Bataty: właściwości odżywcze i zdrowotne słodkich ziemniaków

Wciąż mało znane, a przecież tak smaczne i zdrowe: bataty. Właściwości słodkich ziemniaków pozwalają znaleźć dla nich zastosowanie w profilaktyce antynowotworowej, a także w leczeniu cukrzycy oraz wszelkiego rodzaju stanów zapalnych. Wartości odżywcze batatów czynią z nich też doskonałą odżywkę energetyzującą dla sportowców.
Bataty w kuchni
źródło:123RF

Spis treści

Co to są bataty?

Bataty, czyli słodkie ziemniaki (pełna poprawna nazwa - wilec ziemniaczany, łac.: pomoea batatas L. Poir.) stanowią cenne źródło węglowodanów oraz witamin i minerałów, a także substancji takich, jak beta-karoten czy luteina. Dietetyczne oraz zdrowotne właściwości batatów w szczególności cenione są przez diabetyków oraz osoby uprawiające sport, szukające efektywnych źródeł energii. 

Główne cechy batatów, to:

  • relatywnie niska kaloryczność,
  • niski indeks glikemiczny,
  • lekkostrawność,
  •  duża zawartość wysokoenergetycznej skrobi,
  • silne działanie przeciwutleniające.

Jakie składniki i w jakiej ilości oraz proporcjach zawarte są w słodkich ziemniakach? W jaki sposób właściwości batatów przekładają się na efekty prozdrowotne? W jakich przypadkach warto ten produkt włączyć do codziennego menu?

Właściwości odżywcze batatów

Właściwości odżywcze batatów związane są przede wszystkim z dużą zawartością węglowodanów, w tym skrobi, ale też sacharozy, glukozy i fruktozy, a także błonnika pokarmowego. Z danych U.S. Departmet of Agriculture (czyli amerykańskiego ministerstwa rolnictwa) wynika, że 100 gramów produktu zawiera:

●      77,28 g wody,

●      1,57 g białek,

●      0,05 g tłuszczów,

●      20,12 g węglowodanów, w tym:

o  12,65 g skrobi,

o  3,0 g błonnika,

o  2,52 g sacharozy,

o  0,96 g glukozy,

o 0,70 g fruktozy.

Zerowa praktycznie zawartość tłuszczów sprawia, że bataty, mimo dużych ilości węglowodanów, należą do produktów relatywnie niskokalorycznych – 100 gramów słodkich ziemniaków dostarcza 86 kilokalorii (359 kJ). To o 10 więcej, niż zwykłe ziemniaki, ale dla porównania można podać, że 100 gramów chleba to około 250 kcal, a czekolady – 500 kcal. Poza tym, oprócz kaloryczności, pod uwagę bierze się także inne wartości, a te przedstawiają się w przypadku batatów bardzo korzystnie.

Wartości odżywcze batatów dla cukrzyków i sportowców

Wartości odżywcze batatów należy rozpatrywać także pod kątem parametru, jakim jest indeks glikemiczny. Jest to wskaźnik określający wzrost stężenia glukozy we krwi po spożyciu posiłku. W przypadku batatów IG wynosi 56, a więc o około 30 procent mniej, niż zwykłych ziemniaków po ugotowaniu. Z tego powodu bataty, są rekomendowane przez diabetologów, jako idealne rozwiązanie dla osób cierpiących na cukrzycę. Mimo, że są słodkie, badania wykazują, iż zmniejszają poziom insulinoodporności u cukrzyków – stanowią zatem doskonałą alternatywę dla zwykłych ziemniaków. 

Niski indeks glikemiczny, w połączeniu z dużą zawartością cukrów prostych sprawiają, że bataty są też idealną propozycją dla sportowców o okresie okołotreningowym. Stanowią bowiem cenne źródło wolno uwalnianej energii niezbędnej do regeneracji organizmu po wysiłku. 

Właściwości zdrowotne batatów

Właściwości zdrowotne batatów związane są przede wszystkim z dużą ilością przeciwutleniaczy, takich jak beta-karoten, czy witamina C. 

Jeśli chodzi o parametry szczegółowe - w 100 gramach produktu znajduje się:

  • 337 mg potasu,
  • 30 mg wapnia,
  • 55 mg sodu,
  • 61 mg żelaza,
  • 25 mg magnezu,
  • 47 mg fosforu,
  • 2,4 mg witaminy C,
  • 0,8 mg kwasu pantotenowego(witaminy B5),
  • 0,55 mg niacyny (witaminy B3),
  • 0,21 mg witaminy B6,
  • 0,26 mg witaminy E,
  • 8509 µg beta karotenu.

Znajduje to wymierne przełożenie na działanie prozdrowotne batatów na licznych polach, między innymi w profilaktyce antynowotworowej, a także leczeniu astmy i innych schorzeń. 

Właściwości batatów w leczeniu chorób

Oprócz witaminy C oraz beta karotenu, który jest prekursorem witaminy A, niektóre odmiany batatów zawierają też inne substancje o silnym działaniu przeciwutleniającym, takie jak likopen (bataty czerwone) czy antocyjany (bataty fioletowe). 

Wszystkie one istotnie wpływają na obniżenie ryzyka zachorowania na nowotwory, w tym w szczególności:

  • raka szyjki macicy u kobiet,
  • raka prostaty u mężczyzn,
  • raka pęcherza, jelita grubego oraz nerek u obu płci.

Warto w tym kontekście wspomnieć o działaniu przeciwzapalnym, które wykorzystywane może być w leczeniu chorób układu oddechowego (w tym astmy), a także schorzeń stawów o podłożu reumatoidalnym. 

Właściwości batatów mają też istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, między innymi poprzez zapobieganie twardnieniu ścian naczyń krwionośnych.

Składniki zawarte w batach oddziałują także korzystnie na układ pokarmowy, ułatwiając trawienie oraz pełniąc funkcje ochronne dla żołądka i jelit – w ograniczonym zakresie mogą być stosowane pomocniczo nawet w leczeniu choroby wrzodowej. Innego rodzaju prozdrowotne właściwości batatów związane są z zawartością luteiny, barwnika z grupy karotenoidów, który chroni oczy przed działaniem wolnych rodników a także destrukcyjnym wpływem światła słonecznego.

Dodatkowo należy wspomnieć, że dzięki dużej zawartości wody (ponad 75 procent składu), bataty korzystnie wpływają na poziom nawodnienia organizmu.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Sweet potato, raw, unprepared (Includes foods for USDA's Food Distribution Program), U.S. Departnment of Agroculture, https://fdc.nal.usda.gov
  • B. Sawicka, P. Pszczółkowski, M. Mikos-Bielak, Biologiczna wartość bulw (pomoea batatas [L.] Lam). w warunkach Lubelszczyzny. Rocz. AR w Poznaniu, 323 (31), Ogr., 1

Oceń artykuł

(liczba ocen 3)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Powyższy artykuł prezentuje treści informacyjne i został opracowany wyłącznie przez redakcję serwisu. Artykuł zawiera informacje o wybranych produktach dostępnych w internetowym Sklepie Medme.pl i ma charakter autopromocyjny Sklepu Medme.pl Wybór prezentowanych produktów lub kategorii produktów został dokonany w sposób rzetelny, wyłącznie przez redakcję serwisu.