Znajdź chorobę

Półpasiec - objawy, powikłania, czy jest zaraźliwy?

Półpasiec jest chorobą zakaźną, przenoszącą się drogą kropelkową. Jej głównym objawem jest swędząca pokrzywka w postaci pęcherzy. U kobiet w ciąży, wirus ospy wietrznej może uszkodzić płód, doprowadzając u noworodka do wad wrodzonych, takich jak: blizny na kończynach, wady oczu, niedorozwój kończyn oraz problemy z układem moczowym. Półpasiec leczy się w domu, przyjmując leki przeciwświądowe, przeciwgorączkowe, a także picie dużej ilości płynów.

Półpasiec to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa Varicella – Zoster Virus (VZV). Bardzo łatwo zakazić się tym wirusem, przenosi się on drogą kropelkową, przechodzi przez łożysko, mogąc powodować zakażenia płodu. Pierwszy kontakt z wirusem powoduje najczęściej ospę wietrzną, drugi natomiast półpasiec. Może on też wystąpić w przypadku obniżenia odporności organizmu, po wcześniejszym zachorowaniu na ospę, np. w dzieciństwie. Natomiast osoba chora na półpasiec może zakazić osobę, która nigdy nie chorowała na żadną z tych chorób i wtedy będzie ona przechodziła ospę wietrzną. Dla półpaśca charakterystyczna jest swędząca pęcherzykowata wysypka.

Półpasiec - co to jest?

Półpasiec wywołuje wirus półpaśca. Po zachorowaniu wirus „chowa się” w układzie nerwowym i „czeka” na dogodny dla siebie moment osłabienia odporności. W tym czasie nie powoduje żadnych objawów, nie można się nim wtedy zakazić. Przy zaistnieniu odpowiednich warunków, wirus ponownie uaktywnia się. Chorzy najbardziej są zakaźni na 2 dni przed wystąpieniem objawów, zakaźność kończy się wraz z odpadnięciem ostatniego strupka.

Półpasiec - choroba zakaźna

Pierwszy kontakt z wirusem powoduje najczęściej ospę wietrzną, drugi natomiast półpasiec. Może on też wystąpić w przypadku obniżenia odporności organizmu, po wcześniejszym zachorowaniu na ospę, np. w dzieciństwie. Natomiast osoba chora na półpasiec może zakazić osobę, która nigdy nie chorowała na żadną z tych chorób i wtedy będzie ona przechodziła ospę wietrzną. Dla półpaśca charakterystyczna jest swędząca pęcherzykowata wysypka.

Półpasiec - objawy

Cechą półpaśca jest swędząca wysypka pęcherzykowata. Ma przebieg podobny do ospy, ale wysypka pojawia się najczęściej nie na całym ciele, ale w jednym miejscu, najczęściej na tułowiu, zajmując wąski pas skóry i rzadko przekracza linię środkową ciała. Chory jest jakby opasany w pół – stąd też nazwa. Przed pojawieniem się wysypki, chory odczuwa miejscowe pieczenie lub mrowienie tej okolicy.

Po ustąpieniu półpaśca utrzymują się uciążliwe i nawracające nerwobóle. Niebezpieczny jest półpasiec obejmujący swoim zasięgiem twarz, ze względu na możliwość uszkodzenia oczu.

Rzadko występują nawroty półpaśca, ale jeżeli wystąpią, sugerują znaczne obniżenie odporności, które może być związane z chorobami nowotworowymi lub innymi ciężkimi schorzeniami. Zalecana jest wtedy pilna wizyta u lekarza.

Półpasiec - powikłania

Najczęstszym powikłaniem jest zakażenie bateryjne pęcherzyka, co powoduje powstanie blizny.

Rzadsze powikłania to:

  • śródmiąższowe zapalenie płuc,
  • zapalenie nerek,
  • zapalenie wątroby,
  • zapalenie stawów,
  • zapalenie mózgu,
  • objawy móżdżkowe u dzieci.

U osób z zaburzeniami odporności, wysypka może przybierać charakter krwotoczny.

Półpasiec - badanie

Rozpoznaniem i leczeniem półpaśca najczęściej zajmuje się lekarz rodzinny i pediatra.

Przed wizytą ważne jest dokładne określenie:

  • gdzie wysypka zaczęła się pojawiać,
  • czy występuje w skórze owłosionej głowy,
  • czy w otoczeniu pacjenta jest już jakaś osoba chora na półpasiec lub ospę wietrzną,
  • czy pacjent był szczepiony przeciw ospie lub ją przechodził wcześniej.

Ospa wietrzna - ryzyko zachorowania

Osoby podatne na zakażenie ospą wietrzną to:

  • osoby nieszczepione,
  • osoby, które nie chorowały, a w których otoczeniu jest osoba chora,
  • osoby z obniżoną odpornością (np. w trakcie terapii immunosupresyjnej, chorujące na nowotwory, z wrodzonymi zaburzeniami odporności).

Ospa wietrzna - ciąża i płód

W ciąży wirus ospy wietrznej wykazuje działanie uszkadzające płód. Możliwe jest pojawienie się wad wrodzonych u dzieci, spowodowanych infekcją tym wirusem:

  • niedorozwój kończyn,
  • blizny na kończynach,
  • wady układu moczowego,
  • wady oczu.

Rozpoznanie stawia się na podstawie wywiadu i charakterystycznych objawów, tylko szczególnych wypadkach przeprowadza się badanie serologiczne z krwi, z oznaczeniem poziomu przeciwciał przeciwwirusowych. Kobietom w ciąży, które nie wcześniej chorowały, a które miały kontakt z chorobą oraz osobom z niedoborami odporności a po kontakcie z chorym podaje się immunoglobuliny.

Półpasiec - leczenie

Jak wygląda leczenie?

Najczęściej półpasiec leczy się w domu i objawowo, to znaczy stosuje się leczenie przynoszące ulgę w objawach, a nie zwalczające przyczynę – wirusa.

Leczenie to obejmuje:

  • leki przeciwświądowe doustne lub w formie pudrów płynnych,
  • leki przeciwgorączkowe,
  • picie dużej ilości płynów.

W niektórych przypadkach stosuje się lek przeciwwirusowy: acyklowir. Hamuje on namnażanie się wirusa. Podaje się do w formie tabletek lub w ciężkich przypadkach dożylnie, jednak taka forma wymaga przyjęcia do szpitala.

Półpasiec - zapobieganie

Zapobiegać półpaścowi można przez szczepienie.

Jest ono jednak zalecane tylko w niektórych przypadkach (wtedy jest ono refundowane przez NFZ) i obejmuje:

  • dzieci przed ukończeniem 12 roku życia z upośledzeniem odporności,
  • gdy istnieje ryzyko ciężkiego przebiegu choroby (immunosupresja, zakażenie HIV, chemioterapia, białaczki i inne).

W pozostałych przypadkach szczepienia nie są refundowane.

 

Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, wyd.1.,Medycyna Praktyczna,Kraków, 2006
  • Pietrzyk J. J.,Wybrane zagadnienia z pediatrii, Wyd.1.,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego,Kraków, 2005
  • Stachura J., Domagała W.,Patologia znaczy słowo o chorobie, Wyd.1.,Polska Akademia Umiejętności,Kraków, 2005
  • Kubicka K., Kawalec W. ,Pediatria.Wyd.3.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa, 2008
  • Dziubek Z.,Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wyd.3.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa
Pytanie: W jakich okolicznościach najczęściej korzystasz z plastrów z opatrunkiem?

  Przy skaleczeniach

  Przy odciskach i pęcherzach (np. na stopach)

  Przy stłuczeniach z naruszeniem skóry

  Przy oparzeniach