Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

SHBG - badanie hormonów płciowych. Kiedy należy je wykonać?

SHBG jest białkiem, które wiąże i transportuje hormony płciowe, w tym między innymi testosteron. SHBG badanie najczęściej wykonuje się u mężczyzn z niskim testosteronem, a u pań - zbyt wysokim. Jak wygląda badania i czy jest konieczne do wykonania w ciąży?
Próbka z białkiem wiążącym testosteron
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Badanie SHBG pozwala na określenie stężenia białka, które wiąże hormony płciowe. Dzięki niemu możnadowiedzieć się, jaki ma się poziom testosteronu.
  • Nieprawidłowości w stężeniu SHBG mogą przyczynić się do wielu nieprzyjemnych objawów fizycznych, jak np. łysienie. Prowadzić to może również do licznych chorób, które źródło mają w problemach z hormonami.
  • W ciąży natomiast badanie SHBG jest ogólnie zalecane, jednak normy dla kobiet ciężarnych różnią się, ponieważ w tym czasie poziom hormonów ulegnie zmianie.
SPRAWDŹ TEŻ: Obowiązkowe badania w ciąży - ile to kosztuje?
Spis treści

Reklama

Co to badanie SHBG?

SHBG (z ang. sex hormone binding globulin), czyli białko, zwane także globuliną wiążącą hormony płciowe (androgenów u mężczyzn i endrogenów u kobiet), to jedno z badań pozwalających ustalić ich poziom w organizmie.

Poziom SHBG wskazuje na ilość białka, a jest ona zależna od tłuszczu odkładającego się w wątrobie. Tłuszcz natomiast pochodzi z fruktozy, czyli cukru prostego. Kiedy wzrasta poziom cukru, a potem tłuszczu, zmniejsz się tym samym poziom SHBG.

Cena badania SHBG to, w zależności od przychodni, od około 30 zł do nawet 70 złotych. Wynik najczęściej odebrać można już następnego dnia roboczego po pobraniu.

Reklama

Diagnostyka SHBG

Badanie SHBG wykonywane jest w laboratorium analitycznym. Aby pobrać krew żylną do oznaczenia poziomu tego białka, pacjent nie musi być na czczo. Jednak w okresie letnim zaleca się, aby około pół godziny przed badaniem wypić szklankę wody lub herbaty bez cukru.

SHBG jest dość rzadko zlecane. U większości pacjentów wystarczających informacji o stanie zdrowia pacjenta dostarcza zbadanie poziomu testosteronu całkowitego oraz wolnego (niezwiązanego z żadnym białkiem). Lekarze zlecają oznaczenie poziomu testosteronu razem z badaniem poziomu SHBG, aby uzyskać informację na temat testosteronu biodostępnego.

Reklama

Kiedy wykonać badanie SHBG?

Poziom tego białka sprawdza się w przy takich dolegliwościach, jak:

  • nadmierne owłosienie u pań,
  • zaburzenia miesiączkowania lub brak miesiączki ,
  • łysienie u kobiet,
  • nadmierne umięśnienie u pań,
  • zanik mięśni u mężczyzn,
  • problemy z potencją,
  • zaburzenia erekcji.

Reklama

Jaka jest norma SHBG?

Norma dla SHBG może kształtować się na poziomie od 18 do 110 nmol/l. Należy jednak pamiętać, że laboratoria mają różne normy. Zależą one od metody oznaczenia, odczynników oraz sprzętu, na jakim badanie jest wykonywane. W dodatku pracownie analityczne mogą posługiwać się różnymi jednostkami miary.

Prawidłowej interpretacji wyniku może dokonać lekarz dysponujący innymi badaniami pacjenta i znający jego ogólny stan zdrowia.

Co oznacza wysoki poziom SHBG? W takim przypadku pacjent może mieć nadczynność tarczycy. Wysoki poziom tego białka może również wskazywać na marskość wątroby. Na wyższy wskaźnik globuliny wiążącej hormony płciowe może wpływać przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Wysoki poziom SHBG stwierdza się u panów z niskim testosteronem.                  

Co natomiast oznacza niski poziom SHBG? Może on wskazywać na niedoczynność tarczycy oraz zespół policystycznych jajników. SHBG na niskim poziomie utrzymuje się u osób z akromegalią. W tym przypadku u chorych obecny jest, ale za to w nadmiarze, hormonu wzrostu (somatotropina). U dzieci i nastolatków taki poziom hormonów prowadzić może do gigantyzmu.

Niedobór białka SHBG występuje w również u osób otyłych. Jego poziom obniża się też u kobiet po przejściu menopauzy.

Reklama

SHBG a ciąża

Podwyższone SHBG występuje również u kobiet w ciąży i jest to naturalny objaw. Podobnie jest z dziećmi, u których dopiero po osiągnięciu dojrzałości wskaźnik SHBG spada.

Z kolei kobiety z powodu wysokiego poziomu testosteronu odczuwają różne dolegliwości oraz problemy natury estetycznej. Hirsutyzm to bolączka wielu pań, bo nadmierne owłosienie pojawia się u nich w miejscach typowych dla mężczyzn - podbródek, klatka piersiowa, uda, stopy, brzuch i obszar nad górną wargą. Kobiety z wyższym testosteronem mają także obniżony tembr głosu. Często borykają się z trądzikiem i otyłością.

W przypadku wysokiego poziomu testosteronu, czyli niższego SHBG, u kobiet wystąpić może problem z płodnością. W ich przypadku poziom powinien być dwukrotnie wyższy niż u mężczyzn w tym samym wieku.

Odpowiednio szybko wykryte nieprawidłowości stężenia SHBG pozwalają na wyleczenie problemów z płodnością. Tym samym można unormować cykl menstruacyjny, którego zaburzenie jest jednym z objawów za wysokiego testosteronu.

Reklama

Testosteron a SHBG

Poziom hormonu SHBG sprawdza się w celu ocenienia stężenia androgenów, czyli męskich hormonów płciowych. U mężczyzn największe problemy sprawia właśnie testosteron, a dokładnie jego niedobór. Niski poziom testosteronu może być odpowiedzialny za niskie libido, zaburzenia erekcji i bezpłodność.

Ponieważ oznaczenie hormonu SHBG jest badaniem odpłatnym, można je wykonać bez skierowania lekarskiego, ale dobrze skonsultować się wcześniej z lekarzem. 

Reklama

Co zrobić po badaniu SHBG?

W przypadku za wysokiego stężenia tego białka należy wprowadzić suplementację. Jak więc można obniżyć SHBG? W leczeniu używa się Boronu. Przyjmowana dawka jest zależna od zalecenia lekarza. Jednym wystarczy 6mg dziennie, inni potrzebują 10 mg. Taka suplementacja trwa około 2 miesięcy, by zaczęła przynosić rezultaty.

Jak natomiast podnieść SHBG? W przypadku za niskiego stężenia białka potrzebna jest zmiana diety i stylu życia. Posiłki powinny mieć niską zawartość tłuszczu, a bogatą w błonnik. Ważna jest także aktywność fizyczna. Po takiej zmianie stylu życia poziom SHBG powinien samoistnie się podnieść.

Czytaj również

Bibliografia

  • Rafael Simó i inni, Novel insights in SHBG regulation and clinical implications, „Trends in endocrinology and metabolism: TEM”, 26 (7), 2015, s. 376–383.
  • C. Selby, Sex hormone binding globulin: origin, function and clinical significance, „Annals of Clinical Biochemistry”, 27 ( Pt 6), 1990, s. 532–541.
  • Walsh KA, Titani K, Takio K, Kumar S, Hayes R, Petra PH (November 1986).
  • Goodarzi MO, Dumesic DA, Chazenbalk G, Azziz R. Polycystic ovary syndrome: etiology, pathogenesis and diagnosis. Nat Rev Endocrinol 2011; 7: 219-23.
  • ammond GL, Bocchinfuso WP (1996).
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Badania krwi
AST (aminotransferaza asparaginianowa) - badanie krwi przy diagnostyce wątroby. Co oznacza wynik?
Próbka krwi do badania poziomu AST
Western Blot skutecznym testem na boreliozę? Sprawdź, ile się czeka na wynik i jak go interpretować
Kleszcz na skórze człowieka
O czym świadczy nieprawidłowy wynik CRP u dziecka?
Dziecko w czasie badania
Podobne artykuły
Posiew krwi przeprowadzany w labolatorium
Posiew krwi - tlenowy i beztlenowy. Ile się czeka na wyniki?
Wizualizacja płytek krwi
Morfologia MPV - co znaczny za niskie lub za wysokie MPV? Jaka jest norma?
Próba krwi do badania poziomu ALT
Badanie ALT - diagnozowanie uszkodzeń wątroby. Norma wyników
Próbki krwi
Morfologia RBC - czym jest, co oznacza podwyższone i obniżone?
Badanie poziomu IGE całkowitego
IgE całkowite: jaka jest norma? Co oznacza wysokie IgE, a co niskie?

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie są Twoje sposoby na szybkie zaśnięcie?
Trisen-sonda