Bezsenność u dzieci – jak ją leczyć? Przyczyny

Dziewczynka cierpi na bezsenność
Źródło:123RF

Autor

Justyna Gabrysiak-Kula

Bezsenność jest dolegliwością, która dotyka dzieci w każdym wieku – od niemowląt do nastolatków. Czasem bywa przejściowa, spowodowana pojedynczą sytuacją, innym razem ma charakter przewlekły i może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych i psychicznych. Dlatego ważne jest, by problem szybko rozpoznać i zadziałać odpowiednimi metodami. W przeciwnym razie może wywołać przykre konsekwencje, które odczuje nie tylko dziecko, ale nawet cała rodzina.

Leki na sen dla dzieci

Co na sen dla dziecka? Niekiedy trudno jest jednoznacznie określić przyczynę bezsenności u dziecka lub ją skutecznie wyeliminować. Czasem też samo zniwelowanie przyczyn nie wystarczy, bo problem jest już silnie zakorzeniony w psychice małego pacjenta. Bywają sytuacje, kiedy konieczne jest podawanie leków, należy jednak pamiętać, że dzieciom nie powinno się podawać żadnych leków nasennych czy uspokajających(w tym leków ziołowych i homeopatycznych) bez konsultacji z lekarzem. Preparaty takie zawsze mają mniejszy lub większy wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego przed ich podaniem trzeba zachować szczególną ostrożność.

Istnieją jednak domowe, bezpieczne sposoby, które mogą okazać się skuteczne. Inne sposoby jednak sprawdzą się u małych dzieci i niemowląt, a inne u dzieci w wieku szkolnym. 

Jeśli chodzi o najmłodszychwarto spróbować takich metod jak:

  • ograniczenie drzemek w ciągu dnia– może to być ich skrócenie lub ograniczenie ilości,
  • narzucenie rytmu dobowego– nauczenie dziecka różnic między dniem i nocą poprzez np. niewyciszanie otoczenia, kiedy dziecko śpi w dzień; egzekwowanie stałych pór chodzenia spać i wstawania,
  • wyciszenie wieczorem i w nocy– gaszenie światła i eliminowanie hałasu w pokoju, w którym dziecko śpi,
  • zwiększenie aktywności fizycznej w ciągu dnia,dotlenienie organizmu – dziecko, które fizycznie bardziej zmęczy się w dzień, szybciej zaśnie wieczorem; szczególnie zalecana jest aktywność na świeżym powietrzu, podczas której organizm zostaje odpowiednio dotleniony, co też przyczynia się do osiągnięcia zdrowego snu,
  • odpowiednia dieta– unikanie w porze kolacji posiłków ciężkostrawnych, które mogą spowodować wzdęcia, ból brzucha i skurcze układu pokarmowego.

Kiedy zaburzenia snu pojawiają się u dzieci w wieku szkolnym, skuteczne może okazać się:

  • zintensyfikowanie aktywności fizycznej,
  • zniwelowanie stresu– pomoc w nauce, zmniejszenie presji związanej z nauką, ograniczenie obowiązków dodatkowych (ich nadmiar może prowadzić do braku czasu na wypełnianie obowiązków szkolnych i wywołanego tym stresu),
  • narzucenie rytmu dnia– warto określić pewne ramy czasowe w ciągu doby, na przykład wyraźnie rozdzielić czas na obowiązki i czas na odpoczynek, przy czym należy pamiętać o tym, kiedy organizm dziecka jest w stanie najwyższej aktywności fizyczno-intelektualnej, a kiedy aktywność ta spada.

Przyczyny bezsenności u dzieci

Rodzic, który zauważa u dziecka takie symptomy, powinien z nim przede wszystkim porozmawiać o tym, czy problem istnieje, a następnie spróbować ustalić jego przyczyny. Kiedy szybko uda się je wyeliminować, być może nie będzie konieczne podejmowanie leczenia.

Do najczęstszych przyczynbezsenności u dzieci należą:

  • traumatyczne przeżycia,
  • przewlekły stres (np. związany z nauką),
  • lęki wieku dziecięcego,
  • problemy społeczne (np. wykluczenie z grupy rówieśniczej),
  • zaburzenia rytmu dobowego ,
  • niewłaściwa dieta (w tym spożywanie wieczorem napojów zawierających kofeinę, np. Coca Coli),
  • przyjmowanie niektórych leków,
  • dolegliwości bólowe,
  • niedrożność górnych dróg oddechowych wywołana alergią lub infekcją,
  • bezdech senny,
  • kolka,
  • ząbkowanie.

Objawy bezsenności u dzieci

Bezsenność u dziecka to dolegliwość, za której szybkie rozpoznanie w głównej mierze odpowiedzialni są rodzice. Jest to oczywiste, gdy chodzi o zaburzenia snu niemowląt i dzieci w pierwszych latach życia, kiedy ich zdolności komunikacyjne nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Należy jednak zdać sobie sprawę, że nawet starsze – dziesięcio-, a nawet nastoletnie dzieciborykające się z tym problemem nie zawsze mówią o nim wprost. Niektóre z nich nie mają jeszcze wystarczająco dużej świadomości, by wiedzieć, że sytuacja odbiega od normy, niektóre przyzwyczajają się do zaburzenia rytmu dobowego, a jeszcze inne po prostu wstydzą się o tym mówić (dzieje się tak na przykład, kiedy przyczyną bezsenności jest lęk przed ciemnością, zasypianiem w samotności itp.).

Objawy bezsenności dziecka, które powinny zaniepokoić rodzica to przede wszystkim:

  • zwiększona senność w ciągu dnia,
  • mniejsza aktywność w ciągu dnia,
  • pogorszenie nastroju,
  • pojawienie się problemów z koncentracją,
  • pogorszenie wyników w nauce,
  • spadek koncentracji i pogorszenie pamięci,
  • niechęć do aktywności fizycznej,
  • obniżenie nastroju w porach wieczornych.

Lęk przed zasypianiem u dzieci – skąd się bierze?

Lęk przed zasypianiem to problem pojawiający się zarówno u dzieci jak i osób dorosłych, przez psychiatrów nazywany somnifobią. Zaburzenie to powodować może permanentne zmęczenie, senność w ciągu dnia, drażliwość oraz depresję. U dzieci trudne jest do zdiagnozowania, ponieważ może być mylone ze zwyczajnym odwlekaniem snu będącym częstą praktyką maluchów. Jego podłoże bywa różne, niektóre z przyczyn to:

Problemy ze snem u niemowląt, u dzieci w wieku przedszkolnym, a także dzieci w wieku lat 10 i starszych mają rozmaite przyczyny, a co za tym idzie – bardzo różne mogą być metody walki z tą dolegliwością. Nie można jednak bagatelizować jej objawów. Już po wystąpieniu pierwszych symptomów należy zastanowić się, jakie jest podłoże i podjąć walkę z problemem – najpierw domowymi sposobami, a jeśli te zawiodą – udać się do specjalisty.

Sen jest niezwykle istotny w życiu każdego człowieka – pozwala normalnie funkcjonować w ciągu dnia. Zdrowy sen to warunek konieczny do zachowania sprawności fizycznej i intelektualnej. U dzieci jednak ma znaczenie szczególne i właściwie – obok zdrowej diety – kluczowe dla prawidłowego rozwoju. To nie jest mit, że w czasie snu dzieci najbardziej rosną. Hormon wzrostu w największych ilościach produkowany jest przez przysadkę mózgową właśnie w nocy. Zdrowy sen wspomaga też zapamiętywanie informacji zgromadzonych przez mózg w ciągu dnia, dlatego niezbędny jest też do efektywnej nauki. To wszystko powody, dla których problemy ze snem u dzieci trzeba próbować jak najszybciej rozwiązywać, nie czekając, aż doprowadzą do zaburzeń funkcjonowania organizmu w ciągu dnia wywołanych ciągłym przemęczeniem.

Czytaj:

Oceń artykuł

(liczba ocen 1)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA