NAJZDROWSZE MIEJSCE W INTERNECIE

Bezsenność po alkoholu - dlaczego napoje procentowe zaburzają sen?

Małe piwo, kieliszek wina… – stop! To nie najlepszy sposób na to, by skutecznie się wyspać. Być może szybciej zaśniesz, ale rano obudzisz się zmęczony. Zobacz, czy na pewno pijesz „na zdrowie”, gdy sięgasz po alkohol w celu przyspieszenia zasypiania. Dowiedz się, jaki jest związek między bezsennością a alkoholem.
W skrócie
  • Po wypiciu alkoholu, wbrew pozorom, nie śpi się lepiej. Dlaczego?
  • Odstawienie alkoholu przez osobę uzależnioną wiąże się z poważnymi trudnościami z zasypianiem. Jak je pokonać?
  • Łączenie alkoholu z lekami nasennymi jest wykluczone. Stanowi to zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale też dla życia.
SPRAWDŹ TEŻ: Skutki picia alkoholu – pozytywne i negatywne. Jakie są?
Spis treści

Przyczyny bezsenności po alkoholu. Dlaczego picie napojów procentowych zaburza sen?

„Na zdrowie!” brzmi jedno z haseł toastu podczas spożywania alkoholu. Tymczasem, alkohol to silny depresant, który negatywnie wpływa na sen. Czy więc na pewno pijesz „na zdrowie”? Okazuje się, że bezsenność po wypiciu alkoholu to rodzaj bezsenności związanej z niewłaściwą higieną snu.

Zdaniem autorów publikacji „Diagnostyka i terapia bezsenności w praktyce ogólnolekarskiej”  (Mariusz Siemiński, Łukasz Skorupa, Karolina Wiśniewska-Skorupa, Varia Medica 2019) to schorzenie pojawiające się jako konsekwencja zachowań pacjenta zaburzających prawidłowy rytm snu i czuwania.

Jak podaje Anna Wojtas i Sławomir Ciszewski w „Epidemiologii bezsenności”, badanie przeprowadzone we współpracy z WHO wykazało, że u 51,5 proc. respondentów z zaburzeniami snu zdiagnozowano dodatkowo zaburzenia psychiczne sklasyfikowane w ICD-10.

Obok osób z depresją (31,1 proc.), z zaburzeniami lękowymi (18,5 proc.) czy neurastenią (13,2 proc.), osoby „szkodliwie” pijące alkohol stanowiły 7,8 proc. wszystkich badanych wykazujących zaburzenia snu, a jednocześnie problem natury psychicznej. Uzależnieni od alkoholu to natomiast 5,3 proc. odpowiadających w badaniu z kłopotami ze snem, a przy tym z zaburzeniem psychicznym.

Jaki związek istnieje pomiędzy alkoholem a problemami ze snem? Okazuje się, że spory. Alkohol wpływa na zaburzenie cyklu snu, spłycając go w drugiej części. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest pojawienie się w procesie jego metabolizowania w organizmie aldehydu octowego, substancji zakłócającej sen.

Niestety, ogromne problemy ze snem mają osoby uzależnione od alkoholu. Nie chodzi tu jedynie o trudność z zaśnięciem (ten etap zwykle trwa dłużej niż u zdrowej osoby), ale przede wszystkim o to, jak wygląda sen alkoholika. Człowiek z nałogiem alkoholowym może częściej wybudzać się w nocy, a jego jakość snu jest znacznie gorsza, ponieważ skróceniu ulega sen wolnofalowy, odpowiadający za odpoczynek. W efekcie, uzależniony ma trudności z regeneracją organizmu w trakcie snu.

Co więcej, picie alkoholu nie tylko powoduje zaburzenia rytmu snu i jego spłycenie, ale też uniemożliwia spanie. Wiesz już, że istnieje związek między alkoholem a snem. Jak oddziałuje on na sferę psychofizyczną człowieka? Przede wszystkim:

  • może wywoływać koszmary senne, co prowadzi do bezsenności;
  • działa moczopędnie;
  • wywołuje oblewanie potem;
  • odwadnia organizm;
  • prowadzi do zaburzeń oddychania i bezdechu sennego.

Każdy napój, który zawiera alkohol jest potencjalnie zagrażający dla jakości snu. Wypicie większych dawek prowadzi jednak do bardziej niebezpiecznych powikłań, jak np. do zaburzeń oddychania podczas snu.

Bezsenność po odstawieniu alkoholu

Wiele osób, które walczy o to, by wyjść z alkoholizmu, wskazuje na problemy ze snem po odstawieniu alkoholu. Jest to naturalna reakcja organizmu. Brak substancji, która jak dotąd obniżała napięcie, może wydłużać okres niezbędny do tego, by zasnąć. Zespół odstawienny charakteryzuje się występowaniem przerywania snu. Znacznie krótszy staje się wówczas czas snu wolnofalowego, zaburzone zostają proporcje pomiędzy kolejnymi fazami snu.

Niestety, jeżeli chodzi o objawy odstawienia alkoholu to trzeba mieć świadomość, że cykl snu osoby uzależnionej na etapie zdrowienia, może opierać się na fazach REM, które są oddzielone kolejnymi wybudzeniami. Jeżeli  po odstawieniu alkoholu dojdzie do znacznego wydłużenia fazy REM, mogą nawet pojawić się halucynacje.

Niektórzy próbując pomóc sobie zasnąć, zaczynają ponownie sięgać po używki. Przynosi to jednak ulgę na chwilę i jedynie pogłębia problemy. Jak zasnąć po odstawieniu alkoholu? Jeżeli efektem odstawienia alkoholu jest u Ciebie bezsenność, przede wszystkim spróbuj skorzystać z pomocy psychoterapeuty i specjalisty od leczenia uzależnień. Praca z terapeutą to jednak nie wszystko. Bardzo ważne w kontekście: odstawienie alkoholu a sen jest zadbanie o sprzyjające warunki do snu. Zapewnij sobie wygodny materac, spraw, by hałasy były mniej słyszalne, a przed snem unikaj emocjonujących rozmów, oglądania przerażających filmów czy przeglądania Internetu, np. mediów społecznościowych. Możesz też chodzić na jogę czy korzystać z ćwiczeń relaksacyjnych.

Trzeba pamiętać, że wyrównanie rytmu snu może nastąpić nawet po wielu miesiącach abstynencji. Niestety, u niektórych osób prawidłowy wzorzec snu może nie powrócić już nigdy.

Jaki jest sen po alkoholu i dlaczego jego jakość jest zła?

Problemy z oddychaniem, obrzęk śluzówki gardła… - nie, to nie symptomy choroby, ale objawy, jakie mogą pojawiać się po wypiciu nawet niewielkiej ilości alkoholu. Sprzyjają one chrapaniu czy też niebezpiecznemu bezdechowi sennemu. Musisz pamiętać, że bezdech senny po dużej lub umiarkowanej dawce alkoholu występuje też u osób, u których na co dzień nie rozpoznaje się tego zaburzenia.

Co więcej, wpływ alkoholu na sen jest tak ogromny, że skutki takiego niespokojnego snu po alkoholu mogą być odczuwane nazajutrz w postaci bólu głowy, nudności czy zmęczenia. Bardzo często pojawia się też po prostu kac.

Alkoholicy mają większe problemy z zasypianiem i po kilku godzinach głębokiego snu, następuje u nich sen płytki. Zły sen po alkoholu prawdopodobnie ma swoje źródło w negatywnym wpływie alkoholu na układ GABA-ergiczny w mózgowiu. Picie alkoholu prowadzi też do zaburzeń w metabolizmie neuroprzekaźników.

Krótki sen po alkoholu i brak równowagi pomiędzy kolejnymi fazami snu nie sprzyjają regeneracji organizmu, przez co zaburzony zostaje cały rytm dnia człowieka.

Niektórzy twierdzą, że doświadczają świadomego snu po alkoholu. Jest to jednak raczej sen na jawie po alkoholu, efekt zaburzenia ciągłości snu albo jego niedoboru. W wyniku zmiany w cyklu snu, nawet długi sen po alkoholu nie daje organizmowi pełnego odpoczynku.

Zachowanie człowieka podczas snu po wypiciu alkoholu

Człowiek, który wypił alkohol przed snem, zaburza jego cykl. W związku z tym pojawia się:

  • budzenie się w nocy;
  • lęki po alkoholu;
  • krzyki przez sen po alkoholu;
  • mówienie przez sen po alkoholu;
  • dziwny, zaskakujący, przerażający sen po wypiciu alkoholu.

Jako, że równowaga pomiędzy fazami snu została zachwiana, mogą pojawić się te wszystkie objawy. Jeżeli konkretna osoba wypiła dużą dawkę alkoholu, trzeba być czujnym. Nadmiar alkoholu może prowadzić do zwężenia dróg oddechowych i bezdechu sennego, o którym już wspomnieliśmy.

Należy też zwrócić uwagę nie tylko na krzyczenie przez sen po alkoholu, ale również na wymiotowanie. Niektóre osoby mogą zacząć to robić, dlatego najlepiej u osoby odurzonej alkoholem zastosować pozycję bezpieczną (położyć osobę na jednym boku), by zapobiec zadławieniu się wymiocinami.

Czy alkohol pomaga zasnąć? Dlaczego działa krótkotrwale?

Masz problemy z zasypianiem i ktoś poradził Ci, by wypić alkohol, np. jedno piwo przed snem? Okazuje się, że jeżeli sięgasz po takie napoje, po początkowym okresie pobudzenia, szybko następuje senność po alkoholu. Dzieje się tak dlatego, że alkohol wykazuje działanie uspokajające i hamujące ośrodkowy układ nerwowy.

Alkohol to przede wszystkim depresant, który prowadzi nie tylko do senności, ale też znużenia i zmęczenia. Tego typu wpływ jest tym większy, im wyższe stężenie tej substancji w organizmie.

Nie jest to jednak remedium na bezsenność. Dlaczego? Już wyjaśniamy. Przede wszystkim musisz pamiętać, że istnieje różnica pomiędzy szybkim zaśnięciem a dobrym snem. Sen składa się z dwóch faz: fazy REM z marzeniami sennymi w roli głównej oraz fazy NREM, która jest fazą snu głębokiego.

Aby sen był efektywny i zapewniał odpowiednią regenerację Twojemu organizmowi, musi istnieć równowaga pomiędzy fazą REM a fazą NREM. Alkohol rzeczywiście przyspiesza zasypiania, ale niestety spłyca tę pierwszą wskazaną fazę. Dlatego jeżeli zastanawiasz się, co wypić na dobry sen, pamiętaj, że alkohol na bezsenność to tylko pozorne rozwiązanie, które przyczynia się do późniejszego zmęczenia.

Jak twierdzi dr Michał Skalski, przez pierwsze 2-3 godziny obserwuje się głęboki sen po alkoholu. Nie jest to jednak recepta na lepszą jakość snu, ponieważ potem sen się skraca i spłyca, a Ty możesz obudzić się nie tylko wcześniej, ale czuć się niewyspanym i ospałym.

O ile, piwo przez snem może sprawić, że zaśniesz, to jednak mocny sen po alkoholu występuje tylko w fazie NREM. Natomiast w fazie REM, spłyca go i  skraca. Lepszy sen po alkoholu to więc mit!

Sprawdzone sposoby na bezsenność po alkoholu

Czujesz, że masz problemy ze snem po alkoholu? Zamiast sięgać po kolejną lampkę wina czy następne piwo, by się bardziej „wyciszyć”, zadbaj o prawdziwe metody na odprężenie. Wyłącz telewizor, zgaś światło. Odetnij się od mediów społecznościowych. Zaakceptuj fakt, że być może przyjdzie Ci trudniej zasnąć ze względu na to, że np. dziś wypiłeś alkohol.

Jak szybko zasnąć po alkoholu? Joga czy ćwiczenia relaksacyjne nie przynoszą rezultatu? Sięgnij po najbardziej nudną książkę w całym domu i ją czytaj. Być może w trakcie lektury zaczniesz zasypiać.

Istotne jest nie tylko to, jak zasnąć po alkoholu, ale również atmosfera w trakcie zasypiania. Zadbaj o to, by pokój był dobrze wywietrzony, a wszelkie rozpraszacze wyłączone. 

Leki na bezsenność po alkoholu. Nie bierz ich pod żadnym pozorem!

Tabletki na sen po alkoholu to bardzo niebezpieczne połączenie. Zresztą w ulotkach leków nasennych opisane są możliwe skutki zażycia lekarstwa wraz z alkoholem. Leki i alkohol mogą wzajemnie na siebie oddziaływać i potęgować lub osłabiać swoje działanie.

Trzeba również uważać na połączenie ziołowe tabletki na sen a alkohol. Picie alkoholu całkowicie wyklucza przyjmowanie leków nasennych i na odwrót. Zawsze najlepiej dokładnie zapoznać się z informacjami od producenta leku, który wskazuje na możliwe interakcje. Co zatem można na sen po alkoholu? Najlepszym rozwiązaniem jest zadbanie o atmosferę sprzyjającą zasypianiu, wyciszenie się, odłożenie komputera czy komórki oraz ćwiczenia relaksacyjne.

Jeżeli to nie pomaga i powtarza się, warto skorzystać ze wsparcia terapeuty i zrezygnować z picia alkoholu, przynajmniej na wieczór.

Czytaj również

Bibliografia

  • Alkohol – czy można pić bezpiecznie?, PARPA, Zadanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020, https://www.parpa.pl/phocadownloadpap/Uzaleznienie/Alkohol%20-%20czy%20mozna%20pic%20bezpiecznie.%20Sprawdz,%20czy%20Twoje%20picie%20miesci%20sie%20w%20granicach%20niskiego%20ryzyka%20szkod%20-%20broszura.pdf, [dostęp: 11.05.2022].
  • A. Wojtas, S. Ciszewski, Epidemiologia bezsenności, Psychiatria 2011, tom 8, nr 3, https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/view/29084/23849, [dostęp: 11.05.2022].
  • dr hab. n. med. Adam Wichniak, prof. nadzw. IPiN, Parasomnie, bezsenność, Medycyna Praktyczna, https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/bezsennosc/79966,parasomnie, [dostęp: 11.05.2022].
  • 15 mitów na temat snu, Przystanek Nauka, Uniwersytet Śląski, https://przystaneknauka.us.edu.pl/artykul/15-mitow-na-temat-snu, [dostęp: 11.05.2022].
  • K. Fronczyk, Alkohol a sen, Rok: 1999, Czasopismo: Alkohol i Nauka, Numer: 2, https://psychologia.edu.pl/czytelnia/51-alkohol-i-nauka/273-alkohol-a-sen.html, [dostęp: 11.05.2022].
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Artykuł napisany przez
Katarzyna Augustyniak-Woźnica
Dziennikarka, przyszła prawniczka. Autorka wielu publikacji o tematyce społeczno-kulturalnej, marketingowej, prawniczej, kulinarnej, medycznej i dziecięcej. Absolwentka dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Jagiellońskim i studentka prawa na Uniwersytecie Opolskim. Prywatnie opiekunka kotki Kici.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Więcej z kategorii Psychologia
Przeczytaj artykuł
Grzaniec - jak go zrobić i czy pomaga na przeziębienie?
Grzaniec alkoholowy
Przeczytaj artykuł
Próby kontrolowania picia alkoholu - co zrobić?
Osoby spożywające alkohol
Przeczytaj artykuł
Antybiotyki a alkohol - dlaczego nie można ich łączyć? Skutki
Alkohol i leki
Podobne artykuły
Grzaniec - jak go zrobić i czy pomaga na przeziębienie?
Próby kontrolowania picia alkoholu - co zrobić?
Antybiotyki a alkohol - dlaczego nie można ich łączyć? Skutki
Ile trzyma piwo - jak dużo ma promili. Ile schodzi?
Zatrucie alkoholowe - objawy. Ile trwa i jak sobie pomóc?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Budzenie się w nocy: częste, o jednej godzinie. Co oznacza?
Prężenie się niemowlaka - podczas karmienia i snu. Co robić?
Trądzik neuropatyczny - jak wygląda? Objawy i leczenie
Hiperwentylacja - co to jest? Jak oddychać i jak leczyć?

Reklama