Gdy zaczyna drapać Cię w gardle... 🍋🌿 który smak wybierzesz?
Gdy zaczyna drapać Cię w gardle... 🍋🌿 który smak wybierzesz?
Gdy zaczyna drapać Cię w gardle... 🍋🌿 który smak wybierzesz?

Syrop z cukrem czy bez? Farmaceutka podpowiada, jaki wybrać dla dziecka

Stoisz w aptece z dwoma syropami w rękach. Ta sama substancja czynna, podobna cena, różnią się tym, że na jednym opakowaniu widnieje napis „bez cukru”. Ręka sama sięga po tę „zdrowszą” wersję. Zanim jednak zdecydujesz, zadaj sobie jedno pytanie: bez cukru, ale z czym zamiast niego?

W czym możemy Ci pomóc?

Kilkuletni chłopiec w białej koszulce pije syrop z łyżeczki
Źródło: AdobeStock
W skrócie
  • Syrop bez cukru nie zawsze jest lepszym wyborem dla dziecka
  • Warto sprawdzić, czym zastąpiono cukier (np. sorbitolem lub aspartamem)
  • Wybór syropu powinien uwzględniać stan zdrowia dziecka, czas leczenia i skład preparatu
Spis treści

Medme poleca

Po co w ogóle cukier w syropie? 

Wiele substancji leczniczych ma gorzki, nieprzyjemny smak. Sacharoza, czyli zwykły cukier, skutecznie go maskuje, nadaje syropowi gęstą konsystencję, a w wysokim stężeniu pomaga też chronić preparat przed rozwojem drobnoustrojów. 

Słodki smak ma jeszcze jedną, bardzo praktyczną zaletę: dziecko chętniej przyjmuje lek. A to nie jest drobiazg. Maluch, który wypluwa syrop, płacze przy każdej łyżeczce albo zaciska usta, nie dostaje pełnej dawki, a wtedy leczenie może być mniej skuteczne. Czasem to właśnie smak decyduje o tym, czy podanie leku będzie w ogóle możliwe. 

Reklama

Czy cukier w syropie szkodzi dziecku? 

Przy krótkim leczeniu, np. kilkudniowej infekcji i stosowaniu syropu zgodnie z zaleceniami producenta nie ma powodu, by demonizować cukier. Jego ilość w zalecanych dawkach jest zwykle niewielka w porównaniu z tym, co dziecko przyjmuje na co dzień z sokami, jogurtami czy przekąskami. 

Są jednak sytuacje, w których warto zachować ostrożność.

Zwróć uwagę
Problemy z zębami
Lepki, słodki syrop łatwo osadza się na zębach. Ma to znaczenie zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu i podawaniu leku wieczorem
Praktycznie: podaj dziecku syrop przed myciem zębów albo niech dziecko chociaż popije go wodą, gdy umycie zębów nie jest możliwe
Sprawdź dawkę
Cukrzyca
Cukier zawarty w syropie trzeba uwzględnić w bilansie węglowodanów
Gdzie sprawdzić? Informację o ilości cukru w dawce znajdziesz w ulotce
Ważne
Zaburzenia metaboliczne
Dotyczy to m.in. dziedzicznej nietolerancji fruktozy, zespołu złego wchłaniania glukozy-galaktozy czy niedoboru sacharazy-izomaltazy
Sacharoza jest przeciwwskazana w takich przypadkach, a odpowiednie ostrzeżenie znajduje się w ulotce

Reklama

 Syrop bez cukru, ale z czym zamiast niego? 

W farmakoterapii dzieci ważne jest nie tylko dobranie odpowiedniego leku, ale też zadbanie o to, żeby został on rzeczywiście przyjęty. Dzieci preferują słodki smak, dlatego też syrop „bez cukru” nadal musi być słodki. Producent zastępuje więc sacharozę innymi substancjami. Najczęściej są to poliole (np. sorbitol, maltitol, ksylitol, izomalt) albo słodziki intensywne (np. sukraloza, acesulfam K, sacharyna, aspartam). Nie są to substancje „toksyczne” ani „gorsze od cukru”. Słodziki są związkami chemicznymi, które charakteryzują się słodkim smakiem i niższą wartością energetyczną niż cukier. Mają też one swoje własne właściwości, które u większości dzieci nie mają istotnego znaczenia przy okazjonalnym stosowaniu. U części dzieci jednak należy wziąć je pod uwagę przy wyborze odpowiedniego preparatu. 

 
SYROP
Szukasz syropu na kaszel dla dziecka?
Porównaj dostępne syropy na kaszel dla dzieci na Medme.pl. Sprawdź ich skład, przeznaczenie oraz informacje dotyczące stosowania.
Zobacz preparaty na kaszel dla dzieci →

Sorbitol i inne poliole 

Poliole nie sprzyjają próchnicy tak jak cukier, dlatego często pojawiają się w syropach dla dzieci. Mają jednak jedną cechę: słabo wchłaniają się w jelitach i „ściągają” do nich wodę. W większych ilościach mogą powodować wzdęcia, bóle brzucha, gazy i luźne stolce, a nawet działać przeczyszczająco. 

U dziecka, które waży kilkanaście kilogramów, ten próg osiąga się szybciej niż u dorosłego, zwłaszcza gdy przyjmuje jednocześnie kilka preparatów z sorbitolem albo zjada słodycze czy gumy „bez cukru”. Ostrożność warto zachować też przy biegunce, bo syrop z dużą ilością sorbitolu może ją nasilić. 

Ważne!
Sorbitol, maltitol i izomalt nie są odpowiednie dla dzieci z dziedziczną nietolerancją fruktozy. W takiej sytuacji wersja „bez cukru” wcale nie jest bezpieczniejszym wyborem.

Aspartam 

Aspartam jest źródłem fenyloalaniny, dlatego ma szczególne znaczenie dla dzieci chorych na fenyloketonurię. Ta choroba jest wykrywana w ramach badań przesiewowych noworodków, więc rodzice zwykle wiedzą o niej od pierwszych tygodni życia dziecka. U maluchów z fenyloketonurią należy unikać stosowania leków z aspartamem. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku należy uważnie przeczytać ulotkę pod kątem składu i/lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. 

Aspartam a ryzyko nowotworów
Być może słyszałeś też, że aspartam został w 2023 roku wpisany przez Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem (IARC) na listę substancji „możliwie rakotwórczych”. Jednocześnie eksperci WHO i FAO nie zmienili dopuszczalnego dziennego spożycia aspartamu, a ilości obecne w dawkach syropu są od tego limitu bardzo dalekie. .

Inne słodziki 

Sukraloza, acesulfam K, sacharyna czy glikozydy stewiolowe są stosowane w bardzo małych ilościach i przy typowym dawkowaniu zwykle nie wymagają dodatkowych ostrzeżeń w ulotce. 

Reklama

Jak wybrać syrop dla swojego dziecka? 

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Wybór zależy od konkretnego dziecka i od tego, jak długo lek będzie stosowany: 

  • zdrowe dziecko, krótka kuracja: oba syropy będą dobrym wyborem. Postaw na ten, który maluch chętnie przyjmie, 
  • cukrzyca: lepsza będzie wersja bez cukru, ale sprawdź, czym go zastąpiono, 
  • fenyloketonuria: unikaj preparatów z aspartamem, 
  • dziedziczna nietolerancja fruktozy: unikaj zarówno sacharozy, jak i sorbitolu, maltitolu czy izomaltu, 
  • wrażliwy brzuszek, skłonność do biegunek: ostrożnie z syropami zawierającymi sorbitol, 
  • dłuższe stosowanie lub skłonność do próchnicy: zadbaj o higienę jamy ustnej albo rozważ wersję bez cukru. 
Farmaceutka podpowiada, gdzie sprawdzić skład syropu
Nie musisz czytać całej ulotki od początku do końca. Zacznij od dwóch konkretnych miejsc
2
Punkt 2. ulotki
Tutaj znajdziesz informacje typu „Lek zawiera sorbitol” lub „Lek zawiera sacharozę”, wraz z ilością i odpowiednimi ostrzeżeniami
6
Punkt 6. ulotki
W sekcji „Zawartość opakowania i inne informacje” znajdziesz szczegółowe informacje dotyczące składu leku
?
Nadal masz wątpliwości?
Zapytaj farmaceutę. Pomoże dobrać preparat do potrzeb Twojego dziecka

Bibliografia

  • European Medicines Agency (EMA). Annex to the European Commission guideline on ‘Excipients in the labelling and package leaflet of medicinal products for human use’ (SANTE-2017-11668), Revision 5. 2025. https://www.ema.europa.eu/en/scientific-guidelines/annex-european-commission-guideline-excipients-labelling-package-leaflet-medicinal-products-human-use [dostęp: 17.11.2026].
  • European Medicines Agency (EMA). Information for the package leaflet regarding fructose and sorbitol used as excipients in medicinal products for human use. EMA/CHMP/460886/2014. 2017. https://www.ema.europa.eu/en/scientific-guidelines/fructose-sorbitol [dostęp: 17.11.2026].
  • World Health Organization (WHO), International Agency for Research on Cancer (IARC), Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives (JECFA). Aspartame hazard and risk assessment results released. 14.07.2023. https://www.who.int/news/item/14-07-2023-aspartame-hazard-and-risk-assessment-results-released [dostęp: 17.11.2026].
  • Wiercińska M. Fenyloketonuria – objawy, dziedziczenie, dieta. Medycyna Praktyczna dla Pacjentów. https://www.mp.pl/pacjent/choroby/339056,fenyloketonuria-objawy-dziedziczenie-dieta [dostęp: 17.11.2026].
  • Ministerstwo Zdrowia. Program badań przesiewowych noworodków w Polsce na lata 2019–2026. https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-badan-przesiewowych-noworodkow-w-polsce-na-lata-2019-2026 [dostęp: 17.11.2026].
Patrycja Lesińska
Artykuł napisany przez
Patrycja Lesińska
Magister Farmacji, absolwent farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku. Ukończone studia podyplomowe z zakresu opieki farmaceutycznej w Centrum Kształcenia Podyplomowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz z organizacji i zarządzania badaniami klinicznymi na Uczelni Łazarskiego.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Specjaliści współpracujący z medme
25674

Wojciech Ziółkowski

magister farmacji

Poznaj mnie
25626

Katarzyna Kulig

dermatolog i wenerolog

Poznaj mnie
25675

Marzena Rojek-Ledwoch

dietetyczka, psychodietetyczka

Poznaj mnie
25676

Kamila Pawłowska

dietetyk kliniczny, psychodietetyk

Poznaj mnie
25625

Sylwia Borowska

doktor nauk farmaceutycznych

Poznaj mnie
25886

Magdalena Grosiak

diagnosta laboratoryjny

Poznaj mnie
25887

Magdalena Rutkowska

lekarz weterynarii

Poznaj mnie
25879

Anna Lewandowska

psychiatra dziecięcy

Poznaj mnie
25888

Jolanta Woźniak

prawnik

Poznaj mnie
27090

Patrycja Lesińska

Magister Farmacji

Poznaj mnie
27097

Barbara Bukowska

Dr n. biol., mgr farm.

Poznaj mnie
Pokaż wszystkich
Więcej z kategorii Objawy i dolegliwości
Tężyczka utajona i jawna - objawy, przyczyny i leczenie
Kobieta z objawami tężyczki
Jak wygląda malinowy język i jakim chorobom może towarzyszyć?
Dziewczyna z patyczkiem w ustach
Inhalacje na gardło – z czego można je przygotować?
Mężczyzna robi sobie inhalacje na gardło
Podobne artykuły
Do przygotowania inhalacji z rumianku używa się suszonych kwiatów
Inhalacje z rumianku – na co warto je stosować?
Osoba wykonująca inhalacje na zatkany nos i zatoki
Inhalacje na zatoki i zatkany nos - jak je przygotować i czy niezbędny jest inhalator?
Sine stopy na śniegu
Sine stopy – u dziecka i osoby dorosłej. Jakie przyczyny?
Do przygotowania inhalacji można użyć suszony majeranek lub olejek
Inhalacje z majeranku – na co warto je stosować?
Ręka po operacji Przykurczu Dupuytrena
Przykurcz Dupuytrena – jak skutecznie leczyć?
Sonda
Sonda redakcyjna
Gdy zaczyna drapać Cię w gardle… który smak wybierasz?
Zakłady Farmaceutyczne „UNIA” Spółdzielnia Pracy
Reklama leku Uniben w sprayu na ból gardła – dwa smaki produktu, opakowania leku i możliwość rezerwacji na Medme.pl.

Drapie Cię w gardle?
To może być początek infekcji! Sprawdź