Co stosować na oparzenia? Maść, plastry, pianka, żel?

Oparzenie to uszkodzenie skóry i tkanek podskórnych, będące efektem oddziaływania energii prądu elektrycznego, promieniowania, substancji chemicznych lub wysokiej temperatury. Blizna po oparzeniu może pozostać na całe życie. Aby tego uniknąć niezwykle ważna jest pierwsza pomoc oraz odpowiednia pielęgnacja rany. Sprawdź, co stosować na oparzenia.
Opatrywanie ręki po oparzeniu skóry
Źródło: 123RF

Spis treści

Co na oparzenia?

Skóra jest największym narządem człowieka. Pełni w organizmie wiele funkcji. Stanowi barierę pomiędzy światem zewnętrznym a wewnętrznym. Chroni przed utratą płynów. Zabezpiecza przed wirusami i bakteriami. Odpowiada za termoregulację. W wyniku oparzenia skóra traci większość swoich cennych funkcji.

Ze względu na przyczynę, wyróżnia się następujące rodzaje oparzeń:

  • termiczne – powstałe na skutek działania wysokiej temperatury np.: ognia lub gorących płynów;
  • chemiczne – będące efektem kontaktu z kwasami lub zasadami;
  • elektryczne – rodzaj oparzenia termicznego powstałego po kontakcie z instalacją elektryczną lub poprzez uderzenie pioruna;
  • słoneczne - spowodowane zbyt długą ekspozycją skóry na szkodliwe działanie promieniowania UVA i UVB;
  • popromienne – powstałe na skutek promieniowania cząsteczkowego α lub β, promieniowania γ lub promieniowania rentgenowskiego.

Ze względu na głębokość i rozległość uszkodzenia skóry, oparzenia dzieli się na:

  • oparzenia I stopnia – czyli powierzchniowe, obejmujące tylko naskórek, które charakteryzują się zaczerwienieniem skóry i umiarkowanym bólem;
  • oparzenia IIA stopnia – uszkodzenie nie tylko naskórka, ale także częściowo skóry właściwej, które można rozpoznać po obrzęku, zaczerwienieniu z białymi plamami lub pęcherzami, a także silnych dolegliwościach bólowych;
  • oparzenie IIB stopnia – uszkodzenie naskórka i pełnej grubości skóry właściwej, skóra jest biała z czerwonymi punktami wokoło mieszków włosowych, ból jest mniejszy ze względu na porażenie zakończeń nerwowych;
  • oparzenia III stopnia – uszkodzenie całej grubości skóry właściwej, nerwów i tkanki tłuszczowej, które rozpoznaje się po perłowobiałej lub zwęglonej skórze. Zwykle towarzyszy mu brak czucia.
  • oparzenie IV stopnia – martwica sięga tkanek głębokich: mięśni, ścięgien, kości, często powstaje zwęglenie skóry.

Jak udzielić osobie poparzonej pierwszej pomocy? Schemat postępowania zależy od rodzaju i stopnia oparzenia. Niemniej w każdym przypadku należy najpierw przerwać działanie czynnika, który doprowadził do oparzenia – na przykład wyprowadzić osobę poszkodowaną z pożaru i ugasić jej ubranie lub odłączyć źródło prądu. Co bardzo ważne, nie należy zrywać zwęglonego lub stopionego ubrania z ciała osoby poszkodowanej.

Następnie należy przystąpić do schładzania rany. Najlepiej pod letnią wodą, w przypadku głębokich oparzeń nie lejemy wody bezpośrednio na ranę, lepiej zanurzyć uszkodzoną część ciała w naczyniu napełnionym wodą. Niewielkie poparzenie należy schładzać przez 10-15 minut. Bardzo rozległe przez jedynie 1-2 minuty, żeby nie doprowadzić do hipotermii i stopniowo obniżać temperaturę chłodzenia. Najlepiej przykładając do ciała chłodny, mokry ręcznik. Dopiero wtedy można założyć opatrunek na oparzenia. Do wyboru mamy plastry, maści oraz żele. Co na oparzenia będzie najlepsze?

Plastry na oparzenia

Żeby przyspieszyć proces gojenia się rany oparzeniowej, warto postawić na specjalistyczne plastry na oparzenia. Zastosowanie mają plastry hydrożelowe oraz hydrokoloidowe.

Hydrożelowe plastry na oparzenia zapewnią ranie wilgotnie środowisko, pozwolą jej oddychać oraz będą absorbować niewielki wysięk. Stosuje się je zwłaszcza w oparzeniach II stopnia. Taki hydrokomórkowy opatrunek żelowy zbudowany jest z półprzezroczystej warstwy górnej, dzięki której można ocenić wielkość rany oraz proces gojenia.

Podobne zastosowanie mają plastry hydrokoloidowe. Stosuje się je miejscowo na oparzenia pierwszego i drugiego stopnia w końcowej fazie oczyszczania i na etapie odbudowy naskórka. Mają zastosowanie w leczeniu płytkich i średnio głębokich ran. Pomagają odtworzyć uszkodzoną skórę oraz zmniejszają ryzyko powstania blizny.

Żel na oparzenia

Zamiast plastrów można wybrać żel na oparzenia, który po wprowadzeniu do rany, tworzy w niej wilgotne środowisko. Taki opatrunek w żelu pomaga rozmiękczyć tkankę martwiczą przez co ułatwia jej usunięcie. Niektóre z nich mają wygdone dozowniki, które nie tylko ułatwiają aplikację preparatu, ale także umożliwiają precyzyjne dawkowanie żelu.

Żele polecane są na rany oparzeniowe II stopnia. Znajduje zastosowanie zwłaszcza w przypadku ran głębokich oraz powierzchniowych o niewielkim wysięku. Można je stosować we wszystkich fazach gojenia, aczkolwiek zaleca się aplikowanie na rany w fazie ziarninowania.

Pianka na oparzenia

Na poparzenia słoneczne oraz termiczne stosuje się także pianki, które schładzają skórę oraz łagodzą podrażnienia. Większość dostępnych w aptekach pianek na oparzenia zawiera dexpanthenol. Warto jednak wiedzieć, że mają one zastosowanie jedynie w przypadku oparzeń I stopnia powstałych na skutek ognia, pary wodnej lub słońca. W pozostałych rodzajach oparzeń nie powinno się ich używać. Poza tym warto pamiętać, że nie każda pianka chłodząca będzie odpowiednia na oparzenia. W aptekach znajdziemy także pianki chłodzące na stawy, które mają zupełnie inny skład. Większość zawiera olejki eteryczne oraz substancje o działaniu przeciwzapalnym. Takie produkty nie nadają się na rany oparzeniowe.

Maść na oparzenia

Oprócz pianek na oparzenia w aptekach znajdziemy także różnego rodzaju maści o kilku zastosowaniach. Jedne mają właściwości chłodzące, a inne przyspieszają gojenie i przeciwdziałają powstaniu blizny. Warto mieć to uwadze przed ich zakupem. W aptekach dostępne są także plastry zwierające maść. Maść pielęgnuje brzegi rany i zapobiega przyklejaniu się plastra do rany, dzięki czemu ułatwia zamianę opatrunku.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Roczniak W., Babuśka-Roczniak M., Zahaczewski K., Marek H., Jakubowski K., Wojtanowska M., Cipora E., Postępowanie przedszpitalne i szpitalne w ciężkich oparzeniach ciała. Opis przypadku, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2017, Tom 23, Nr 1, 68–72
  • https://epodreczniki.pl/a/oparzenia-termiczne-i-chemiczne/DCWKeeTmy

Oceń artykuł

(liczba ocen 2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!