Najzdrowsze miejsce w internecie

Heterochromia - dwukolorowe oczy. Czy jest groźna?

Heterochromia oczu jest wadą genetyczną, która objawia się różnobarwnością tęczówki. W rzadkich przypadkach heterochromia ma charakter nabyty i rozwija się najczęściej na skutek urazu lub nowotworu. Sprawdź, jakie są przyczyny dwukolorowych oczu oraz w jakich sytuacjach heterochromia może wymagać leczenia.
Kobieta o różnobarwnych oczach
źrodło:123RF
Spis treści

Co to jest heterochromia?

Heterochromia to w uproszczeniu wielokolorowa tęczówka lub dwa różne kolory oczu. Wada genetyczna dotyka 1 proc. populacji. Schorzenie występuje nie tylko u ludzi, ale także zwierząt, czego przykładem są psy rasy Husky.

Heterochromia jest prawdopodobnie jedną z niewielu wad genetycznych, która wzbudza fascynację. Różnobarwność tęczówki nie jest powodem ostracyzmu społecznego, lecz wręcz przeciwnie. Wiele osób marzy o niezwykłych, oryginalnych tęczówkach, czego dowodem są soczewki kontaktowe zmieniające kolor oczu

Różnobarwnymi tęczówkami mogą pochwalić się takie gwiazdy estrady i ekranu jak Jane Seymour, Dan Ackroyd, Kate Bosworth czy Mila Kunis. Do 1 proc. osób z heterochromią należał także Dawid Bowie. 

Przyczyny heterochromii 

Kolor oczu, podobnie jak barwę włosów i skóry, dziedziczymy po rodzicach w sposób autosomalny dominujący. To, jaki odziedziczymy kolor oczu zależy od ilości melaniny w przekazywanych nam przez rodziców genach. Melanina jest pigmentem naturalnie występującym w wyspecjalizowanych komórkach organizmu nazywanych melanocytami. Każdy człowiek posiada podobną liczbę melanocytów, ale liczba znajdujących się w nich organelli, czyli melanosomów, które odpowiadają za produkuję melaniny, może się znacząco różnić. Zasadniczo ludzie mają dwa rodzaje melanosomów:

  • eumelanosomy, które decydują o ciemnej barwie tęczówki 
  • feomelanosomy - decydujące o jasnych barwach. 

Oczy niebieskie mają osoby z dużą liczbą feomelanosomów, zaś brązowe z większą liczbą eumelanosomów. Zaś oczy zielone są wynikiem równowagi między eumelanosomami i feomelanosomami. 

Heterochromia jest zatem wadą genetyczną, spowodowaną zaburzeniami w rozkładzie melaniny w tęczówkach. W większości przypadków heterochromia jest wadą samoistną, ale warto podkreślić, że stanowi także jeden z objawów takich schorzeń jak:

  • zespół Waardenburga 
  • bielactwo
  • zespół Sturge-Webera
  • zespół Parry’ego-Romberga
  • choroba Hirschprunga
  • nerwiakowłókniakowatość 
  • nietrzymanie barwnika.

W rzadkich przypadkach diagnozuje się heterochromię nabytą, będąca konsekwencją jaskry, urazu oraz nowotworu oka. Nabyta heterochromia bezwzględnie wymaga konsultacji lekarskiej. 

Rodzaje heterochromii oczu 

Heterochromia oczu ma dwie podstawowe postaci. Wyróżnia się:

  • heterochromię iridis, które polega na różnobarwności jednej tęczówki,
  • heterochromię iridium, które polega na występowaniu dwukolorowych oczu.

W literaturze medycznej można jednak znaleźć także inne klasyfikacje heterochromii. Niektórzy badacze wyróżniają:

  • całkowitą heterochromię – kiedy jedno oko różni się kolorem od drugiego 
  • sektoralną heterochromię – kiedy tylko część tęczówki różni się kolorem od pozostałych jej części 
  • centralną heterochromię – kiedy wewnętrze tęczówki ma inny kolor niż jej obwód.

Czy dwukolorowe oczy wymagają leczenia?

Dwukolorowe oczy zazwyczaj nie wymagają leczenia. Wrodzona heterochromia bardzo rzadko ma związek z chorobą lub powoduje jakiekolwiek zaburzenia widzenia. Różnobarwność tęczówki można zatem traktować jako defekt estetyczny lub wręcz przeciwnie – jako walor estetyczny. Zdarza się jednak, że heterochromia jest manifestacją choroby genetycznej, którą wymaga leczenia. Przykładowo, jeśli u dziecka z różnobarwnymi tęczówkami występuje także niedosłuch, może to świadczyć o zespole Waardenburga. Wówczas niezbędna jest diagnostyka w kierunku tej rzadkiej choroby genetycznej. 

Diagnostyki bezwzględnie wymaga także heterochromia nabyta. Powodem nabytej różnobarwności tęczówki może być na przykład czerniak oka – złośliwy nowotwór, niezwykle niebezpieczny dla zdrowia i życia pacjenta. Inną przyczyną heterochromii może być uraz oka polegający na przedostaniu się metalicznego ciała obcego do gałki ocznej. Do takiego urazu może dojść w wyniku wypadku komunikacyjnego lub postrzału z broni palnej, a jego konsekwencją może być tzw. żelazica gałki ocznej. To powikłanie urazu oka może doprowadzić do całkowitej i nieodwracalnej utraty wzroku. Podstawowym objawem żelazicy jest różnobarwność tęczówek, a ponadto rozszerzenie źrenicy, zaćma, jaskra czy obrzęk tarczy nerwu wzrokowego. 

Różnobarwność tęczówki a czerniak oka

Czerniak oka to najczęściej występujący pierwotny nowotwór oka. Stanowi niemal 70 proc. wszystkich nowotworów złośliwych wykrywanych w obrębie narządu wzroku. Czerniak najczęściej atakuje naczyniówkę, ale występuje też w tęczówce i spojówce. Co niezwykle ważne, czerniak oka może dawać przerzuty do wątroby. Rokowania w przypadku przerzutów do wątroby są bardzo złe. Średnia przeżywalność, od momentu postawienia diagnozy, wynosi od 2 do 11 miesięcy. Dlatego w przypadku zaobserwowania zmian w barwie tęczówki, należy każdorazowo wziąć pod uwagę, że ich przyczyną może być ten niezwykle groźny nowotwór. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Marta Biedka, Roman Makarewicz, Przerzuty do wątroby u chorych z czerniakiem gałki ocznej, Polska Medycyna Paliatywna 2005, 4, 2, 77–80.
  • ocznej, Polska Medycyna Paliatywna 2005, 4, 2, 77–80. Leopold Glasner, Rafał Ściegienny, Ewa Krzyżanek, Ewelina Serkies-Minuth, Piotr Kanclerz, Żelazica gałki ocznej, Forum Medycyny Rodzinnej 2013, vol 7, no 2, 103–107.
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama