Znajdź chorobę

Alergia na orzeszki ziemne - przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Alergia na orzeszki ziemne jest bardzo niebezpieczną alergią, ponieważ orzechy są bardzo silnymi alergenami, które mogą wywoływać wstrząs anafilaktyczny zagrażający życiu. Najczęściej występuje u dzieci i pozostaje do końca życia. Poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia alergii na orzeszki ziemne.

Spis treści

Alergia na orzeszki ziemne jest częstym schorzeniem, szczególnie wśród dzieci. W krajach zachodnich szacuje się że około 1% populacji dotknięty jest tym schorzeniem (brak dokładnych danych co do ludności Polski). Zarówno same orzechy, jak i produkty je zawierające, są bardzo silnymi alergenami. Objawy uczulenia mogą być bardzo zróżnicowane od łagodnej nadwrażliwości do ciężkich reakcji alergicznych.

Nawet niewielkie ilości orzeszków ziemnych mogą wywoływać objawy alergii. Jest to najczęstszy alergen wywołujący śmiertelne reakcje alergiczne. Dlatego osoby uczulone powinny zachować szczególną ostrożność i wystrzegać się wszelkich produktów mogących zawierać nawet niewielkie ilości orzeszków ziemnych. U większości osób jeśli dojdzie do rozwoju tego typu alergii – jest ona obecna do końca życia.

Alergia na orzeszki ziemne - przyczyny

Układ odpornościowy (immunologiczny) stoi na straży organizmu broniąc go przed atakami różnych szkodliwych drobnoustrojów (np. baterii, wirusów), jak i innych związków. W przypadku alergii reakcja układu odpornościowego jest nieprawidłowa. Z nie do końca jasnych przyczyn zaczyna on traktować substancje potencjalnie nieszkodliwe – tzw. alergeny jak np. składniki zawarte w orzeszkach ziemnych jako groźne dla organizmu czynniki i rozpoczyna z nimi walkę. Konsekwencją działania układu odpornościowego jest uwolnienie różnych substancji do krwi – które odpowiadają za rozwój reakcji alergicznej i wystąpienie określonych objawów, czyli rozwój reakcji alergicznej.

Zobacz wideo: Alergia jest dziedziczna

Głównym składnikiem uczulającym są białka zawarte w orzeszkach. Ze względu na swoją specyfikę są one bardzo silnymi alergenami, łatwo uczulającymi i zdolnymi do wywołania ciężkich reakcji alergicznych, dużo częściej niż inne alergizujące pokarmy. Są one odporne na działanie wysokich temperatur, dlatego np. prażenie orzechów nie zmniejsza ich właściwości alergizujących. Ponadto zauważono częste współwystępowanie alergii na orzeszki ziemne i astmy (chociaż nie wyjaśniono do końca przyczyny tego zjawiska).

Do czynników ryzyka wystąpienia alergii na orzeszki ziemne należą:

  • wiek – choroba ta dotyczy dzieci, szczególnie małe dzieci i niemowlaki;
  • wystąpienie uczulenia po spożyciu orzeszków w przeszłości – u części osób alergia na orzeszki mija, jednak u zdecydowanej większości utrzymuje się do końca życia i nawraca od czasu do czasu;
  • obecność innych alergii – występowanie innych chorób alergicznych zwiększa ryzyko rozwoju uczulenia na orzeszki;
  • choroby alergiczne u najbliższych członków rodziny (dziadkowie, rodzice, rodzeństwo);
  • atopowe zapalenie skóry – u części osób oprócz zmian skórnych może wystąpić alergia pokarmowa.

 

Alergia na orzeszki ziemne - objawy         

Bardzo charakterystyczne jest występowanie objawów po spożyciu orzeszków ziemnych lub produktów zawierających nawet niewielkie ich ilości. Pojawienia się objawów waha się od kilku minut do kilku godzin.

Łagodne objawy alergii na orzeszki ziemne to:

  • pokrzywka,
  • wystąpienie alergicznego nieżytu nosa,
  • biegunka,
  • wymioty,
  • świąd,
  • u osób chorych na astmę – zaostrzenie objawów choroby m.in. duszność, obecność świstów przy oddychaniu,
  • owrzodzenia w jamie ustnej – rzadki objaw.

Do czynników zwiększających nasilenie objawów należy:

  • spożycie większej ilości alkoholu
  • zażycie kwasu acetylosalicylowego (popularna aspiryna).

Ciężkie objawy świadczą o dużym ryzyku rozwoju wstrząsu anafilaktycznego i są stanem zagrożenia życia. W przypadku ich wystąpienia należy pilnie wezwać pogotowie. Mogą one być poprzedzone uczuciem palenia w ustach, ogólnym złym samopoczuciem i niepokojem. Po kilku minutach, czasem kilku sekundach pojawiają się właściwe objawy silnej reakcji alergicznej:

  • trudności w oddychaniu – spowodowane obrzęknięciem i skurczem dróg oddechowych,
  • nagły spadek ciśnienia krwi,
  • szybkie tętno,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia lub utrata świadomości

Na wystąpienie ciężkiej reakcji alergicznej są narażone przede wszystkim osoby chorujące na astmę i uczulone na orzeszki ziemne.

Alergia na orzeszki ziemne - diagnostyka

Pierwsze objawy alergii na orzeszki ziemne pojawiają się przede wszystkim u dzieci, dlatego najczęściej diagnostyką choroby oraz jej leczeniem zajmują się lekarze pediatrzy. Jeśli pierwsze objawy alergii wystąpiły u dorosłych - terapią zajmują się lekarze pierwszego kontaktu. W przypadku nasilonej alergii lub gdy jej złożony charakter wymaga specjalistycznych metod diagnostycznych – chorzy kierowani są do lekarzy alergologów.

Objawy wielu różnych alergii są zbliżone do siebie. Natomiast trudne może się okazać znalezienie czynnika odpowiedzialnego za ich występowanie. Nieraz zdarza się tak, że osoba uczulona jest jednocześnie na kilka różnych substancji, przez co ich wytypowanie może nie być łatwe. W przypadku orzeszków ziemny dodatkowym utrudnieniem jest to, że często są one składnikiem wielu różnych pokarmów, które z pozoru z orzeszkami nie mają nic wspólnego. Opisano przypadki, w których pocałunek osoby spożywającej wcześniej orzeszki ziemne wywołał reakcję alergiczną u osoby uczulonej.

Z tego powodu warto dobrze się przygotować do pierwszej wizyty u lekarza, podczas której będzie się on starał uzyskać jak najwięcej informacji na temat okoliczności wystąpienia objawów, ich lokalizacji czasu trwania itp. Warto sobie wcześniej wynotować najważniejsze fakty – co może w znacznym stopniu przyspieszyć zidentyfikowanie czynnika odpowiedzialnego za rozwój alergii. Poniżej zestawiono przykładowe pytania, które może zadać lekarz (dobrze jest przed wizytą przygotować sobie na nie odpowiedzi) oraz pytania, które warto zadać lekarzowi.

Przykładowe pytania które może zadać lekarz:

  • Kiedy po raz pierwszy wystąpiły objawy alergii?
  • Jak długo się utrzymywały?
  • Czy udaje się zmniejszyć występowanie objawów poprzez unikanie mleka lub przyjmowanie leków przeciwalergicznych?
  • Czy objawy występowały tylko po spożyciu orzeszków czy także po innych produktach?
  • Jak bardzo były nasilone objawy?
  • Czy jakieś zachowania nasilały objawy?

Przykładowe pytania które warto zadać lekarzowi:

  • Czy moje objawy są spowodowane alergią czy mają inną przyczynę?
  • Jakie są prawdopodobne przyczyny ich wystąpienia?
  • Czy potrzebuję wykonać jakieś dodatkowe testy?
  • Czy moja choroba sama ustąpi, czy może będzie mi towarzyszyć przez całe życie?
  • Jakie jest najlepsze leczenie?
  • Czy są jakieś ograniczenia, których powinienem przestrzegać?
  • Jakie pokarmy mogą wyzwalać objawy choroby?
  • Czy powinienem być wyposażony w adrenalinę do samodzielnego podania?


Bibliografia

  • Edward Rudzki,„Alergeny” ,.,
  • pod red. Prof. Dr hab. Andrzeja Szczeklika,„Choroby wewnętrzne” ,,
  • Victoria Emerton,“Food allergy and intolerance: current issues and concerns” ,Royal Society of Chemistry (Great Britain),
  • Richard Lawley, Laurie Curtis, Judy Davis,„The food safety hazard guidebook” ,,
  • Soheila J. Maleki, A. Wesley Burks, Ricki M. Helm,“Food allergy”,,
  • Isabel Skypala, Carina Venter,“Food Hypersensitivity: Diagnosing and Managing Food Allergies and Intolerance” ,,
Pytanie: Jak często chodzisz do ginekologa?

  Nie byłam nigdy

  Raz na kilka lat

  Co roku

  Co pół roku

  Gdy mam jakąś dolegliwość