Limfocyty: norma u dzieci i dorosłych. Za co odpowiadają?

Limfocyty pełnią w organizmie niezwykle istotną rolę, chroniąc go przed wirusami, bakteriami i grzybami. Są więc odpowiedzialne za odporność, a ich niewłaściwy poziom świadczy o obecności stanu chorobowego lub nieprawidłowościach wywołanych np. silnym stresem lub przewlekłym zmęczeniem.
Wizualizacja limfocytów
źródło:123RF

Spis treści

Co to są limfocyty?

Limfocyty to komórki z rodzaju leukocytów, czyli białych krwinek. Zawarte są one we krwi i stanowią bardzo ważny element układu odpornościowego człowieka. Mają kulisty kształt, posiadają duże jądro i niewielką ilość cytoplazmy. Zalicza się je do komórek heterogennych, ponieważ pełnią rozmaite funkcje i są produkowane przez różne narządy. 

Co wytwarza limfocyty? Powstają one w:

Limfocyty są więc komórkami wchodzącymi w skład krwi pełniącymi funkcję ochrony organizmu. Bardzo istotne jest, by ich poziom był prawidłowy. Zarówno podwyższone, jak i obniżone limfocyty mogą świadczyć o niepokojących nieprawidłowościach.

Funkcje limfocytów

Za co odpowiadają limfocyty? Najogólniej rzecz ujmując, ich funkcje sprowadzają się do bronienia organizmu przed szkodliwymi drobnoustrojami dostającymi się z zewnątrz.

Limfocyty dzieli się na trzy grupy ze względu na pełnione przez nie funkcje:

  • limfocyty T (grasiczozależne) – grupa najliczniejsza, komórki powstające w szpiku kostnym, a dojrzewające w grasicy, pełnią funkcję niszczenia antygenów, czyli związków chemicznych, które dostając się do organizmu, wywołują odpowiedź immunologiczną,
  • limfocyty B (szpikozależne) – komórki powstające w szpiku kostnym, ich rolą jest produkcja przeciwciał odpornościowych,
  • komórki NK (z ang. Natural Killer) – odpowiedzialne za zwalczanie komórek nowotworowych oraz komórek zakażonych przez wirusy.

Aby dostać się do organizmu człowieka, bakterie, wirusy i grzyby muszą pokonać kilka barier ochronnych. Pierwsza z nich to skóra, błony śluzowe i wszelkie wydzieliny (np. mocz czy pot). Ich kwaśne pH działa bakteriobójczo, więc ich pokonanie dla drobnoustrojów nie jest łatwe. Jeśli jednak uda im się je pokonać, w organizmie aktywują się fagocyty. 

Otaczają one obce cząsteczki, które dostały się z zewnątrz i wchłaniają je. Jeśli jednak i przez nie zarazki nie zostaną pokonane, konieczna jest aktywność limfocytów przekształcających się w przeciwciała.

Limfocyty chronią więc organizm przed zarazkami w momencie, gdy nie radzą sobie z nimi inne mechanizmy obronne.

Normy limfocytów

Całkowita liczba limfocytów u zdrowej osoby dorosłej wynosi 1 x 10¹². Połowa z nich znajduje się w narządach limfatycznych, reszta zaś krąży we krwi. Ilość limfocytów określa się w badaniu krwi, czyli morfologii. Ich ilość (poziom wysoki, niski lub w normie) może powiedzieć bardzo wiele o stanie zdrowia zarówno dorosłego pacjenta, jak i dziecka. 

Wynik podawany jest z reguły jako wartość bezwzględna oraz wartość procentowa. U pacjentów dorosłych norma wyrażona wartością procentową to 15% – 40%. Normy limfocytów u dziecka są różne, w zależności od wieku:

  • u noworodków do 6. dnia życia: 26-36%,
  • 7. – 13. dzień: 36-46%,
  • 14. – 30. dzień: 43-53%,
  • od 1. miesiąca do 1. roku: 45-75%,
  • dzieci 1 – 3 lata: 50-70%,
  • dzieci 4 – 5 lat: 40-60%,
  • dzieci 6 – 7 lat: 32-52%,
  • dzieci 8 – 15 lat: 28-48%,
  • dzieci 16 – 19 lat: 25-45%.

Odchylenia od tych norm – za niskie lub za wysokie limfocyty mogą świadczyć o stanie chorobowym, należy jednak pamiętać, że na wynik mogą mieć wpływ takie czynniki jak:

  • przyjmowane leki,
  • przyjmowane suplementy diety,
  • stosowana dieta.

Poziom limfocytów podwyższony jest zazwyczaj u kobiet w ciąży, dlatego w tym wypadku inne wartości uznawane są za prawidłowe.

Wysokie limfocyty

Limfocyty podwyższone u dorosłego pacjenta lub u dziecka powinny zawsze mieć zbadaną przyczynę. Wynik powyżej normy jest podstawą do dalszej diagnostyki i jak najszybszego podjęcia odpowiedniego leczenia.

Co oznaczają podwyższone limfocyty? Zbyt wysoka liczba białych krwinek towarzyszy:

Przekroczone limfocyty oznaczają też niektóre choroby wirusowe:

Zdarza się, że zbyt wysokie limfocyty mają pacjenci:

  • po urazie, 
  • po zabiegu chirurgicznym,
  • po napadzie padaczki,
  • kobiety w ciąży.

Przy wirusowych chorobach zakaźnych we krwi pojawiają się niekiedy limfocyty atypowe – reaktywne komórki o zmienionej morfologii, ale niezłośliwym charakterze.

Limfocyty poniżej normy

Ponieważ limfocyty są komórkami pełniącymi obronne funkcje w organizmie, ich niedobór może świadczyć o obniżonej odporności. O osłabieniu układu immunologicznego mówi się przy poziomie limfocytów niższym niż 15 proc. wszystkich białych krwinek.

Do prawdopodobnych przyczyn obniżenia ich poziomu należą poważne schorzenia o podłożu wirusowym, jak AIDS czy WZW. Ich zaniżoną wartość powodują również choroby autoimmunologiczne:

Zbyt niskie limfocyty mogą też zwiastować chorobę nowotworową, w szczególności białaczkę. Towarzyszą one także niektórym schorzeniom wrodzonym:

Czytaj też:

 

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij