Swędzenie skóry w ciąży - jak je złagodzić? Co zastosować?

Kobieta w ciąży drapie się po brzuchu
Źródło:123RF
Swędzenie skóry w ciąży może być związane z jej rozciąganiem, ale też mieć podłoże dermatologiczne lub wynikać z groźnej choroby, jaką jest cholestaza. Zobacz, co powoduje swędzenie brzucha w ciąży i jak załagodzić świąd. Jakie środki należy stosować?

Przyczyny swędzenia skóry w ciąży 

Swędzenie skóry w ciąży związane jest z licznymi procesami zachodzącymi w ciele i organizmie kobiety w tym szczególnym okresie. Etiologia tego zjawiska jest zróżnicowana i nieoczywista, w grę wchodzą czynniki zarówno czysto fizyczne, jak też dermatologiczne, hormonalne, immunologiczne czy związane z przemianą materii. Najczęściej swędzenie skóry w ciąży powodowane jest przez:

  • rozciąganie się ciała i powstawanie tak zwanych rozstępów,
  • swoiste dla tego okresu dermatozy (opryszczki, rumienie, stany zapalne i inne),
  • cholestazę, czyli zastój żółci – poważne schorzenie wątroby zagrażające bezpieczeństwu płodu.

Jak rozpoznać przyczyny świądu? Co stosować, by łagodzić dolegliwości? Dlaczego tego typu objawów nie wolno lekceważyć, zwłaszcza w III trymestrze?

Swędzenie brzucha w ciąży

Swędzenie brzucha w ciąży wywoływać może każdy z wyżej wymienionych czynników, najbardziej jednak prawdopodobne jest, że uciążliwy świąd jest efektem rozciągania się skóry.  

W kolejnych tygodniach ciąży dochodzi do takich zjawisk, jak:

  • powstawanie rozstępów i związane z tym pękanie włókien kolagenowych oraz elastynowych, czego przyczyną jest między innymi zwiększona produkcja hormonu o nazwie kortyzol, 
  • utrata elastyczności i właściwego nawilżenia oraz natłuszczenia skóry, co związane jest z zaburzeniami pracy gruczołów łojowych i zmianą gospodarki wodnej,
  • zwiększona tkliwość ciała i podatność na wszelkie bodźce fizyczne oraz niefizyczne. 

Tego typu swędzenie brzucha w ciąży występuje w szczególności w II i III trymestrze, a więc wtedy, gdy staje się on zauważanie większy. Co istotne, podobne objawy dotknąć mogą także inne części ciała, a więc powiększające się piersi, czy przybierające w obwodzie nogi i pośladki.

Swędzenie ciała w ciąży - dermatozy

Swędzenie ciała w ciąży może jednak mieć także poważniejsze podłoże. Przemiany hormonalne, metaboliczne oraz immunologiczne prowadzą często do rozwoju schorzeń zbiorczo nazywanych dermatozami ciążowymi, w przebiegu których notowane są takie objawy, jak świąd, opryszczka, stany zapalne – zwłaszcza w I trymestrze.  W publikacji Dermatozy swoiste dla okresu ciąży, Dorota Roguś-Skorupska wymienia następujące potencjalne problemy zdrowotne o charakterze dermatologicznym, które mogą wywoływać swędzenie skóry w ciąży:

  • opryszczki ciężarnych, 
  • liszajec opryszczkowaty, 
  • swędzące grudki i ogniska pokrzywkowe w przebiegu ciąży, 
  • świerzbiączka ciężarnych,
  • świąd ciężarnych,
  • grudkowe zapalenie skóry ciężarnych,
  • autoimmunologiczne progesteronowe zapalenie skóry ciężarnych, 
  • swędzące ciążowe zapalenie mieszków włosowych,
  • rumień guzowaty ciężarnych.

Swędzenie skóry w 9 miesiącu ciąży

Swędzenie skóry w 9 miesiącu ciąży bywa objawem tak zwanej cholestazy, czyli zastoju żółci. Jest to schorzenie wątroby, o nie do końca poznanej etiologii, dotykające wyłącznie kobiety noszące w swoim łonie dziecko i ustępujące samoistnie po porodzie. W większości wypadków pojawia się w III trymestrze. Typowe dla cholestazy objawy kliniczne, to:

  • uporczywy świąd całego ciała (u większości pacjentek),
  • żółtaczka (u około 10 procent ciężarnych),
  • wzrost stężenia kwasów żółciowych. 

Cholestaza jest przejściowa i dla samej matki nie stanowi zagrożenia. Jednak aż u 19-60 procent cierpiących na nią pacjentek prowadzi do przedwczesnego porodu, a w 1-4 proc. przypadków skutkiem może być obumarcie płodu (dane: P. Milkiewicz, Cholestaza ciążowa — wybrane aspekty). Ryzyko to w największym stopniu występuje w 37-38 tygodniu ciąży, dlatego zaleca się u kobiet chorych na cholestazę sprowokowanie porodu w 36. tygodniu, a więc na samym początku dziewiątego miesiąca. 

Jak złagodzić swędzenie skóry w ciąży?

Wszystko zależy od przyczyny występujących dolegliwości. W przypadku rozstępów, stosuje się specjalne kremy, żele i balsamy, z zawartością takich komponentów, jak:

Dodatkowo w składzie tego typu kosmetyków powinna się znajdować między innymi witamina A. Balsamy i kremy na rozstępy mają działanie nawilżające, kojące, a także sprzyjają odbudowie włókien kolagenowych i elastynowych. Pamiętać jednak należy, że rozstępom lepiej jest zapobiegać, niż je leczyć . Temu służy między innymi odpowiednia aktywność fizyczna oraz dieta, które pozwalają kontrolować masę ciała w czasie ciąży i nie dopuścić do nadmiernego rozciągania skóry. 

Jak leczyć swędzenie nóg w ciąży i inne dermatozy?

Jeśli swędzenie skóry w ciąży ma podłoże dermatologiczne lub związane jest z nieprawidłową pracą wątroby, oprócz kojących kremów i balsamów, wdrożyć należy bardziej zaawansowane leczenie. Przykładowo:

  • opryszczka ciężarnych – w postaci łagodnej stosuje się miejscowo kremy z dodatkiem kortykosteroidów oraz doustnie leki przeciwhistaminowe i wapń. W postaci zaostrzonej – doustnie lek o nazwie prednizon,  
  • świerzbiączka ciężarnych – pacjentka powinna objawowo otrzymywać leki sterydowe i przeciwświądowe,
  • cholestaza – podstawą terapii jest kwas ursodezoksycholowy, obniżający stężenie żółci w wątrobie.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Dorota Roguś-Skorupska, Dermatozy swoiste dla okresu ciąży, Borgis - Nowa Medycyna 11/2000
  • Piotr Milkiewicz, Cholestaza ciążowa — wybrane aspekty, Gastroenterologia Kliniczna, 2010, tom 2, nr 1

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Czy według Ciebie bankowanie krwi pępowinowej to dobra inwestycja?

  Tak. Jej późniejsze wykorzystanie może uratować życie.

  Nie sądzę, ale na wszelki wypadek warto się zabezpieczyć.

  Nie. Uważam, że nie zostanie wykorzystana.

Patronem sondy jest Polski Bank Komórek Macierzystych

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA