w połowie cyklu, kiedy dochodzi do pękania pęcherzyka Graafa (tzw. ból owulacyjny) lub tzw. zespół bolesnego miesiączkowania pojawiający tuż przed menstruacją i utrzymujący się przez 2-3 dni od wystąpienia miesiączki.

Bolesne skurcze macicy mogą być spowodowane także:

  • endometrizą
  • stanami zapalnymi miednicy
  • tzw. somatyczną projekcją zaburzeń psychicznych, które powstają najczęściej w wyniku przemocy fizycznej i seksualnej
  • torbielami jajnika
  • ciążą pozamaciczną
  • podśluzówkowe mięśniaki macicy
  • skrętem przydatków (najczęściej dochodzi do niego w czasie ciąży, indukcji owulacji i przy powiększeniu jajnika powyżej 4 cm)
  • nowotworami trzonu macicy i jajnika
  • zaburzeniami menstruacyjnymi u kobiet z niedoczynnością tarczycy 
  • wkładka wewnątrzmaciczną, która może powodować stan zapalny
  • przewlekłym stanem zapalnym przydatków (mogą go wywołać pałeczki okrężnicy, dwoinki rzeżączki, paciorkowce, gronkowce, chlamydie)
  • wadami w budowie macicy (np. całkowicie zarośnięta błona dziewicza blokuje odpływ krwi, która zostaje w macicy powodując jej bolesne skurcze).

Ból macicy przed okresem

Bolesne skurcze macicy przed okresem zwane są zespołem bolesnego miesiączkowania, na który według różnych szacunków cierpi ponad połowa młodych kobiet. Tego rodzaju bóle macicy można podzielić na pierwotne bóle menstruacyjne i wtórne bóle menstruacyjne. Przyczyną bolesnego miesiączkowania jest nadmierne wytwarzanie estrogenów w drugiej połowie cyklu. Pod wpływem zaburzeń hormonalnych macica wytwarza hormony zwane prostaglandynami, które powodują jej bolesne skurcze.

Ból macicy odczuwamy nie tylko w okolicy podbrzusza, ale także w okolicy krzyżowej pleców, a nawet może promieniować do ud. Dodatkowo kobiety cierpią z powodu pojawiających się nudności bądź bólów głowy, biegunek i wahań nastroju.

Ból macicy w ciąży

Bóle macicy w ciąży nie powinny być lekceważone przez żadną kobietę i zawsze konsultowane z lekarzem prowadzącym ciążę.  Bardzo często zwiastują poważne kłopoty zdrowotne i mogą stanowić zagrożenie dla płodu. Ból macicy na początku ciąży może wskazywać na poronienie samoistne. Kurczliwy ból odczuwany jest wtedy w podbrzuszu i okolicach pleców, dodatkowo kobieta odczuwa tkliwość piersi, nudności, równolegle pojawia się krwawienie z pochwy.

Ból macicy odczuwany przez kobiety w ciąży może wynikać również z ostrego zwyrodnienia włókniakomięśniaka macicy. Dolegliwość, która oprócz bólu charakteryzuje się także krwawieniem z pochwy, najczęściej diagnozowana jest w pierwszych 24. tygodniach ciąży lub zaraz po porodzie.

Przyczyną ostrego bólu w okolicach podbrzusza może być także pęknięcie ciąży pozamacicznej.

Ból macicy po stosunku

W trakcie stosunku może dojść do podrażnienia aparatu wieszadłowego macicy, który wspólnie z aparatem podporowym podtrzymują macicę i pochwę w odpowiednim położeniu. Dzieje się tak zazwyczaj u kobiet cierpiących z powodu wypadania macicy i pochwy. Oprócz bólu macicy po stosunku, kobiety z tą dolegliwością cierpią równocześnie z powodu:

  • zaburzeń mikcji przy kaszlu i kichaniu
  • zaburzenia defekacji
  • bólu odczuwanego w okolicy krzyżowej

Ból macicy podczas stosunku może być objawem zapalenia miednicy. Kobieta odczuwa wtedy tkliwość szyjki macicy i przydatków. Dodatkowymi objawami wskazującymi na stan zapalny oprócz bólu jest także śluzowa i ropna wydzielina z szyjki macicy, stan podgorączkowy oraz bolesne oddawanie moczu.

Bolesne stosunki spowodowane silnymi skurczami macicy mogą być również sygnałem endometriozy, czyli przerostu powierzchni błony śluzowej macicy. Narastający ból macicy w trakcie stosunków mogą powodować również zrosty, które powstały po operacjach w obrębie brzucha i miednicy. Bóle macicy po stosunku podobne do skurczów porodowych występuje przy polipach macicy, które powstają w wyniku zaburzeń poziomu estrogenów.

Bolesne stosunki pojawiają się także przy zapaleniu przydatków, które mogą być powikłaniem po zapaleniu migdałków, zapalenia zatok, gruźlicy czy anginy, zapaleniu wyrostka robaczkowego i uchyłkowatości esicy.