Powikłania po cesarskim cięciu - co powinno zwrócić naszą uwagę?

Cesarskie cięcie
Źródło: 123RF

Autor

Piotr Brzózka

Ocena użytkowników

(liczba ocen 3)

Powikłania po cesarskim cięciu mogą stanowić przyczynę poważnych problemów zdrowotnych. Zrosty po cesarce często powodują niedrożność jelit – bolesną i wymagającą leczenia operacyjnego. Możliwe są też zakażenia, zakrzepy czy pęknięcie macicy. Dlatego kobiety, które przeszły CC powinny z uwagą wsłuchiwać się w sygnały płynące z organizmu.

Spis treści

Źródła naukowe podają, iż poród przez cesarskie cięcie niesie 4-krotnie wyższe ryzyko poważnych powikłań u matki, aniżeli poród naturalny. Także dzieci narażone są na określone zagrożenia, związane m.in. z wytworzeniem nieprawidłowej flory bakteryjnej w jelitach. Kobiety, które urodziły dziecko przez CC powinny w kolejnych latach zwracać uwagę na niepokojące objawy takie jak częste bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia; należy też mieć świadomość, że cesarskie cięcie nie pozostaje bez wpływu na kolejne porody.

Zrosty po cesarce

Cesarskie cięcie, tak jak każdy zabieg operacyjny, powoduje uszkodzenie tkanek. Ich gojenie jest skomplikowanym procesem, którego zwieńczeniem jest złączenie rozdzielonych struktur i przykrycie ich warstwą tzw. włóknika. Patologicznym, lecz często spotykanym odstępstwem jest sytuacja, w której włóknik pokrywa również tkanki sąsiadujące z miejscem zranienia - w ten właśnie sposób tworzą się zrosty. Po „cesarce” występują one relatywnie często (około 20 procentowe ryzyko w przypadku pierwszego porodu i lawinowo rosnące zagrożenie, jeśli kobieta poddaje się CC po raz drugi, czy trzeci), a ich konsekwencje mogą być daleko idące.

Ból jelit po cesarce

Ból jelit po cesarce zazwyczaj jest właśnie wynikiem zrostów. Są one częstym powodem niedrożności jelita cienkiego, która objawia się poprzez silną bolesność, powoduje też wzdęcia, zaparcia, gromadzenie się gazów. Wywołana przez zrosty po cesarce niedrożność jelit często wymaga leczenia operacyjnego.

Do innych konsekwencji zrostów po CC należą m.in. potencjalna bolesność w czasie stosunków seksualnych oraz miesiączki, a także zwiększone ryzyko uszkodzenia sąsiednich organów (jelit, czy pęcherza moczowego) w trakcie kolejnych zabiegów operacyjnych (także zabiegów cesarskiego cięcia).

Problemy z jelitami po cesarce u noworodka

Problemy z jelitami po cesarce występują nie tylko u matek, ale również u nowonarodzonych dzieci. W tym przypadku chodzi o nieprawidłową florę bakteryjną. W jelitach dzieci, które przyszły na świat w efekcie CC, zamiast „dobrych bakterii” z dróg rodnych matki (takich, jak Lactobacillus), obserwuje się drobnoustroje niepożądane, bytujące na skórze i w środowisku szpitalnym (np. gronkowce). Konsekwencją tego może być nieprawidłowy metabolizm i obniżenie odporności, czyli czynniki w dalszej perspektywie potencjalnie skutkujące rozwojem astmy, alergii czy innych schorzeń. Dlatego zaleca się podawanie noworodkom probiotyków, takich jak Coloflor Cesario, zawierających szczepy „dobrych bakterii” Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus fermentum oraz Bifidobacterium infantis.

Krwotok po cesarce

Cesarskie cięcie, jak każda operacja, skończyć się może krwotokiem. Powodem może być nacięcie mięśnia macicy, czy niedowład macicy. Czynnikami ryzyka, jeśli chodzi o krwotok przy cesarce, są między innymi:

  • zabieg wykonany w tzw. 2. okresie porodu,
  • łożysko przodujące lub przerośnięte,
  • zabieg wykonany w znieczuleniu ogólnym, w trybie nagłym i nieplanowanym,
  • zabieg wykonany w tzw. ciąży niedonoszonej,
  • otyłość.

Zakrzepica po cesarce

Otyłość, starszy wiek, duża utrata krwi w czasie zabiegu, unieruchomienie w łóżku po operacji – to czynniki, które zwiększają ryzyko wystąpienia zakrzepów. Jest to jedno z najpoważniejszych i najniebezpieczniejszych powikłań po cesarskim cięciu, zwłaszcza w przypadku zatoru tętnicy płucnej. Stan ten grozi w sposób bezpośredni śmiercią lub trwałą niewydolnością oddechową. Co istotne, możliwość wystąpienia zakrzepicy po cesarce jest ok. 3-krotnie wyższa, niż w przypadku porodu naturalnego.

Dziura w macicy po cesarce

Rzadkim, ale potencjalnie możliwym powikłaniem cesarskiego cięcia jest rozejście się struktur macicy. Do jej pęknięcia zazwyczaj dochodzi w czasie kolejnego porodu (tym razem naturalnego), w miejscu zabliźnienia po CC, które jest relatywnie cieńsze i słabsze. Ocenia się, że ryzyko pęknięcia macicy u kobiet, które w przeszłości przeszły cesarskie cięcie, jest kilkudziesięciokrotnie wyższe, niż u tych, które wcześniej rodziły siłami natury lub nie rodziły w ogóle. Dodatkowymi czynnikami sprzyjającymi rozejściu się tkanek macicy są wiek (powyżej 35 lat) oraz duża masa dziecka (powyżej 4000 g). 

Zakażenia – czyli typowe powikłania po cesarce

Ryzyko zakażenia w wyniku cesarskiego cięcia wynosi około 5 procent i jest to główny powód, dla którego specjaliści odradzają CC tym kobietom, które nie mają medycznych przeciwskazań do porodu naturalnego. Zakażeniom sprzyjają m.in. cukrzyca, otyłość, niedokrwistość, niedożywienie a także przedłużający się poród, czy też konieczność przeprowadzenia operacji w trybie ostrym, nieplanowanym. W ostatnim z wymienionych przypadków znaczenie ma zarówno stan pacjentki, który wymusił na lekarzach przeprowadzenie zabiegu CC, jak też występujący niejednokrotnie w tego typu sytuacjach pośpiech.  

Artykuł powstał we współpracy z Oleofarm Sp. z o.o.

Źródła:

  • Maciej Jóźwik, Marcin Jóźwik, Michał Jóźwik: Powikłania matczyne związane z cięciem cesarskim. Perinatologia, neonatologia i ginekologia tom 1., zeszyt 1., 2008 r.
  • Agata Wawryków, Katarzyna Korabiusz, Dorota Torbé, Andrzej Torbé, Anna Lubkowska, Paweł Wawryków: Blizna skórna po cięciu cesarskim – możliwości fizjoterapeutyczne, Journal of Education, Health and Sport. 2017.
Pytanie: Jak często sprawdzasz swój poziom cukru?

  Kontroluję go regularnie

  Sprawdzam, przy okazji innych badań/zabiegów

  Zdarzyło mi się raz może dwa

  Nigdy nie sprawdzałem/łam