Najzdrowsze miejsce w internecie

Bataty: właściwości odżywcze i zdrowotne słodkich ziemniaków

Wciąż mało znane, a przecież tak smaczne i zdrowe: bataty. Właściwości słodkich ziemniaków pozwalają znaleźć dla nich zastosowanie w profilaktyce antynowotworowej, a także w leczeniu cukrzycy oraz wszelkiego rodzaju stanów zapalnych. Wartości odżywcze batatów czynią z nich też doskonałą odżywkę energetyzującą dla sportowców.
Bataty w kuchni
źródło:123RF
Spis treści

Reklama

Co to są bataty?

Bataty, czyli słodkie ziemniaki (pełna poprawna nazwa - wilec ziemniaczany, łac.: pomoea batatas L. Poir.) stanowią cenne źródło węglowodanów oraz witamin i minerałów, a także substancji takich, jak beta-karoten czy luteina. Dietetyczne oraz zdrowotne właściwości batatów w szczególności cenione są przez diabetyków oraz osoby uprawiające sport, szukające efektywnych źródeł energii. 

Główne cechy batatów, to:

  • relatywnie niska kaloryczność,
  • niski indeks glikemiczny,
  • lekkostrawność,
  • duża zawartość wysokoenergetycznej skrobi,
  • silne działanie przeciwutleniające.

Jakie składniki i w jakiej ilości oraz proporcjach zawarte są w słodkich ziemniakach? W jaki sposób właściwości batatów przekładają się na efekty prozdrowotne? W jakich przypadkach warto ten produkt włączyć do codziennego menu?

Właściwości odżywcze batatów

Właściwości odżywcze batatów związane są przede wszystkim z dużą zawartością węglowodanów, w tym skrobi, ale też sacharozy, glukozy i fruktozy, a także błonnika pokarmowego. Z danych U.S. Departmet of Agriculture (czyli amerykańskiego ministerstwa rolnictwa) wynika, że 100 gramów produktu zawiera:

  • 77,28 g wody,
  • 1,57 g białek,
  • 0,05 g tłuszczów,
  • 20,12 g węglowodanów, w tym:
  • 12,65 g skrobi,
  • 3,0 g błonnika,
  • 2,52 g sacharozy,
  • 0,96 g glukozy,
  • 0,70 g fruktozy.

Zerowa praktycznie zawartość tłuszczów sprawia, że bataty, mimo dużych ilości węglowodanów, należą do produktów relatywnie niskokalorycznych – 100 gramów słodkich ziemniaków dostarcza 86 kilokalorii (359 kJ). To o 10 więcej, niż zwykłe ziemniaki, ale dla porównania można podać, że 100 gramów chleba to około 250 kcal, a czekolady – 500 kcal. Poza tym, oprócz kaloryczności, pod uwagę bierze się także inne wartości, a te przedstawiają się w przypadku batatów bardzo korzystnie.

Reklama

Wartości odżywcze batatów dla cukrzyków i sportowców

Wartości odżywcze batatów należy rozpatrywać także pod kątem parametru, jakim jest indeks glikemiczny. Jest to wskaźnik określający wzrost stężenia glukozy we krwi po spożyciu posiłku. W przypadku batatów IG wynosi 56, a więc o około 30 procent mniej, niż zwykłych ziemniaków po ugotowaniu. Z tego powodu bataty, są rekomendowane przez diabetologów, jako idealne rozwiązanie dla osób cierpiących na cukrzycę. Mimo, że są słodkie, badania wykazują, iż zmniejszają poziom insulinoodporności u cukrzyków – stanowią zatem doskonałą alternatywę dla zwykłych ziemniaków. 

Niski indeks glikemiczny, w połączeniu z dużą zawartością cukrów prostych sprawiają, że bataty są też idealną propozycją dla sportowców o okresie okołotreningowym. Stanowią bowiem cenne źródło wolno uwalnianej energii niezbędnej do regeneracji organizmu po wysiłku. 

Właściwości zdrowotne batatów

Właściwości zdrowotne batatów związane są przede wszystkim z dużą ilością przeciwutleniaczy, takich jak beta-karoten, czy witamina C

Jeśli chodzi o parametry szczegółowe - w 100 gramach produktu znajduje się:

  • 337 mg potasu,
  • 30 mg wapnia,
  • 55 mg sodu,
  • 61 mg żelaza,
  • 25 mg magnezu,
  • 47 mg fosforu,
  • 2,4 mg witaminy C,
  • 0,8 mg kwasu pantotenowego(witaminy B5),
  • 0,55 mg niacyny (witaminy B3),
  • 0,21 mg witaminy B6,
  • 0,26 mg witaminy E,
  • 8509 µg beta karotenu.

Znajduje to wymierne przełożenie na działanie prozdrowotne batatów na licznych polach, między innymi w profilaktyce antynowotworowej, a także leczeniu astmy i innych schorzeń. 

Reklama

Właściwości batatów w leczeniu chorób

Oprócz witaminy C oraz beta karotenu, który jest prekursorem witaminy A, niektóre odmiany batatów zawierają też inne substancje o silnym działaniu przeciwutleniającym, takie jak likopen (bataty czerwone) czy antocyjany (bataty fioletowe). 

Wszystkie one istotnie wpływają na obniżenie ryzyka zachorowania na nowotwory, w tym w szczególności:

  • raka szyjki macicy u kobiet,
  • raka prostaty u mężczyzn,
  • raka pęcherza, jelita grubego oraz nerek u obu płci.

Warto w tym kontekście wspomnieć o działaniu przeciwzapalnym, które wykorzystywane może być w leczeniu chorób układu oddechowego (w tym astmy), a także schorzeń stawów o podłożu reumatoidalnym. 

Właściwości batatów mają też istotne znaczenie w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, między innymi poprzez zapobieganie twardnieniu ścian naczyń krwionośnych.

Składniki zawarte w batach oddziałują także korzystnie na układ pokarmowy, ułatwiając trawienie oraz pełniąc funkcje ochronne dla żołądka i jelit – w ograniczonym zakresie mogą być stosowane pomocniczo nawet w leczeniu choroby wrzodowej. Innego rodzaju prozdrowotne właściwości batatów związane są z zawartością luteiny, barwnika z grupy karotenoidów, który chroni oczy przed działaniem wolnych rodników a także destrukcyjnym wpływem światła słonecznego.

Dodatkowo należy wspomnieć, że dzięki dużej zawartości wody (ponad 75 procent składu), bataty korzystnie wpływają na poziom nawodnienia organizmu.

Czytaj również

Bibliografia

  • Sweet potato, raw, unprepared (Includes foods for USDA's Food Distribution Program), U.S. Departnment of Agroculture, https://fdc.nal.usda.gov
  • B. Sawicka, P. Pszczółkowski, M. Mikos-Bielak, Biologiczna wartość bulw (pomoea batatas [L.] Lam). w warunkach Lubelszczyzny. Rocz. AR w Poznaniu, 323 (31), Ogr., 1
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Odżywianie
Przeczytaj artykuł
Czy cukinię można jeść na surowo?
Surowca cukinia
Przeczytaj artykuł
Ile czosnku dziennie?
Dzienna dawka czosnku
Przeczytaj artykuł
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
Buraki w słoikach w czasie kiszenia
Podobne artykuły
Sok z selera naciowego - jak zrobić i na co pomaga?
Olej z pestek dyni - właściwości. Jak i do czego stosować?
Zielone ziemniaki - trucizna czy odmiana? Czy można jeść?
Dieta ziemniaczana - dla kogo? Zasady i przepisy
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama


Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!