Porady

Czy mięśniaki macicy zagrażają ciąży?

2016-12-08

Mięśniaki macicy mają wpływ na przebieg ciąży, szacuje się, że aż dwukrotnie wzrasta wtedy liczbą powikłań. Te guzy nowotworowe, choć są zmianami łagodnymi, mogą przyczynić się m.in. do poronienia, przedwczesnego porodu, nieprawidłowego ułożenie płodu, a także ograniczyć jego wzrost. Dlatego ciąża z mięśniakiem macicy jest ciążą podwyższonego ryzyka i musi być stale monitorowana przez ginekologa.

Mięśniaki macicy są najczęstszymi zmianami nowotworowymi o charakterze łagodnym, które występują w narządach rodnych kobiety. Naukowcy ciągle nie mają stuprocentowej pewności, jaka jest przyczyna ich powstawania. Zaobserwowano jednak, że wzrost mięśniaków jest związany ze zmianami hormonalnymi, jakie zachodzą w ciele kobiety. Powiększają się w trakcie ciąży, kiedy poziom estrogenów jest większy i zmniejszają po menopauzie, kiedy tego hormonu jest mniej w organizmie. Po 35. roku życia występują u około 30 procent kobiet rasy białej i u połowy kobiet rasy czarnej. U 1,5-7,5 proc. ciężarnych mięśniaki rozpoznaje się w trakcie rutynowego badania USG, guzy diagnozowane są też u 12,6 proc. kobiet poddanych zabiegowi zapłodnienia pozaustrojowego. Lekarze przewidują jednak, że ciężarnych ze zdiagnozowanymi guzami macicy będzie coraz więcej, bo kobiety coraz później zachodzą w ciążę.

Mięśniaki a ciąża

Mięśniaki mogą mieć od kilku milimetrów do 20 centymetrów, dla przebiegu ciąży ważna jest jednak nie tylko ich wielkość, ale także ilość i położenie. Guzy dzielimy na podsurowicówkowe (umiejscowione na zewnątrz trzonu macicy i rozrastające się w kierunku błony surowiczej),  śródścienne (rosnące w ścianie macicy),  podśluzówkowe (położone wewnątrz macicy i rosnące w kierunku błony śluzowej) i uszypułowane (rozwijają się na zewnątrz i w kierunku jamy macicy). Dla ciężarnych największym zagrożeniem są gruzy podśluzówkowe, bo rosną w kierunku jamy macicy, powodując przedwczesne skurcze macicy, dodatkowo mogą ją zniekształcać, a nawet zajmować miejsce płodowi.

Do niedawna uważano, że mięśniaki rosną przez cały okres ciąży. Tymczasem według najnowszych doniesień guzy powiększają się jedynie w pierwszym trymestrze ciąży, potem można nawet zaobserwować ich zmniejszanie się, zwłaszcza jeśli są dużych rozmiarów.

Mięśniaki a powikłania w ciąży

Ciąża u kobiety z mięśniakami macicy obarczona jest ponad dwukrotnie większą liczbą powikłań niż u ciężarnych bez mięśniaków. Szacuje się, że u 40 proc. ciężarnych z mięśniakami macicy dochodzi do poronień w pierwszym trymestrze ciąży i u 17 proc. w drugim trymestrze. Ale mięśniaki mogą być też odpowiedzialne za inne powikłania.

Oto najczęściej występujące:

  • przedwczesny poród
  • nieprawidłowego położenia płodu
  • przedwczesne oddzielenia łożyska
  • przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego
  • ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu
  • osłabione lub nieskoordynowane czynności skurczowe macicy
  • zaburzenia w obkurczaniu się macicy w trzecim okresie porodu i związane z tym przedłużone krwawienie
  • mięśniaki we wczesnej ciąży połączone z infekcją mogą stanowić źródło posocznicy
  • duże mięśniaki mogą powodować ucisk na pęcherz moczowy i częstomocz

Mięśniaki mogą być też problemem w trakcie samego porodu, np. mięśniaki uszypułowane często uniemożliwiają rodzenie drogami natury. Cesarskie cięcie jest zalecane także kobietom, które przed ciążą przeszły zabiegi wyłuszczania mięśniaków, gdy guzy zlokalizowane są w dolnym odcinku macicy lub gdy pod wpływem mięśniaków mamy nieprawidłowe położenie płodu. Im mięśniaki większe, tym większe prawdopodobieństwo, że ciąża zakończy się cesarskim cięciem.

Jak w ciąży leczyć mięśniaki macicy?

Leczenie mięśniaków w ciąży zależy od wielu czynników, m.in.: wielkości i umiejscowienia guzów, wieku pacjentki, tego, czy ma za sobą poronienia. Zazwyczaj lekarz decyduje się na obserwację i ewentualne leczenie farmakologiczne. W rzadkich wypadkach może podjąć decyzję o wyłuszczeniu mięśniaków, jeśli kobieta poroniła wcześniej ciążę. Dotyczy to najczęściej guzów podsurowiczych płytko usadowionych w mięśniu macicy oraz mięśniaków uszypułowanych. Zabieg przeprowadzany jest we wczesnych etapach ciąży. Najkorzystniejszym okresem jest 12.-14. tydzień ciąży. W II trymestrze ciąży leczenie operacyjne mięśniaków macicy nie jest zalecane. 

Zobacz też:

Zobacz także


Dołącz do nas