Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗
Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗
Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗

Polscy pracownicy nie wytrzymują presji. Rośnie liczba zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych

Lawinowo rośnie liczba zwolnień lekarskich z powodu chorób i zaburzeń psychicznych. W 2023 roku do ZUS spłynęło blisko półtora miliona zaświadczeń wystawionych pacjentom zmagającym się z takimi problemami zdrowotnymi, jak depresja czy zaburzenia nerwicowo-lękowe. To o 8,7 procent więcej niż rok wcześniej. Specjaliści nie mają wątpliwości: w wielu przypadkach kłopoty emocjonalne są konsekwencją obciążeń występujących w miejscu pracy.
Kobieta trzyma chusteczkę w ręki i siedzi na kanapie u psychiatry zastanawiając się nad rekordową liczbą zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Aż 1,4 miliona zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych wystawili lekarze w 2023 roku. Łącznie przełożyło się to na 26 milionów dni absencji w pracy.
  • Do najczęściej diagnozowanych problemów emocjonalnych należały ciężkie reakcje na stres, depresja oraz inne zaburzenia lękowe.
  • Najwięcej zwolnień wystawiono w październiku, wrześniu i marcu.
Spis treści

Zakład Ubezpieczeń Społecznych podał, że w 2023 roku lekarze wystawili 1,4 miliona zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych oraz zachowania, co łącznie przełożyło się na 26 milionów dni absencji chorobowej. Dla porównania, 12 miesięcy wcześniej zwolnień takich było 1,3 miliona, a sumaryczna liczba dni wolnych od pracy wyniosła 23,8 mln.

Wśród dysfunkcji, które najczęściej stanowiły podstawę do wypisania zwolnienia, wymienić można między innymi depresję, reakcje na stres, zaburzenia nerwicowo-lękowe różnego typu, zaburzenia osobowości, schizofrenię oraz wiele innych. Przy czym z całej tej grupy ZUS zdecydowanie wyróżnia trzy najbardziej powszechne, jakimi są:

  • reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne - 477,6 tys. zwolnień, 8,86 mln dni absencji chorobowej;
  • epizod depresyjny - 251,6 tys. zaświadczeń na 5,14 mln dni;
  • inne zaburzenia lękowe - 246 tys. zaświadczeń na 4,77 mln dni.

ZUS podał też, że najwięcej zwolnień tego typu wpłynęło w miesiącach jesiennego i wiosennego przesilenia, a więc w październiku (128,3 tys.), marcu (125,4 tys.) oraz wrześniu (121,2 tys.).

Przed laty zwolnienia wystawiane przez lekarzy psychiatrów często były traktowane z lekką pobłażliwością, w czym swój udział miały szkodliwe stereotypy, (takie jak: “depresja to nie choroba” etc.) ale też m.in. naganne praktyki wielu pacjentów symulujących chorobę po to, by chronić się przed utratą pracy. Dziś jednak sytuacja wygląda zgoła inaczej: społeczna świadomość zwiększa się, a rynek pracy gwarantuje dużo większą pewność zatrudnienia. Co zatem powoduje lawinowy wzrost liczby wystawianych zwolnień? Przyczyny są złożone.

Reklama

27 procent pracowników ma zaburzenia emocjonalne z powodu pracy

Rosnąca z każdym rokiem wydajność pracy Polaków cieszy ekonomistów, ale zjawisko to ma też swoją ciemną stronę. Coraz więcej osób nie wytrzymuje tempa, presji oraz nadmiaru bodźców i informacji, które każdego dnia musi przetworzyć system nerwowy oraz emocjonalny. Zwłaszcza, jeśli środowisko pracy dalekie jest od idealnego.

Z badania Puls BHP przeprowadzonego przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy wynika, że stresu, niepokoju oraz depresji spowodowanych lub pogłębionych przez pracę doświadcza aż 27 procent zatrudnionych. Najbardziej szkodliwe w tym kontekście okazują się „niespołeczne” godziny pracy oraz intensywność wykonywanych obowiązków.

Jeszcze więcej, bo aż 45 procent badanych deklaruje, że w ich środowisku pracy występują zagrożenia psychospołeczne, które potencjalnie mogą oddziaływać na kondycję emocjonalną.

Należą do nich między innymi:

  • nadmierne obciążenie pracą,
  • sprzeczne wymagania i brak jasności co do pełnionej roli,
  • brak zaangażowania w podejmowanie decyzji, które mają wpływ na pracownika,
  • brak wpływu na sposób wykonywania pracy,
  • źle zarządzana zmiana organizacyjna,
  • niepewność zatrudnienia,
  • nieskuteczna komunikacja,
  • brak wsparcia ze strony kierownictwa lub współpracowników,
  • molestowanie psychiczne i seksualne,
  • trudni klienci, pacjenci, uczniowie etc.

Oczywiście z medycznego i naukowego punktu widzenia nie każda sytuacja wymagająca wysiłku i maksymalnego zaangażowania jest powodem zaburzeń psychicznych. Szkodliwy przewlekły stres i związane z nim dalsze problemy emocjonalne występują dopiero w sytuacji, gdy powierzone obowiązki i związane z nimi napięcia przekraczają możliwości adaptacyjne danego człowieka.

Reklama

Polacy już nie wstydzą się wizyty u psychiatry. Jeśli są chorzy - leczą się.

Drugim czynnikiem, który najprawdopodobniej wpływa na wzrost liczby diagnozowanych zaburzeń psychicznych oraz wystawianych w związku z tym zwolnień, są postępujące w szybkim tempie zmiany społeczne, w tym zarówno demograficzne, jak też świadomościowe.

Na rynek pracy szeroką falą wdziera się obecnie tzw. generacja Z, a więc ludzie urodzeni po 1995 roku. Socjologowie, psychologowie i ekonomiści zauważają, że pokolenie to zdecydowanie przedkłada życie prywatne ponad zawodowe, źle znosi nadmiar obowiązków, a w dodatku cechuje się zwiększoną świadomością zagrożeń natury mentalnej. W odróżnieniu od starszych roczników nie ma też oporów, żeby korzystać z pomocy psychiatrycznej, jeśli jest to potrzebne (to co wcześniej było przedmiotem wstydu, dziś w niektórych kręgach jest niemal modne).

Komentując to zagadnienie, Lidia Tkaczyk, psycholog i psychoterapeuta ze Szpitala MSWiA w Krakowie mówiła w Radiu RMF24, że większa liczba diagnozowanych zaburzeń psychicznych to zjawisko charakterystyczne dla krajów wysokorozwiniętych.

- Jest większa świadomość i w związku z tym więcej ludzi zgłasza się po pomoc, ponieważ wiedzą, że tę pomoc mogą uzyskać. Z drugiej strony na pewno jest większa liczba przypadków związanych z zagrożeniami wynikającymi z przewlekłego i bardzo silnego stresu, w którym żyjemy, pracujemy, funkcjonujemy - oceniła psycholog.

Czytaj również

Bibliografia

  • Coraz więcej zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, https://www.zus.pl/-/coraz-więcej-zwolnień-lekarskich-z-powodu-zaburzeń-psychicznych-i-zaburzeń-zachowania?redirect=%2Fo-zus%2Faktualnosci [data dostępu: 11.04.24].
  • Zagrożenia psychospołeczne i zdrowie psychiczne w miejscu pracy, https://osha.europa.eu/pl/themes/psychosocial-risks-and-mental-health [data dostępu: 11.04.24].
  • ZUS: Coraz więcej L4 z powodu problemów psychicznych, https://twojezdrowie.rmf24.pl/aktualnosci/news-zus-coraz-wiecej-l4-z-powodu-problemow-psychicznych,nId,7331309#crp_state=1 [data dostępu: 11.04.24].
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Wiadomości
Doktor Bizoń o terapii raka endometrium: „Najważniejsza jest personalizacja leczenia”
Doktor Bizoń
ChatGPT nie zdał polskiego egzaminu z chorób wewnętrznych. Sztuczna inteligencja nie zastąpi lekarzy
Sztuczna inteligencja wykorzystywana w medycynie
Księżna Kate choruje na nowotwór. Co to jest chemioterapia prewencyjna?
Kobieta po podaniu chemioterapii prewencyjnej
Podobne artykuły
Szczepienie dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień
Kalendarz obowiązkowych i zalecanych szczepień dziecka - kiedy trzeba je zrobić?
Pacjent chory na stwardnienie rozsiane
Mam stwardnienie rozsiane - relacja pacjenta z forum
Półka z napojami procentowymi symbolizująca zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych
Zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych. Nowy pomysł rządu dzieli Polaków
Długość życia po chemioterapii - chory mogą żyć dłużej!
Chcesz zmienić kolor oczu? Użyj lasera

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!