Jakie rozróżniamy wady zgryzu? Jak zapobiegać i leczyć?

Wady zgryzu są nie tylko defektem estetycznym, ale także źródłem problemów zdrowotnych. Niewyleczone w dzieciństwie prowadzą do zaburzeń w gryzieniu pokarmów, oddychaniu oraz wad wymowy. Jakie są rodzaje wad zgryzu? A także jak je leczyć?
Jakie są wady zgryzu
Źródło: 123RF
Spis treści

Wady zgryzu

Wada zgryzu to zaburzenie w budowie i czynnościach narządów jamy ustnej. Mogą ograniczać się do pojedynczych zębów, całych łuków zębowych i ich wzajemnej relacji. Nieleczone prowadzą do zaburzeń gryzienia i żucia pokarmów, oddychania oraz wad wymowy. Są także powodem próchnicy i chorób przyzębia. Ponadto są traktowane jako defekt estetyczny. 

Wady zgryzu dzieli się w odniesieniu do trzech płaszczyzn przestrzennych: 

  • strzałkowej (pośrodkowej),
  • czołowej (oczodołowej),
  • poziomej  (horyzontalnej).

W obrębie pierwszej wyróżnia się różnego rodzaju zwężenia, rozszerzenia i asymetrie. W drugiej zaburzenia przednio-tylne, takie jak cofnięcia lub wysunięcia. W trzeciej natomiast zaburzenia pionowe takie jak skrócenia lub wydłużenia. 

Rodzaje wad zgryzu 

Profesor Antonina Orlik-Grzybowska opracowała następującą klasyfikację zaburzeń zgryzu: 

1.Wady poprzeczne: 

  • zgryz krzyżowy - odwrotne zachodzenie zębów dolnych na górne i zaburzenie linii pośrodkowej dolnego łuku zębowego; zgryz krzyżowy można podzielić na zgryz krzyżowy częściowy lub całkowity,
  • zgryz przewieszony jednostronny lub obustronny – charakteryzuje się stykaniem części podniebiennych zębów górnych z częściami policzkowymi zębów dolnych,
  • boczne przemieszczenie żuchwy czynnościowe i morfologiczne – po stronie przemieszczenia zwykle występuje zgryz krzyżowy, a po drugiej stronie zgryz przewieszony,

2.Wady przednio-tylne:

  • tyłozgryz i tyłożuchwie - cofnięcie dolnego łuku zębów lub całej żuchwy,
  • przodozgryz i przodożuchwie - wysunięcie do przodu dolnego łuku zębów lub żuchwy.

3.Wady pionowe:

  • zgryz otwarty charakteryzuje się tzw. szparą niedogryzową oraz zaburzeniami w gryzieniu i żuciu pokarmów,
  • zgryz głęboki charakteryzuje się zwiększeniem nagryzu pionowego zębów siecznych, czyli głębokim zachodzeniem górnych siekaczy na dolne i zaburzeniami w ruchach żuchwy.

U pacjentów z wadami zgryzu rzadko obserwuje się tylko jeden rodzaj wady. Z reguły na główną wadę zgryzu nakładają się nieprawidłowości w innych płaszczyznach.  

Wady zgryzu u dzieci

Wady zgryzu diagnozuje się najczęściej u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Wczesne wykrycie pozwala skorygować wadę ruchomymi aparatami ortodontycznymi, zakładanymi zwykle na noc. Wówczas nie ma konieczności zakładania stałego aparatu ortodontycznego.

Nabyte wady zgryzu u dzieci są często skutkiem zbyt długiego ssania smoczka lub kciuka. Typowa dziecięca wada zgryzu powstała na skutek nawykowego ssania palca lub smoczka to zgryz otwarty, któremu towarzyszą zaburzenia mowy takie jak seplenienie. 

Wady zgryzu u dorosłych

Wady zgryzu u dorosłych można podzielić na nieskorygowane w dzieciństwie oraz nabyte powstałe na skutek uszkodzenia łuku lub nieprawidłowego leczenia stomatologicznego – nieodpowiedniego wypełnienia lub źle dostosowanej korony lub mostu. Również długotrwałe braki w uzębieniu prowadzą do rozwoju wad zgryzu. Wady zgryzu u dorosłych wymagają założenia stałego aparatu ortodontycznego, który nosi się przez około dwa lata. Po jego zdjęciu konieczne jest leczenie podtrzymujące w postaci aparatu retencyjnego (ruchomego). Typowe wady zgryzu u dorosłych to tyłozgryz oraz przodozgryz. 

Wada zgryzu: przodozgryz i tyłozgryz

Przodozgryz polega na wysunięciu do przodu całego dolnego łuku zębowego lub tylko przedniej części łuku. Innymi słowy dolny łuk zachodzi na górny. Charakterystyczne dla przodozgryzu jest wysunięcie dolnej wargi oraz brody do przodu. 

Tyłozgryz to cofnięcie całego dolnego łuku zębowego lub jego przedniej części. Charakterystyczna dla tej wady zgryzu jest przerwa pomiędzy siekaczami w łuku górnym i dolnym oraz cofnięcie dolnej wargi. U wielu pacjentów obserwuje się przechylenie górnych siekaczy w kierunku wargi górnej, a także zniekształcenie twarzy i opadanie kącików ust. Tyłozgryz jest najczęściej występującą wadą zgryzu. Stanowi ponad 60 procent wszystkich wad zgryzu.

Czytaj: 

Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.

Bibliografia

  • Jańczuk Z., Kaczmarek U., Lipski M., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Warszawa 2014.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Jakie choroby zwiastuje ból szczęki przy uchu lub ziewaniu?
Przeczytaj artykuł
Domowe sposoby na ból zęba. Co pomaga na ból zęba?
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Jakie choroby zwiastuje ból szczęki przy uchu lub ziewaniu?
Domowe sposoby na ból zęba. Co pomaga na ból zęba?
Czy licówki porcelanowe są trwałe? Jaki jest koszt?
Koszty aparatu ortodontycznego - cena aparatu i wizyt u lekarza
Jak wyleczyć ropień zęba? Co warto wiedzieć?

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama