Mielopatia: objawy, leczenie i rehabilitacja. Różne typy

Mielopatia jest częstym następstwem choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa oraz innych problemów zdrowotnych obejmujących rdzeń kręgowy i otaczające go tkanki. Dowiedz się, czy jest groźna. Zobacz, jakie są jej objawy, przyczyny oraz metody leczenia.

Spis treści

Co to jest mielopatia?

Mielopatia to zespół różnorodnych objawów, powstałych w następstwie uszkodzenia tkanki nerwowej rdzenia kręgowego

Bezpośredni jej patomechanizm związany jest zazwyczaj z takimi dysfunkcjami, jak:

  • mechaniczny ucisk kości lub zwapniałych tkanek na rdzeń kręgowy;
  • mikrourazy powstałe na skutek naturalnych ruchów ciała;
  • niedokrwienie związane z uciskiem na naczynia zaopatrujące rdzeń;

W większości przypadków mielopatia jest powikłaniem choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa w różnych jej odmianach – w szczególności wymienia się w tym kontekście tzw. spondylozę szyjną. 

Inne potencjalne czynniki etiologiczne, to między innymi:

Poważnym czynnikiem ryzyka jest wiek – zagrożenie wyraźnie wzrasta u osób po 50-60 roku życia. 

Mielopatia szyjna i piersiowa

W zależności od lokalizacji uszkodzeń, w odniesieniu do konkretnego odcinka kręgosłupa, wyróżnia się dwie podstawowe postaci choroby. Są to mielopatia szyjna i mielopatia piersiowa.

W zastosowaniu jest też typologia odnosząca się do etiopatogenezy występujących zaburzeń, wyraźnie różnicująca trzy odmiany choroby:

  • kompresyjna, będąca wynikiem zwyrodnień, urazów i innego typu ucisków, spowodowanych na przykład przez zmiany nowotworowe;
  • naczyniowa, związana z zaburzeniami krążenia lub znaczną utratą krwi;
  • radiacyjna, wywołana promieniowaniem, spotykana u osób poddawanych radioterapii lub często wykonujących prześwietlenie rentgenowskie.

Objawy mielopatii szyjnej i piersiowej

Objawy mielopatii szyjnej i piersiowej są niezwykle złożone, zaś ich wystąpienie rozłożone jest w czasie. Większość z nich ma charakter typowo neurologiczny. 

Wymienić w tym kontekście można takie problemy zdrowotne, jak:

  • postępująca utrata pewności w chodzie oraz wykonywaniu czynności manualnych (pisanie i rysowanie, wiązanie sznurowadeł, gra na instrumentach etc.), osłabienie mięśniowe, sztywność kończyn, zaburzenia równowagi;
  • narastająca sztywność karku, zwiększający swoje nasilenie ból w odcinku szyjnym lub piersiowym kręgosłupa;
  • stopniowa utrata kontroli nad czynnościami pęcherza moczowego oraz dolnego odcinka układu trawiennego. Możliwa inkontynencja (nietrzymanie moczu lub stolca);
  • zaburzenia czynności seksualnych;
  • pogorszenie sprawności układu oddechowego.

Przez lata objawy te mogą mieć minimalne natężenie, często pozostają z tego powodu niezauważone lub są całkowicie lekceważone. W zaawansowanym stadium stają się jednak bardzo dotkliwe, a niekiedy wręcz uniemożliwiające normalne funkcjonowanie. 

Leczenie mielopatii

Ze względu na charakter objawów, diagnostyka schorzenia jest utrudniona. Właściwe różnicowanie mielopatii szyjnej lub piersiowej z innymi problemami zdrowotnymi wymaga znacznego doświadczenia i wiedzy ze strony specjalisty przeprowadzającego wywiad lekarski. Niezbędne jest też wykonanie badań obrazowych z użyciem rezonansu magnetycznego. 

W razie potwierdzenia wstępnej diagnozy, w zależności od etiopatogenezy i przebiegu, leczenie mielopatii może mieć charakter zachowawczy bądź operacyjny. 

W pierwszym przypadku w grę wchodzą takie działania, jak:

  • zastosowanie kołnierza ortopedycznego usztywniającego newralgiczny odcinek kręgosłupa;
  • rehabilitacja i fizykoterapia, mające na celu zwiększenie siły mięśni okalających kręgosłup;
  • farmakologia, polegająca głównie na aplikacji niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a niekiedy także trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych lub środków neuromodulujących;
  • profilaktyka, polegająca na modyfikacji nawyków życiowych, w tym przede wszystkim: zwiększenie aktywności fizycznej, poprawa pozycji w czasie pracy lub relaksu w pozycji siedzącej, wymiana materaca do spania etc. 

Rehabilitacja mielopatii szyjnej

Rehabilitacja mielopatii szyjnej obejmuje zestaw niezwykle subtelnych i precyzyjnych ćwiczeń, zarówno biernych jak też czynnych. Ze względu na specyfikę działań, a także delikatność struktur rdzenia kręgowego, tego typu trening może się odbywać wyłącznie w gabinecie fizjoterapeutycznym, pod okiem doświadczonego rehabilitanta. 

Aktywności w tym zakresie nie należy podejmować we własnym zakresie, mając na uwadze fakt, iż jeden niewprawny ruch może zniweczyć efekty terapii, a nawet doprowadzić do dalszych, głębszych, nieodwracalnych uszkodzeń rdzenia. 

Operacja mielopatii szyjnej

Za najskuteczniejszą, choć wciąż dyskusyjną, formę leczenia uchodzi interwencja chirurgiczna. Wielu lekarzy uważa, że każdy przypadek mielopatii jest wskazaniem do zabiegu. 

W praktyce jednak operacja mielopatii szyjnej najczęściej wykonywana jest u pacjentów doświadczających zaawansowanych objawów ucisku lub uszkodzenia rdzenia kręgowego. Zabieg ma na celu zahamowanie postępów choroby oraz poprawę jakości życia, aczkolwiek należy mieć świadomość, że nie przywróci on pacjenta do stanu sprzed choroby i nie spowoduje całkowitego ustąpienia objawów. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Kazimierz Tomczykiewicz, Mielopatia szyjna – przyczyny, diagnostyka różnicowa i postępowanie, Neurologia po Dyplomie 2020/03
  • Tomasz Pieniążek, Retrospektywna ocena wyników leczenia chorych z mielopatią szyjną, Rozprawa doktorska, Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Wewnętrznyc, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Bytom, 2016
  • Włodzimierz Jarmundowicz, Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa piersiowego — wyzwanie dla neurochirurgii, Polski Przegląd Neurologiczny 2010; 6 (2)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!