Na czym polega lakierowanie zębów? Co warto wiedzieć?

Fluoryzacja
Źródło: 123RF
Uzębienie Polaków jest w dramatycznym stanie – alarmują stomatolodzy. Prawie 100 procent czterdziestolatków ma próchnicę. Choroba jest powszechna także u dzieci w wieku szkolnym. Szacuje się, że około 90 procent 7-latków ma próchnicę. To efekt panującej od ponad 20 lat epidemii próchnicy w kraju. Co robić, żeby nie dopuścić do rozwoju próchnicy? Stomatolodzy zalecają systematyczne lakierowanie zębów. Sprawdź, na czym polega lakierowanie zębów oraz jak często warto je wykonywać.

Próchnica jest bakteryjną chorobą zakaźną. Kwasy wytwarzane przez bakterie doprowadzają do demineralizacji zębów. Pożywką dla bakterii zasiedlających jamę ustną jest cukier – szczególnie sacharoza i fruktoza. Im więcej cukru w codziennej diecie, tym bakterie w jamie ustnej produkują więcej kwasów. Kwasy najpierw uszkadzają szkliwo i zębinę, a następnie głębsze partie zębów. Próchnicą można się zarazić w czasie pocałunków, picia z tej samej butelki lub jedzenia tymi samymi sztućcami. Nieleczona może nie tylko wyniszczyć uzębienie, ale także doprowadzić do rozwoju chorób serca, nerek, stawów i oczu. Jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania próchnicy jest lakierowanie zębów. 

Na czym polega lakierowanie zębów?

Lakierowanie zębów to zabieg polegający na pokryciu szkliwa preparatem zawierającym związki fluoru. Lakierowanie bywa nazywane fluoryzacją. Preparat z fluorem nakłada się cieniutkim pędzelkiem lub szpatułką. Wystarczy cienka warstwa, gdyż fluor jest uwalniany do szkliwa przez kilkanaście godzin po zabiegu. Warstwa fluoru na szkliwie wzmacnia zęby i chroni je przed próchnicą. Lakierowanie wykonuje się na zębach dokładnie oczyszczonych z kamienia. Zabieg należy przeprowadzać pod okiem lekarza, gdyż zbyt gruba warstwa fluoru może uszkodzić zęby. Fluoryzacji nie należy też wykonywać zbyt często. Zaleca się przeprowadzać zabieg raz na pół roku. Jednak osoby ze skłonnością do próchnicy powinny lakierować zęby częściej. Po fluoryzacji zębów nie można jeść przez co najmniej dwie godziny, a później nie zaleca się spożywania produktów mlecznych. W dniu lakierowania nie powinno się także myć zębów – do 12 godzin po zabiegu. 

Lakier do zębów

Lakier do zębów zawiera przede wszystkim fluor. Fluor nie występuje w stanie wolnym w przyrodzie. Tworzy związki, które można znaleźć w glebach powulkanicznych, zbiornikach wodnych, złożach węgla czy ropy naftowej. Znajduje się także w wodzie oraz produktach zbożowych, orzechach, rybach czy ziemniakach. Fluor wykorzystuje się w medycynie, zwłaszcza w stomatologii, ze względu na jego przeciwpróchnicze działanie. Badania naukowe dowodzą, że jony fluoru hamują demineralizację tkanek zębów oraz zmniejszają ilość bakterii próchnicotwórczych, dlatego w gabinetach stomatologicznych wykonuje się lakierowanie zębów. Lakiery do zębów z aktywnym fluorem służą do powlekania powierzchni zębów. Lakier stopniowo zasycha na zębach, uwalniając zawarty w nich fluor. W sprzedaży są też dostępne pasty do zębów, płyny oraz żele zawierające związki fluoru. 

Dawkowanie fluoru 

Zbyt duże dawki fluoru są toksyczne dla zdrowia. Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej w litrze wody przeznaczonej do picia nie powinno znajdować się więcej niż 5 mg fluoru. Dawka toksyczna to około 20 mg fluoru na dobę. Zbyt duża ilość lakieru do zębów lub zbyt częste lakierowanie może doprowadzić fluorozy. Fluoroza początkowo objawia się białymi plamkami na zębach, następnie szkliwo ciemnieje i pęka. 

Lakierowanie zębów u dzieci

Lakierowanie zębów jest zalecane dorosłych i dzieciom. Z badań wynika, że około 90 procent 7-latków ma próchnicę. Rozwojowi próchnicy sprzyja dieta bogata w cukier – zwłaszcza w sacharozę i fruktozę. Zdaniem specjalistów słodkie przekąski oraz soki są głównymi winowajcami epidemii próchnicy wśród dzieci. Wskazaniem do lakierowania zębów u dzieci jest wysokie ryzyko rozwoju próchnicy oraz noszenie aparatu ortodontycznego. Zabieg u dzieci wykonuje się innym lakierem do zębów – o żółtym zabarwieniu i bezpiecznym w przypadku połknięcia. Lakiery do zębów dla dzieci zwykle zawierają pięcioprocentowe stężenie fluorku sodu i amorficzny fosforan wapnia. Lakierowanie zębów u dzieci narażonych na wystąpienie próchnicy wykonuje się co trzy miesiące. 

Lakierowanie zębów mlecznych

Stomatolodzy zalecają by pierwszy zabieg lakierowania zębów przeprowadzać u dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Lakierowanie zębów mlecznych chroni przed przedwczesną utratą „mleczaków”, co z kolei może przyczynić się do wad zgryzu w przyszłości, na stałych zębach. 

Lakierowanie zębów na NFZ

W prywatnym gabinecie stomatologicznym fluoryzacja zębów kosztuje od 50 do 150 złotych, w zależności od miasta i stopnia wyposażenia gabinetu. Warto jednak wiedzieć, że zabieg lakierowania zębów u dzieci do 18. roku życia jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. 

Czytaj:

Bibliografia

  • Błaszczyk I., Ratajczak-Kubiak E., Birkner E., Korzystne i szkodliwe działanie fluoru, Zakład Biochemii Ogólnej Katedry Biochemii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze.
  • Olczak – Kowalczyk D., Kaczmarek U., Stanowisko polskich ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej u dzieci i młodzieży, Warszawa 2015.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA