Woda morska do nosa - na katar, zatkany nos. Jak działa?

Woda morska do nosa: hipertoniczna czy izotoniczna? Czym się różnią i kiedy używać tego typu preparatów? Czy mają skutki uboczne? Czy są bezpieczne dla dzieci? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym artykule.
Kobieta stosuje wodę morską do nosa
źródło:123RF

Spis treści

Czym jest woda morska do nosa?

Woda morska do nosa jest roztworem o działaniu leczniczym, stosowanym w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych, związanych z zakażeniami wirusowymi i bakteryjnymi, a także będących następstwem reakcji alergicznych oraz podrażnień środowiskowych. 

Preparat, którego głównym składnikiem jest chlorek sodu, oddziałuje na naturalne mechanizmy obronne błony śluzowej nosa, takie jak:

  • produkcja śluzu;
  • produkcja przeciwciał;
  • transport rzęskowy;

Należy pamiętać, że pod pojęciem wody morskiej de facto kryją się środki o różnym stężeniu chlorku – izotoniczne lub hipertoniczne, a także niejednorodne pod względem składu, czyli zastosowanych dodatków. Zobacz, co wybrać, a  także kiedy i jak stosować wodę morską. Sprawdź, czy jest bezpieczna dla małych dzieci.

Woda morska na katar i zapchany nos

Najczęściej stosowana jest woda morska na katar, czyli klasyczne objawy nieżytu lub ostrego zapalenia zatok, o podłożu przede wszystkim wirusowym (przeszło 90 proc. przypadków), rzadziej – bakteryjnym. 

Oprócz typowych, powszechnych i krótkotrwałych infekcji górnych dróg oddechowych, wskazaniem do używania tego typu preparatów są też jednostki chorobowe i stany o charakterze chronicznym, w tym przede wszystkim:

  • alergiczny nieżyt nosa;
  • przewlekłe zapalenie zatok;
  •  stany po operacji przegrody nosa lub usunięcia polipów;
  • podrażnienie będące następstwem stałej ekspozycji na pyły, substancje chemiczne i inne czynniki drażniące.

Stosowanie wody morskiej na zapchany nos udrażnia górne drogi oddechowe, zmniejsza obrzęk i łagodzi stan zapalny błon śluzowych, a także usprawnia transport śluzowo-rzęskowy, przyspieszając wypłukiwanie wydzieliny wraz z zawartymi w niej patogenami.

Co zawiera woda morska w sprayu?

Woda morska w sprayu zawiera przede wszystkim chlorek sodu, a dodatkowo jest nasycona licznymi składnikami mineralnymi i pierwiastkami śladowymi, takimi jak między innymi: magnez, potas, wapń, miedź, fosfor, cynk, siarka, żelazo, selen, mangan krzem, fluor, jod, brom, lit i wiele innych. Nawet jeśli nie jest faktycznie wydobyta z morskich głębin, cechuje się identycznym składem i właściwościami. 

Część preparatów zawiera też wodę oczyszczoną, czyli destylowaną, wolną od metali ciężkich, bakterii i innych szkodliwych substancji oraz drobnoustrojów. Jej wartość lecznicza jest znikoma, jest jednak dodawana dla regulacji stężeń. 

Dostępne są też środki, skład których został nieco zmodyfikowany, na przykład poprzez dodatkowe wzbogacenie jonami niektórych pierwiastków, takich jak:

  • sód, 
  • potas, 
  • miedź, 
  • mangan. 

Jeszcze innego typu dodatkami są kwas hialuronowy, dekspantenol czy różnego typu olejki eteryczne. Na rynku aptecznym są też preparaty, w których składzie znaleźć można większe ilości konserwantów. Przedłużają one żywotność wyrobu medycznego, ale siłą rzeczy nie mają działania terapeutycznego, a wręcz przeciwnie.

Izotoniczna czy hipertoniczna woda morska do nosa?

Pacjenci stojący przed wyborem właściwego środka, rozstrzygnąć muszą, czy bardziej potrzebny im jest roztwór izotoniczny czy hipertoniczny. Różnica między nimi związana jest ze stężeniem chlorku sodu.

  • Izotoniczna woda morska w aerozolu służy do płukania i nawilżania wysuszonych błon śluzowych nosa, wspiera też proces oczyszczenia z patogenów. Tego typu roztwór ma ciśnienie osmotyczne porównywalne z tym, które panuje w komórkach ustroju ludzkiego. 
     
  • Hipertoniczna woda morska do nosa ma podwyższone ciśnienie, dzięki czemu inicjuje proces osmozy (przenikania płynu przez obrzękniętą śluzówkę). W ten sposób ułatwia i przyspiesza udrożnienie jamy nosowej. Przeznaczona jest do stosowania w cięższych stanach chorobowych, w przebiegu których występują objawy utrudniające funkcjonowanie.

Woda morska do nosa dla dzieci

Woda morska jest wyrobem medycznym o tak naturalnym i delikatnym działaniu, że może być stosowana nawet w przypadku niemowląt, niekiedy już od pierwszego miesiąca życia. Przed użyciem preparatu należy dokładnie sprawdzić minimalny dopuszczalny wiek, w przypadku większości środków cezura wiekowa ustalona jest na poziomie mniej więcej 3 miesiąca życia. 

Woda morska do nosa dla dzieci nie różni się szczególnie składem od preparatów przeznaczonych dla osób dorosłych, nie mniej warto poszukiwać produktów oznaczonych dopiskiem „junior”, „baby” i temu podobnymi. Także ze względu na dostosowany do małych dzieci kształt aplikatorów. Dziecięca woda zazwyczaj ma charakter izotoniczny.

Jak stosować wodę morską do nosa?

Część urządzeń rozpyla delikatną mgiełkę w precyzyjnie odmierzonej ilości, inne działają jak zwykły spray. Uwaga: niekiedy użycie aerozolu wymaga kilkukrotnego naciśnięcia przycisku, zanim z wewnątrz wydostanie się pierwsza porcja wody. W standardowych sytuacjach stosuje się jedną lub dwie dawki do każdej dziurki nosa, 3 do 5 razy na dobę. 

W razie konieczności może jednak być używana częściej. Ryzyko przedawkowania praktycznie nie istnieje, a poważniejsze skutki uboczne wody morskiej do nosa, jako produktu w dużej mierze naturalnego, nie są znane i opisywane. Należy pamiętać, że roztwory izotoniczne można używać na co dzień, nawet w celach kosmetyzujących, hipertoniczne natomiast przeznaczone są do wykorzystania w poważniejszych stanach chorobowych. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Monika Zielińska-Pisklak, Skuteczność aplikacji roztworów soli fizjologicznej i wody morskiej w leczeniu stanów zapalnych błon śluzowych górnych dróg oddechowych, Lek w Polsce, vol 25 nr 05’15 (288)
  • Piotr Rapiejko, Dariusz Jurkiewicz, Zastosowanie hipertonicznego roztworu wody morskiej u chorych po leczeniu operacyjnym nosa i zatok przynosowych, Otolaryngol Pol 2010;64 (1)

Oceń artykuł

(liczba ocen 7)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!