Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Sperma - czym jest i jak powstaje? Skład i jakość

Co to jest sperma? Jak powstaje? Jaki ma skład i właściwości? To pytania nurtujące wiele osób, bez względu na wiek i płeć. Wywołują zainteresowanie nie tylko wśród młodzieży w okresie dojrzewania, ale także dorosłych, zwłaszcza w kontekście możliwości poprawy jakości nasienia. Odpowiedzi na te i wiele innych pytań, znajdziesz w artykule.
Próba spermy
Źródło: 123RF
Spis treści

Reklama

Co to jest sperma?

Pytanie o to, czym jest sperma, może wydawać się bardzo proste, jednak poszukując na nie odpowiedzi, można natrafić na wiele terminów związanych z tym zagadnieniem. Sperma, nasienie, plemnik, ejakulat, preejakulat – czym się różnią?

Sperma, nazywana zamiennie nasieniem, jest płynną, gęstą wydzieliną produkowaną przez jądra, ale nie tylko. Warto pamiętać, że nasienie wytwarzają także pęcherzyki nasienne, najądrza, gruczoły opuszkowo-cewkowe oraz gruczoł krokowy (inaczej prostata). Jak wygląda i jaki kolor ma sperma? Wydzielina ma barwę zbliżoną do koloru mleka.

Kolejne pojęcie to ejakulat, czyli porcja spermy wyrzucana w czasie wytrysku, nazywanego fachowo ejakulacją. W każdej porcji nasienia, wynoszącej zwykle od 3 do 6 mililitrów, znajdują się plemniki, będące gametami męskimi, a w uproszczeniu komórkami zdolnymi do rozmnażania płciowego. W każdym mililitrze spermy występuje się około 20 milionów plemników.

Z kolei preejakulat jest substancją wydzielającą się z członka jeszcze przed wytryskiem. Wiele młodych osób zastanawia się czy preejakulat ma plemniki. Odpowiedź brzmi: tak.

Reklama

Jak powstaje sperma?

Plemniki powstają na drodze tzw. spermatogenezy – to kolejne pojęcie wymagające wyjaśnienia. Spermatogeneza jest bardzo złożonym procesem powstawania plemników, mającym swój początek w okresie dojrzewania i trwającym do końca życia.

Proces ten rozpoczyna się w kanalikach nasiennych jąder, w których można wyodrębnić komórki plemnikotwórcze oraz tzw. podporowe, zapewniające im odżywianie. Komórki gametogeniczne ulegają tam podziałom i różnicowaniu, a następnie przedostają się do najądrza, gdzie dojrzewają, by później trafić do nasieniowodów.

Cały proces powstawania spermy trwa średnio 72-74 dni i jest regulowany przez hormony – FSH (hormon folikulotropowy), LH (hormon luteinizujący) oraz testosteron.

Skład spermy

W spermie znajdują się plemniki zdolne do zapłodnienia komórki jajowej, ale nie tylko. Z czego składa się sperma? Poza plemnikami w nasieniu można wyróżnić następujące substancje:

  • sperminę,
  • spermidynę,
  • kadawerynę,
  • putrescynę,
  • prostaglandyny,
  • aminokwasy,
  • lipidy,
  • witaminę c i b12,
  • enzymy,
  • hormony steroidowe,
  • fruktozę,
  • potas,
  • wapń,
  • selen,
  • cynk,
  • magnez,
  • mocznik,
  • cholesterol.

Należy jednak podkreślić, że to, co zawiera sperma jest uzależnione od wielu czynników, między innymi od wieku, diety i stylu życia mężczyzny. Jednak „zdrowa sperma” powinna zawierać wszystkie wymienione powyżej składniki.

Reklama

Badanie nasienia

Żeby sprawdzić skład i właściwości spermy, można wykonać badanie nasienia. Pozwoli ono ocenić także ruchliwość i żywotność plemników, odczyn pH oraz objętość i gęstość płynu nasiennego.

Na badanie spermy zwykle decydują się pary, które bezskutecznie starają się o dziecko. Warto zaznaczyć, że nie jest to jedyny sposób oceny płodności. W diagnostyce niepłodności męskiej wykonuje się także testy czynnościowe plemników, badania hormonalne i genetyczne oraz obrazowe. Do tego należy doliczyć całą gamę badań wykonywanych w diagnostyce niepłodności żeńskiej.

Badanie jakości nasienia oferuje wiele klinik leczenia niepłodności. W zależności od miasta oraz metody badawczej kosztuje ono od 100 do nawet 350 złotych.

Reklama

Jak poprawić jakość nasienia?

Jeśli wyniki badania nasienia nie będą zadowalające, należy zasięgnąć opinii lekarza, co do możliwości poprawy jakości spermy. Lekarz zdecyduje czy konieczne będzie wykonanie badań dodatkowych, a także zaordynuje odpowiednie leczenie. Niekiedy konieczne jest leczenie operacyjne lub farmakologiczne, a w innych przypadkach zalecana jest jedynie zmiana stylu życia i suplementacja składników odżywczych.

Jeżeli chodzi o zmianę nawyków żywieniowych, to wskazana jest tzw. dieta propłodnościowa, która zasadniczo polega na wyeliminowaniu z jadłospisu produktów gotowych, dań typu fast-food, słodyczy i napojów gazowanych na rzecz warzyw, zwłaszcza zielonych, ryb i produktów pełnoziarnistych. Konieczne jest także odstawienie używek – zwłaszcza alkoholu i nikotyny.

Jak jeszcze poprawić jakość plemników? Poza zmianą diety, należy także zadbać o sylwetkę. Dotyczy to zwłaszcza panów, którzy mają nieprawidłowe BMI, gdyż nadmiar tkanki tłuszczowej często współwystępuje z niepłodnością.

Ponadto w aptekach, drogeriach, a także specjalistycznych sklepach erotycznych można znaleźć wiele produktów poprawiających jakość nasienia, które zawierają naturalne składniki. Co ciekawe, niektóre z tych produktów mają nie tylko wpłynąć na zwiększenie płodności, ale także na poprawę smaku nasienia. Można także znaleźć preparaty, których dodatkowym zadaniem jest zwiększenie produkcji ejakulatu.

Czytaj również

Bibliografia

  • Przemysław Woźniak, Plemnik - jedna z najciekawszych komórek w przyrodzie, Edukacja Biologiczna i Środowiskowa 3/2013.
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Sperma [dostęp 10.02.21]
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Badanie spermy
Kolor spermy - od czego zależy i jaki jest prawidłowy?
Próba spermy
Sperma - czym jest i jak powstaje? Skład i jakość
Mężczyzna z problemem krwi w spermie
Krew w spermie - co oznacza? Przyczyny hematospermii
Specjalistka z poradni genetycznej trzyma dłoń młodej pacjentki
Twoja partnerka nie może zajść w ciążę? Badanie nasienia ujawni przyczynę!

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!